تشكيكات القواعد المنطقية

● تشكيكات القواعد المنطقية / منطق / عربی taškīkāt-ul qawā‘id-il manṭiqīyya جیلانی، عبدالله، ق 11 قمری jīlānī, ‘abd-ol-lāh ( - 17c) رساله کوتاهی است در بیان تشکیکاتی بر منطق. مؤلف ابتدا تشکیکی را ذکر و بعد خود جواب آن داده و به تشکیک بعدی پرداخته است. مؤلف در مقدمه گفته این رساله را در پاسخ کسانی که به مطالب «قواعد المنطقیه» یا «الشمسية» دبیران کاتبی (675ق) تشکیک کرده‌اند نوشته است. رساله با عنوان «تشکیک - الجواب» تنظیم شده است. متن رساله شامل 44 تشکیک است که مؤلف پس از طرح هر یک از آنها به پاسخ دقیق پرداخته است. این تشکیکات در دو «باب» کلی تصورات و تصدیقات که خود موضوع علم منطق است مطرح گردیده، و هر یک از این دو باب 22 تشکیک را شامل است. آغاز: الحمد لله ذى الرحمة و الغفران لاهل الذنوب و العصيان ... و بعد، يقول اقل الناس استحقاقاً للثواب و اكثرهم مستوجباً للعقاب، عبدالله جيلاني: هذه رسالة محيطة بتشكيكات في القواعد المنطقية مع تحقيقاتها انجام: و الثانى منحصر فى التمثيل، فلم يتحقق قسم غيرها، فالحصر حاصر. و لايخفى ان هذا دليل لقطع ذلك الاحتمال، فالحصر قطعى. و انما لم يذكروه اعتماداً على التنبيه لهذا المعنى بادنى تأمل. فتأمل چاپ: به کوشش علی شیخ الاسلامی در منطق و مباحث الفاظ (تهران، موسسه مطالعات اسلامی دانشگاه مک گیل با همکاری دانشگاه تهران: 1353) [نمازی خوی 358/1؛ که در آن سه رساله دیگر در تشکیکات منطقی و فلسفی معرفی شده است]