نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

تحفة القراء

tohfat-ol qorrā’
62 نسخه ثبت‌شده از قرن 11 تا 13 هـ.ق
دارای نسخه اصل (دستخط مؤلف)
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/13472
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #13472
تاریخ و سده تألیف: 1067 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی: فنخا، ج 7، ص 569 تا 574
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: تجوید قرائت
عناوین دیگر و هم‌تراز:
تحفة القاری (tohfat-ol qārī) تجوید (tajvīd)
اهدا / به درخواست: شاه عباس دوم
محل تألیف: حرم مدینه یا مکه مکرمه

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

در قواعد قرائت عاصم به ترتیب سوره‌های قرآن کریم، دارای یک «مقدمه» و دوازده «باب» و یک «خاتمه»: مقدمه در فضیلت تلاوت قرآن؛ باب 1. مخارج و لوازم آن؛ 2. صفات حروف؛ 3. حروف مرفقه و مفخمه؛ 4. احکام نون ساکن و تنوین؛ 5. ادغام 6. هاء کنایه؛ 7. حروف مد و طریق آن؛ 8 در اعوذ بالله و بسم الله گفتن؛ 9. احکام وقف و کیفیت آن؛ 10. رسم الخط قرآن و کیفیت وقف بر آن؛ 11. بیان اختلافات راویان عاصم و کیفیت وقف و وصل ایشان که اصطلاحا به آن «فرش» گویند؛ 12. اختلافات قراء سبعه در فاتحه و اخلاص؛ خاتمه در بیان لحن. سپس شاه عباس از او خواسته است تا در بیان نام هر سوره و شماره آیه‌ها و تعیین جزءها و ... چیزهایی بر آن بیفزاید و مؤلف در سال 1068ق «متمم تحفة القراء» و بعد از آن «ملحق تحفة القراء» را نگاشته است.
آغاز اثر
« بسمله حمد بیحد وثنای بیعد حضرت قادری و حکیمی را سزد که بقدرت کامله و حکمت بالغه قرآن بیحد و فرقان حمید را بر ما فرستاده »
انجام اثر
« بر آن مطلع شوند و از آن انتفاع برند و ذخیره باشد از سرای روز یوم لاینفع مال و لابتون الا من اتی بالله بقلب سلیم و اگر به مطلبی در نظر بود و تألیف این مختصر بعد از مجاورت مکه معظمه ... الحمد لله اولا و آخراً و ظاهراً و باطناً. »
سوابق و چاپ‌های اثر
بمبئی، 1302ق؛ مشار فارسی، ج1، ص1213
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
تحفة الابرار = مختصر تحفة القاری؛ قاری، مصطفی بن ابراهیم (1080-1007) ملحق تحفة القراء = سند قراآت؛ قاری، مصطفی بن ابراهیم (1080-1007) وقوف القرآن = متممة تحفة القراء؛ قاری، مصطفی بن ابراهیم (1080-1007)
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذریعه 461/3 نسخه‌های منزوی 84/1 و 97 و 102 دنا 988/2 (62 نسخه)

متن فنخا

● تحفة القراء = تحفة القاری = تجوید / قرائت، تجوید / فارسی tohfat-ol qorrā’ = tohfat-ol qārī = tajvīd قاری، مصطفی بن ابراهیم، 1007-1080 قمری qārī, mostafā ben ebrāhīm (1599-1670) اهدا به: شاه عباس دوم تاریخ تألیف: 1067ق؛ محل تألیف: حرم مدینه یا مکه مکرمه در قواعد قرائت عاصم به ترتیب سوره‌های قرآن کریم، دارای یک «مقدمه» و دوازده «باب» و یک «خاتمه»: مقدمه در فضیلت تلاوت قرآن؛ باب 1. مخارج و لوازم آن؛ 2. صفات حروف؛ 3. حروف مرفقه و مفخمه؛ 4. احکام نون ساکن و تنوین؛ 5. ادغام 6. هاء کنایه؛ 7. حروف مد و طریق آن؛ 8 در اعوذ بالله و بسم الله گفتن؛ 9. احکام وقف و کیفیت آن؛ 10. رسم الخط قرآن و کیفیت وقف بر آن؛ 11. بیان اختلافات راویان عاصم و کیفیت وقف و وصل ایشان که اصطلاحا به آن «فرش» گویند؛ 12. اختلافات قراء سبعه در فاتحه و اخلاص؛ خاتمه در بیان لحن. سپس شاه عباس از او خواسته است تا در بیان نام هر سوره و شماره آیه‌ها و تعیین جزءها و ... چیزهایی بر آن بیفزاید و مؤلف در سال 1068ق «متمم تحفة القراء» و بعد از آن «ملحق تحفة القراء» را نگاشته است. آغاز: بسمله حمد بیحد وثنای بیعد حضرت قادری و حکیمی را سزد که بقدرت کامله و حکمت بالغه قرآن بیحد و فرقان حمید را بر ما فرستاده انجام: بر آن مطلع شوند و از آن انتفاع برند و ذخیره باشد از سرای روز یوم لاینفع مال و لابتون الا من اتی بالله بقلب سلیم و اگر به مطلبی در نظر بود و تألیف این مختصر بعد از مجاورت مکه معظمه ... الحمد لله اولا و آخراً و ظاهراً و باطناً. چاپ: بمبئی، 1302ق؛ مشار فارسی، ج1، ص1213 [الذریعه 461/3؛ نسخه‌های منزوی 84/1 و 97 و 102؛ دنا 988/2 (62 نسخه)] شرح و حواشی: 1- تحفة الابرار = مختصر تحفة القاری؛ قاری، مصطفی بن ابراهیم (1080-1007) 2- ملحق تحفة القراء = سند قراآت؛ قاری، مصطفی بن ابراهیم (1080-1007) 3- وقوف القرآن = متممة تحفة القراء؛ قاری، مصطفی بن ابراهیم (1080-1007)

نسخه‌های خطی این اثر

62 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
مجلس
تهران
12147/1 قاری، مصطفی بن ابراهیم (مؤلف) رجب 1068ق نسخ 112 شناسنامه ←
2
سپهسالار
تهران
2018 قاری، مصطفی بن ابراهیم (مؤلف) 1072ق نسخ 133 شناسنامه ←
3
دیانی
بیرجند
141/3 محمد شفیع بن محمد قاسم 24 جمادی الثانی 1067ق - 42 شناسنامه ←
4
فیضیه
قم
1695 محمد شریف بن حافظ الدار دامغانی 1073ق نستعلیق 118 شناسنامه ←
5
دانشگاه
تهران
5365 بی‌کاتب سه‌شنبه 17 رجب 1075ق نستعلیق 122 شناسنامه ←
6
فیضیه
قم
1527 محمد رضا بن عبدالعزیز ربیع الثانی 1082ق نستعلیق 94 شناسنامه ←
7
مجلس
تهران
795/1 بی‌کاتب 1087ق - 192 شناسنامه ←
8
مرعشی
قم
14419/7 عبدالله بن نورالله 1087ق نستعلیق 54 شناسنامه ←
9
رضوی
مشهد
13258 آقا محمد بن خان محمد 1088ق نسخ 100 شناسنامه ←
10
رضوی
مشهد
3038 محبت تفنگچی کرمانی 1088ق نستعلیق 76 شناسنامه ←
11
دانشگاه
تهران
5531 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 73 شناسنامه ←
12
گوهرشاد
مشهد
1006/2 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق - شناسنامه ←
13
مرعشی
قم
15117/1 ملا مصطفی بن ملا یوسف قرن 12 نستعلیق، نسخ 36 شناسنامه ←
14
وزیری
یزد
921 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق 75 شناسنامه ←
15
طبسی
قم
430/1 هاشم بن قاضی قرن 12 نسخ 76 شناسنامه ←
16
دانشگاه
تهران
7513/11 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق 67 شناسنامه ←
17
ملک
تهران
1035/1 بی‌کاتب قرن 12 نسخ - شناسنامه ←
18
رضوی
مشهد
21296 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق 57 شناسنامه ←
19
مجلس
تهران
17266 ض بی‌کاتب 1105ق - - شناسنامه ←
20
فیضیه
قم
1200 ابن محمد میرزا ساکن قریه قهاب اصفهان پنج‌شنبه آخر جمادی الاول 1125ق نستعلیق 74 شناسنامه ←
21
مرکز احیاء
قم
208/1 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 107 شناسنامه ←
22
گلپایگانی
قم
2516/1-13/196 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 113 شناسنامه ←
23
گوهرشاد
مشهد
1561 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق - شناسنامه ←
24
وزیری
یزد
1440 حسن بن غلام علی 1201ق نسخ 118 شناسنامه ←
25
جامع کبیر
یزد
19 نامشخص - - - شناسنامه ←
26
علامه طباطبائی
شیراز
160 بی‌کاتب 1220ق نسخ 57 شناسنامه ←
27
دانشگاه
تهران
2417-ف نامشخص - - - شناسنامه ←
28
قاضی طباطبائی
تبریز
بدون شماره بی‌کاتب 1232ق - - شناسنامه ←
29
رضوی
مشهد
37016 عین علی بن صالح اورسجی 22 ربیع الاول 1234ق نستعلیق 49 شناسنامه ←
30
مرعشی
قم
6621 فتح الله بن محمد رضا حسینی شوال 1240ق نسخ 126 شناسنامه ←