شناسنامه کتابشناختی اثر
تحفة القراء
tohfat-ol qorrā’
پیوند کوتاه:
/w/13472
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #13472
پدیدآور / مؤلف:
قاری، مصطفی بن ابراهیم
تاریخ و سده تألیف:
1067 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 7، ص 569
تا 574
زبان و قالب:
فارسی
عناوین دیگر و همتراز:
تحفة القاری
(tohfat-ol qārī)
تجوید
(tajvīd)
اهدا / به درخواست:
شاه عباس دوم
محل تألیف:
حرم مدینه یا مکه مکرمه
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
در قواعد قرائت عاصم به ترتیب سورههای قرآن کریم، دارای یک «مقدمه» و دوازده «باب» و یک «خاتمه»: مقدمه در فضیلت تلاوت قرآن؛ باب 1. مخارج و لوازم آن؛ 2. صفات حروف؛ 3. حروف مرفقه و مفخمه؛ 4. احکام نون ساکن و تنوین؛ 5. ادغام 6. هاء کنایه؛ 7. حروف مد و طریق آن؛ 8 در اعوذ بالله و بسم الله گفتن؛ 9. احکام وقف و کیفیت آن؛ 10. رسم الخط قرآن و کیفیت وقف بر آن؛ 11. بیان اختلافات راویان عاصم و کیفیت وقف و وصل ایشان که اصطلاحا به آن «فرش» گویند؛ 12. اختلافات قراء سبعه در فاتحه و اخلاص؛ خاتمه در بیان لحن.
سپس شاه عباس از او خواسته است تا در بیان نام هر سوره و شماره آیهها و تعیین جزءها و ... چیزهایی بر آن بیفزاید و مؤلف در سال 1068ق «متمم تحفة القراء» و بعد از آن «ملحق تحفة القراء» را نگاشته است.
آغاز اثر
« بسمله حمد بیحد وثنای بیعد حضرت قادری و حکیمی را سزد که بقدرت کامله و حکمت بالغه قرآن بیحد و فرقان حمید را بر ما فرستاده »
انجام اثر
« بر آن مطلع شوند و از آن انتفاع برند و ذخیره باشد از سرای روز یوم لاینفع مال و لابتون الا من اتی بالله بقلب سلیم و اگر به مطلبی در نظر بود و تألیف این مختصر بعد از مجاورت مکه معظمه ... الحمد لله اولا و آخراً و ظاهراً و باطناً. »
سوابق و چاپهای اثر
بمبئی، 1302ق؛ مشار فارسی، ج1، ص1213
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
تحفة الابرار = مختصر تحفة القاری؛ قاری، مصطفی بن ابراهیم (1080-1007)
ملحق تحفة القراء = سند قراآت؛ قاری، مصطفی بن ابراهیم (1080-1007)
وقوف القرآن = متممة تحفة القراء؛ قاری، مصطفی بن ابراهیم (1080-1007)
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذریعه 461/3
نسخههای منزوی 84/1 و 97 و 102
دنا 988/2 (62 نسخه)
متن فنخا
● تحفة القراء = تحفة القاری = تجوید / قرائت، تجوید / فارسی
tohfat-ol qorrā’ = tohfat-ol qārī = tajvīd
قاری، مصطفی بن ابراهیم، 1007-1080 قمری
qārī, mostafā ben ebrāhīm (1599-1670)
اهدا به: شاه عباس دوم
تاریخ تألیف: 1067ق؛ محل تألیف: حرم مدینه یا مکه مکرمه
در قواعد قرائت عاصم به ترتیب سورههای قرآن کریم، دارای یک «مقدمه» و دوازده «باب» و یک «خاتمه»: مقدمه در فضیلت تلاوت قرآن؛ باب 1. مخارج و لوازم آن؛ 2. صفات حروف؛ 3. حروف مرفقه و مفخمه؛ 4. احکام نون ساکن و تنوین؛ 5. ادغام 6. هاء کنایه؛ 7. حروف مد و طریق آن؛ 8 در اعوذ بالله و بسم الله گفتن؛ 9. احکام وقف و کیفیت آن؛ 10. رسم الخط قرآن و کیفیت وقف بر آن؛ 11. بیان اختلافات راویان عاصم و کیفیت وقف و وصل ایشان که اصطلاحا به آن «فرش» گویند؛ 12. اختلافات قراء سبعه در فاتحه و اخلاص؛ خاتمه در بیان لحن.
سپس شاه عباس از او خواسته است تا در بیان نام هر سوره و شماره آیهها و تعیین جزءها و ... چیزهایی بر آن بیفزاید و مؤلف در سال 1068ق «متمم تحفة القراء» و بعد از آن «ملحق تحفة القراء» را نگاشته است.
آغاز: بسمله حمد بیحد وثنای بیعد حضرت قادری و حکیمی را سزد که بقدرت کامله و حکمت بالغه قرآن بیحد و فرقان حمید را بر ما فرستاده
انجام: بر آن مطلع شوند و از آن انتفاع برند و ذخیره باشد از سرای روز یوم لاینفع مال و لابتون الا من اتی بالله بقلب سلیم و اگر به مطلبی در نظر بود و تألیف این مختصر بعد از مجاورت مکه معظمه ... الحمد لله اولا و آخراً و ظاهراً و باطناً.
چاپ: بمبئی، 1302ق؛ مشار فارسی، ج1، ص1213
[الذریعه 461/3؛ نسخههای منزوی 84/1 و 97 و 102؛ دنا 988/2 (62 نسخه)]
شرح و حواشی:
1- تحفة الابرار = مختصر تحفة القاری؛ قاری، مصطفی بن ابراهیم (1080-1007)
2- ملحق تحفة القراء = سند قراآت؛ قاری، مصطفی بن ابراهیم (1080-1007)
3- وقوف القرآن = متممة تحفة القراء؛ قاری، مصطفی بن ابراهیم (1080-1007)
نسخههای خطی این اثر
62 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
مجلس
تهران
|
12147/1 | قاری، مصطفی بن ابراهیم (مؤلف) | رجب 1068ق | نسخ | 112 | شناسنامه ← |
| 2 |
سپهسالار
تهران
|
2018 | قاری، مصطفی بن ابراهیم (مؤلف) | 1072ق | نسخ | 133 | شناسنامه ← |
| 3 |
دیانی
بیرجند
|
141/3 | محمد شفیع بن محمد قاسم | 24 جمادی الثانی 1067ق | - | 42 | شناسنامه ← |
| 4 |
فیضیه
قم
|
1695 | محمد شریف بن حافظ الدار دامغانی | 1073ق | نستعلیق | 118 | شناسنامه ← |
| 5 |
دانشگاه
تهران
|
5365 | بیکاتب | سهشنبه 17 رجب 1075ق | نستعلیق | 122 | شناسنامه ← |
| 6 |
فیضیه
قم
|
1527 | محمد رضا بن عبدالعزیز | ربیع الثانی 1082ق | نستعلیق | 94 | شناسنامه ← |
| 7 |
مجلس
تهران
|
795/1 | بیکاتب | 1087ق | - | 192 | شناسنامه ← |
| 8 |
مرعشی
قم
|
14419/7 | عبدالله بن نورالله | 1087ق | نستعلیق | 54 | شناسنامه ← |
| 9 |
رضوی
مشهد
|
13258 | آقا محمد بن خان محمد | 1088ق | نسخ | 100 | شناسنامه ← |
| 10 |
رضوی
مشهد
|
3038 | محبت تفنگچی کرمانی | 1088ق | نستعلیق | 76 | شناسنامه ← |
| 11 |
دانشگاه
تهران
|
5531 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | 73 | شناسنامه ← |
| 12 |
گوهرشاد
مشهد
|
1006/2 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 13 |
مرعشی
قم
|
15117/1 | ملا مصطفی بن ملا یوسف | قرن 12 | نستعلیق، نسخ | 36 | شناسنامه ← |
| 14 |
وزیری
یزد
|
921 | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق | 75 | شناسنامه ← |
| 15 |
طبسی
قم
|
430/1 | هاشم بن قاضی | قرن 12 | نسخ | 76 | شناسنامه ← |
| 16 |
دانشگاه
تهران
|
7513/11 | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق | 67 | شناسنامه ← |
| 17 |
ملک
تهران
|
1035/1 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 18 |
رضوی
مشهد
|
21296 | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق | 57 | شناسنامه ← |
| 19 |
مجلس
تهران
|
17266 ض | بیکاتب | 1105ق | - | - | شناسنامه ← |
| 20 |
فیضیه
قم
|
1200 | ابن محمد میرزا ساکن قریه قهاب اصفهان | پنجشنبه آخر جمادی الاول 1125ق | نستعلیق | 74 | شناسنامه ← |
| 21 |
مرکز احیاء
قم
|
208/1 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 107 | شناسنامه ← |
| 22 |
گلپایگانی
قم
|
2516/1-13/196 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 113 | شناسنامه ← |
| 23 |
گوهرشاد
مشهد
|
1561 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 24 |
وزیری
یزد
|
1440 | حسن بن غلام علی | 1201ق | نسخ | 118 | شناسنامه ← |
| 25 |
جامع کبیر
یزد
|
19 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 26 |
علامه طباطبائی
شیراز
|
160 | بیکاتب | 1220ق | نسخ | 57 | شناسنامه ← |
| 27 |
دانشگاه
تهران
|
2417-ف | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 28 |
قاضی طباطبائی
تبریز
|
بدون شماره | بیکاتب | 1232ق | - | - | شناسنامه ← |
| 29 |
رضوی
مشهد
|
37016 | عین علی بن صالح اورسجی | 22 ربیع الاول 1234ق | نستعلیق | 49 | شناسنامه ← |
| 30 |
مرعشی
قم
|
6621 | فتح الله بن محمد رضا حسینی | شوال 1240ق | نسخ | 126 | شناسنامه ← |