شناسنامه کتابشناختی اثر
تحفة المراد
tohfat-ol morād
12
نسخه ثبتشده
از قرن 13 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/13553
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #13553
پدیدآور / مؤلف:
شریف دارابی، عباس
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 7، ص 607
تا 608
زبان و قالب:
فارسی
ردههای موضوعی:
عرفان و تصوف
عناوین دیگر و همتراز:
شرح قصیده یائیه میرفندرسکی
(š.-e qasīde-ye yā'īye-ye mīrfendereskī)
اهدا / به درخواست:
محمد رضا خان
اثر مرتبط / وابسته به:
قصیده یائیه؛ میرفندرسکی، ابوالقاسم بن میرزا بزرگ (-1050)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
شرحی است حکمی بر قصیده معروف امیر ابوالقاسم فندرسکی به مطلع: «چرخ با این اختران نغز و خوش زیباستی ×× صورتی در زیر دارد آنچه در بالاستی». مؤلف از فلاسفه شیراز است و شاگرد حاج ملا هادی سبزواری که از وی با عنوان «استادنا» (مثلا: قال استادنا فی المنظومة) یاد میکند. وی این شرح را به اشاره «آقا میرزا محمد رضا» ــ که گویا خازن کتابخانه شاهزاده حسام السلطنه بوده ــ نگاشته و در آن از منابع چندی نیز مستقیماً نام برده است که نام برخی صاحبان آثار و تألیفاتشان چنین است: شیخ الرئیس / الطائفه صاحب الفتوحات المکیة (ابن عربی)، شیخ الرئیس صاحب شفا و نقل قولی از قانون و نیز الرسالة العلائیة، استادنا / الاستاد صاحب منظومه، صدر المتالهین صاحب اسفار، غزالی صاحب احیاء العلوم، (خواجه) نصیر الدین (طوسی)، صاحب شرح اشارات، اصول کافی، شیخ شهاب الدین سهروردی صاحب حكمة الاشراق، الشیخ الشبستری (نقل از گلشن راز) و نیز حکایت آذر کیوان از «حکمای پهلوی» و حکایتی از ناصر خسرو، به همراه اشعاری از مولوی، سنایی، حافظ و نقل ها و حکایاتی از معلوم اول، رابعه، بایزید بسطامی، جنید، شیخ مغربی، یحیی بن معاذ رازی. آقا بزرگ نسخهای از این شرح را نزد علی اکبر نهاوندی دیده که مورخ 1305ق، کتابت شده در شیراز بوده است. (جواد بشری)
آغاز اثر
« سپاس بی قیاس و منت بی نهایت ایزدی را عز شأنه سزد که فیض مقدس سبحانی را »
انجام اثر
« چه آن مقامیست که خواهش منتفی گردد، و آخر قصیده را بذکر آخر مقامات سالکین ختم نموده؛ رزقنا الله و اخواننا هذاالمقام الذی هو قرة عین السالکین بمحمد و آله اجمعین الطاهرین. »
سوابق و چاپهای اثر
تهران، انتشارات اقبال؛ 1337
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
تحفة المراد (مختصر)
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذریعه 15/14
نسخههای منزوی 1075/2 و 1245-1246
مشار فارسی 1216/1
راهنمای کتاب س 2 ش 1 ص 126
فهرستواره منزوی 185/7
دنا 998/2 (12 نسخه)
متن فنخا
● تحفة المراد = شرح قصیده یائیه میرفندرسکی / عرفان و تصوف / فارسی
tohfat-ol morād = š.-e qasīde-ye yā'īye-ye mīrfendereskī
شریف دارابی، عباس، ق13 قمری
šarīf-e dārābī, 'abbās (-19c)
وابسته به: قصیده یائیه؛ میرفندرسکی، ابوالقاسم بن میرزا بزرگ (-1050)
اهدا به: محمد رضا خان
شرحی است حکمی بر قصیده معروف امیر ابوالقاسم فندرسکی به مطلع: «چرخ با این اختران نغز و خوش زیباستی ×× صورتی در زیر دارد آنچه در بالاستی». مؤلف از فلاسفه شیراز است و شاگرد حاج ملا هادی سبزواری که از وی با عنوان «استادنا» (مثلا: قال استادنا فی المنظومة) یاد میکند. وی این شرح را به اشاره «آقا میرزا محمد رضا» ــ که گویا خازن کتابخانه شاهزاده حسام السلطنه بوده ــ نگاشته و در آن از منابع چندی نیز مستقیماً نام برده است که نام برخی صاحبان آثار و تألیفاتشان چنین است: شیخ الرئیس / الطائفه صاحب الفتوحات المکیة (ابن عربی)، شیخ الرئیس صاحب شفا و نقل قولی از قانون و نیز الرسالة العلائیة، استادنا / الاستاد صاحب منظومه، صدر المتالهین صاحب اسفار، غزالی صاحب احیاء العلوم، (خواجه) نصیر الدین (طوسی)، صاحب شرح اشارات، اصول کافی، شیخ شهاب الدین سهروردی صاحب حكمة الاشراق، الشیخ الشبستری (نقل از گلشن راز) و نیز حکایت آذر کیوان از «حکمای پهلوی» و حکایتی از ناصر خسرو، به همراه اشعاری از مولوی، سنایی، حافظ و نقل ها و حکایاتی از معلوم اول، رابعه، بایزید بسطامی، جنید، شیخ مغربی، یحیی بن معاذ رازی. آقا بزرگ نسخهای از این شرح را نزد علی اکبر نهاوندی دیده که مورخ 1305ق، کتابت شده در شیراز بوده است. (جواد بشری)
آغاز: سپاس بی قیاس و منت بی نهایت ایزدی را عز شأنه سزد که فیض مقدس سبحانی را
انجام: چه آن مقامیست که خواهش منتفی گردد، و آخر قصیده را بذکر آخر مقامات سالکین ختم نموده؛ رزقنا الله و اخواننا هذاالمقام الذی هو قرة عین السالکین بمحمد و آله اجمعین الطاهرین.
چاپ: تهران، انتشارات اقبال؛ 1337
[الذریعه 15/14؛ نسخههای منزوی 1075/2 و 1245-1246؛ مشار فارسی 1216/1؛ راهنمای کتاب س 2 ش 1 ص 126؛ فهرستواره منزوی 185/7؛ دنا 998/2 (12 نسخه)]
شروح و حواشی:
1- تحفة المراد (مختصر)
نسخههای خطی این اثر
12 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
علامه طباطبائی
شیراز
|
578 | بیکاتب | 1292ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 2 |
ملی
شیراز
|
83-ح/535 | بیکاتب | ربیع الثانی 1292ق | نستعلیق | 177 | شناسنامه ← |
| 3 |
نوربخش
تهران
|
539 | بیکاتب | 9 جمادی الثانی 1292ق | نستعلیق | 272 | شناسنامه ← |
| 4 |
حقوق
تهران
|
45-د | ابوالحسن بن عبدالله | در 23 جمادی الاول 1293ق | نستعلیق | 176 | شناسنامه ← |
| 5 |
رضوی
مشهد
|
371 | بیکاتب | اواخر قرن 13 | نسخ | 125 | شناسنامه ← |
| 6 |
رضوی
مشهد
|
13181 | بیکاتب | اوایل قرن 14 | شکسته نستعلیق | 76 | شناسنامه ← |
| 7 |
مجلس
تهران
|
8022/1 | سید حسین ندیم فسوی | 1307ق | نستعلیق | 99 | شناسنامه ← |
| 8 |
ادبیات
تهران
|
287 حکمت | محمد صادق بن آقا محمد حسین مرشد کازرونی | چهارشنبه ذیقعده 1310ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 9 |
مرعشی
قم
|
10697 | بیکاتب | چهارشنبه 9 ذیحجه 1311ق | نستعلیق | 104 | شناسنامه ← |
| 10 |
نوربخش
تهران
|
538 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 230 | شناسنامه ← |
| 11 |
ملی
شیراز
|
761 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 75 | شناسنامه ← |
| 12 |
دائرة المعارف
تهران
|
377 | محمد خلیل بن محمد هاشم شیرازی | بیتاریخ | - | 149 | شناسنامه ← |