شناسنامه کتابشناختی اثر
تحفة القراء
tohfat-ol qorrā’
پیوند کوتاه:
/w/13472
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #13472
پدیدآور / مؤلف:
قاری، مصطفی بن ابراهیم
تاریخ و سده تألیف:
1067 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 7، ص 569
تا 574
زبان و قالب:
فارسی
عناوین دیگر و همتراز:
تحفة القاری
(tohfat-ol qārī)
تجوید
(tajvīd)
اهدا / به درخواست:
شاه عباس دوم
محل تألیف:
حرم مدینه یا مکه مکرمه
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
در قواعد قرائت عاصم به ترتیب سورههای قرآن کریم، دارای یک «مقدمه» و دوازده «باب» و یک «خاتمه»: مقدمه در فضیلت تلاوت قرآن؛ باب 1. مخارج و لوازم آن؛ 2. صفات حروف؛ 3. حروف مرفقه و مفخمه؛ 4. احکام نون ساکن و تنوین؛ 5. ادغام 6. هاء کنایه؛ 7. حروف مد و طریق آن؛ 8 در اعوذ بالله و بسم الله گفتن؛ 9. احکام وقف و کیفیت آن؛ 10. رسم الخط قرآن و کیفیت وقف بر آن؛ 11. بیان اختلافات راویان عاصم و کیفیت وقف و وصل ایشان که اصطلاحا به آن «فرش» گویند؛ 12. اختلافات قراء سبعه در فاتحه و اخلاص؛ خاتمه در بیان لحن.
سپس شاه عباس از او خواسته است تا در بیان نام هر سوره و شماره آیهها و تعیین جزءها و ... چیزهایی بر آن بیفزاید و مؤلف در سال 1068ق «متمم تحفة القراء» و بعد از آن «ملحق تحفة القراء» را نگاشته است.
آغاز اثر
« بسمله حمد بیحد وثنای بیعد حضرت قادری و حکیمی را سزد که بقدرت کامله و حکمت بالغه قرآن بیحد و فرقان حمید را بر ما فرستاده »
انجام اثر
« بر آن مطلع شوند و از آن انتفاع برند و ذخیره باشد از سرای روز یوم لاینفع مال و لابتون الا من اتی بالله بقلب سلیم و اگر به مطلبی در نظر بود و تألیف این مختصر بعد از مجاورت مکه معظمه ... الحمد لله اولا و آخراً و ظاهراً و باطناً. »
سوابق و چاپهای اثر
بمبئی، 1302ق؛ مشار فارسی، ج1، ص1213
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
تحفة الابرار = مختصر تحفة القاری؛ قاری، مصطفی بن ابراهیم (1080-1007)
ملحق تحفة القراء = سند قراآت؛ قاری، مصطفی بن ابراهیم (1080-1007)
وقوف القرآن = متممة تحفة القراء؛ قاری، مصطفی بن ابراهیم (1080-1007)
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذریعه 461/3
نسخههای منزوی 84/1 و 97 و 102
دنا 988/2 (62 نسخه)
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● تحفة القراء = تحفة القاری = تجوید / قرائت، تجوید / فارسی
tohfat-ol qorrā’ = tohfat-ol qārī = tajvīd
قاری، مصطفی بن ابراهیم، 1007-1080 قمری
qārī, mostafā ben ebrāhīm (1599-1670)
اهدا به: شاه عباس دوم
تاریخ تألیف: 1067ق؛ محل تألیف: حرم مدینه یا مکه مکرمه
در قواعد قرائت عاصم به ترتیب سورههای قرآن کریم، دارای یک «مقدمه» و دوازده «باب» و یک «خاتمه»: مقدمه در فضیلت تلاوت قرآن؛ باب 1. مخارج و لوازم آن؛ 2. صفات حروف؛ 3. حروف مرفقه و مفخمه؛ 4. احکام نون ساکن و تنوین؛ 5. ادغام 6. هاء کنایه؛ 7. حروف مد و طریق آن؛ 8 در اعوذ بالله و بسم الله گفتن؛ 9. احکام وقف و کیفیت آن؛ 10. رسم الخط قرآن و کیفیت وقف بر آن؛ 11. بیان اختلافات راویان عاصم و کیفیت وقف و وصل ایشان که اصطلاحا به آن «فرش» گویند؛ 12. اختلافات قراء سبعه در فاتحه و اخلاص؛ خاتمه در بیان لحن.
سپس شاه عباس از او خواسته است تا در بیان نام هر سوره و شماره آیهها و تعیین جزءها و ... چیزهایی بر آن بیفزاید و مؤلف در سال 1068ق «متمم تحفة القراء» و بعد از آن «ملحق تحفة القراء» را نگاشته است.
آغاز: بسمله حمد بیحد وثنای بیعد حضرت قادری و حکیمی را سزد که بقدرت کامله و حکمت بالغه قرآن بیحد و فرقان حمید را بر ما فرستاده
انجام: بر آن مطلع شوند و از آن انتفاع برند و ذخیره باشد از سرای روز یوم لاینفع مال و لابتون الا من اتی بالله بقلب سلیم و اگر به مطلبی در نظر بود و تألیف این مختصر بعد از مجاورت مکه معظمه ... الحمد لله اولا و آخراً و ظاهراً و باطناً.
چاپ: بمبئی، 1302ق؛ مشار فارسی، ج1، ص1213
[الذریعه 461/3؛ نسخههای منزوی 84/1 و 97 و 102؛ دنا 988/2 (62 نسخه)]
شرح و حواشی:
1- تحفة الابرار = مختصر تحفة القاری؛ قاری، مصطفی بن ابراهیم (1080-1007)
2- ملحق تحفة القراء = سند قراآت؛ قاری، مصطفی بن ابراهیم (1080-1007)
3- وقوف القرآن = متممة تحفة القراء؛ قاری، مصطفی بن ابراهیم (1080-1007)
نسخههای خطی این اثر
62 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 31 |
سپهسالار
تهران
|
8139 | بیکاتب | شوال 1241ق | نسخ | 78 | شناسنامه ← |
| 32 |
مرعشی
قم
|
5245 | بیکاتب | 18 ربیع الاول 1245ق | نسخ | 55 | شناسنامه ← |
| 33 |
مجلس
تهران
|
4239 | اسمعیل بن مولا موردی مشهور به کربلای وثاق | پنجشنبه 1245ق | نستعلیق | 17 | شناسنامه ← |
| 34 |
شیخ علی حیدر (مکتبة)
مشهد
|
840/1 | میرزا محمد بن امامقلی مرندی | شنبه 17 رجب 1245ق | نسخ | 43 | شناسنامه ← |
| 35 |
رضوی
مشهد
|
18324 | بیکاتب | 1249ق | نستعلیق | 37 | شناسنامه ← |
| 36 |
مرکز مطالعات
قم
|
986/2 | بیکاتب | 1250ق | نستعلیق | 81 | شناسنامه ← |
| 37 |
رضوی
مشهد
|
22170 | احمد علی بن عنایت الله | 1251ق | نسخ | 75 | شناسنامه ← |
| 38 |
نمازی
خوی
|
710/1 | بیکاتب | 1253ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 39 |
گلپایگانی
قم
|
8425/2-57/95 | مهدی بن عباس کازرونی | دوشنبه 4 ذیقعده 1259ق | نسخ | 73 | شناسنامه ← |
| 40 |
مرکز احیاء
قم
|
490/2 | حسن بن غلامحسین سیستانی | شنبه 5 رمضان 1267ق | نسخ | 75 | شناسنامه ← |
| 41 |
شهشهانی، حسین
تهران
|
بدون شماره | بیکاتب | 1273ق | - | - | شناسنامه ← |
| 42 |
مرعشی
قم
|
2808/2 | بیکاتب | 19 ربیع الثانی 1273ق | نستعلیق | 62 | شناسنامه ← |
| 43 |
دانشگاه
تهران
|
5895/1 | محمد کاظم طباطبائی | رجب 1274ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 44 |
قمر بنی هاشم
دامغان
|
182/3 | محمد تقی سمنانی | 1275ق | نسخ | 60 | شناسنامه ← |
| 45 |
گلپایگانی
قم
|
2745-14/195 | بیکاتب | پنجشنبه 19 صفر 1277ق | نسخ | 83 | شناسنامه ← |
| 46 |
وزیری
یزد
|
1460 | عبدالحسین پسر حاج محمد علی رشتی | شنبه 27 ذیحجه 1279ق | نسخ | 94 | شناسنامه ← |
| 47 |
شیخ علی حیدر (مکتبة)
مشهد
|
1314 | سید اسماعیل | رجب 1283ق | نسخ | 142 | شناسنامه ← |
| 48 |
مدرسه جعفریه
قائن
|
122/2 | حسین بن حاجی محمد خراسانی قائنی | 1295ق | نسخ | 44 | شناسنامه ← |
| 49 |
جامع کبیر
یزد
|
286 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 50 |
گلپایگانی
قم
|
6751/2-34/121 | عباسقلی بن محمدرضا کربلایی عباس نخعی خراسانی قاینی | دهه اول ربیع الاول 1298ق | نسخ | 47 | شناسنامه ← |
| 51 |
دارالحدیث
قم
|
36 | محمدرضا بن یعقوب | چهارشنبه 3 جمادی الاول 1298ق | نستعلیق، نسخ | 31 | شناسنامه ← |
| 52 |
گوهرشاد
مشهد
|
345/4 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 7 | شناسنامه ← |
| 53 |
شیخ علی حیدر (مکتبة)
مشهد
|
608/6 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 85 | شناسنامه ← |
| 54 |
مجلس
تهران
|
18871 ض | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 55 |
فیضیه
قم
|
332 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 188 | شناسنامه ← |
| 56 |
سریزدی
یزد
|
48/2 | میر محمد طاهر بن میر محمد تقی | بیتاریخ | نستعلیق | 25 | شناسنامه ← |
| 57 |
حقوق
تهران
|
18-د | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 120 | شناسنامه ← |
| 58 |
وزیری
یزد
|
2458/2 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 14 | شناسنامه ← |
| 59 |
گلپایگانی
قم
|
4889-24/189 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 98 | شناسنامه ← |
| 60 |
گلپایگانی
قم
|
8545-57/215 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 143 | شناسنامه ← |