شناسنامه کتابشناختی اثر
تحفه عباسی
tohfe-ye ‘abbāsī
27
نسخه ثبتشده
از قرن 11 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/13391
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #13391
پدیدآور / مؤلف:
قمی، محمد طاهر بن محمد حسین
تاریخ و سده تألیف:
1059 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 7، ص 520
تا 522
زبان و قالب:
فارسی
ردههای موضوعی:
کلام و اعتقادات
اهدا / به درخواست:
شاه عباس دوم (1052-1077)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
اصول دین است به زبان ساده با دلایل روشن که مؤلف در مبحث توحید، به ذکر عجایب خلقت پرداخته و حکمتهای گوناگون نظام طبیعت است را شرح داده و از نتائج کائنات سخن گفته و حکم و فواید فصول چهارگانه، گردش آفتاب و ماه و بروج، شب و روز، ستارگان، زمین، کوهها، قوه کهربا، زیبق، اختلاف شب و روز، عجایب کشتیها دریاها، معادن، انواع درختان، گیاهها، آبها، حیوانات، وزیدن بادها، ابرها، باران و برف و تگرگ، صاعقه، خلقت انسان، و ... هر یک را به تفصیل یا اجمال بیان کرده و سپس ذکر دلایل کلامی در مبحث توحید و سایر مباحث پرداخته است. نیمه اول کتاب تنها اختصاص به توحید دارد، و در مبحث نبوت بیش از دو سه صفحه گفتگو نکرده وارد امامت شده، در این باره نیز نسبتاً به تفصیل سخن رانده و گزیده مثالب و مناقب و احوال ائمه اطهار (ع) را بیان نموده و وارد مبحث معاد شده، و بالاخره شروحی مختصر پیرامون عدد کبائر و مسائل نماز نگاشته و کتاب را خاتمه داده است. عناوین مباحث جزئی کتاب بنحو سؤال و جواب چنین است: «اگر پرسند که.. پس بگو که ...». (محمد علی روضاتی)
آغاز اثر
« الحمد لله رب العالمین ... ای عزیز من بدان و آگاه باش که دنیا موضع راحت و محل فراغت نیست »
انجام اثر
« و مشهور اینست که بجای الحمد یکبار سبحان الله و الحمد الله و لا اله الا الله و الله اکبر کافیست و احتیاطاً سه بار گفته میشود »
سوابق و چاپهای اثر
با تحقیق سید جلال الدین محدث ارموی، تهران، 1339ش
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
تحفه عباسی (منتخب)؛ حسنی بهبهانی، محمد علی بن محمد مؤمن (-12)
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذریعه 452/3
نسخههای منزوی 910/2
طبقات اعلام الشیعة 302/11
دنا 974/2 (26 نسخه)
معجم المؤلفین 587/3
فهرستواره منزوی 183/9
متن فنخا
● تحفه عباسی / کلام و اعتقادات / فارسی
tohfe-ye ‘abbāsī
قمی، محمد طاهر بن محمد حسین، -1098 قمری
qomī, mohammad tāher ebn-e mohammad hoseyn (-1687)
اهدا به: شاه عباس دوم (1052-1077)
تاریخ تألیف: دوشنبه 28 شعبان 1059ق
اصول دین است به زبان ساده با دلایل روشن که مؤلف در مبحث توحید، به ذکر عجایب خلقت پرداخته و حکمتهای گوناگون نظام طبیعت است را شرح داده و از نتائج کائنات سخن گفته و حکم و فواید فصول چهارگانه، گردش آفتاب و ماه و بروج، شب و روز، ستارگان، زمین، کوهها، قوه کهربا، زیبق، اختلاف شب و روز، عجایب کشتیها دریاها، معادن، انواع درختان، گیاهها، آبها، حیوانات، وزیدن بادها، ابرها، باران و برف و تگرگ، صاعقه، خلقت انسان، و ... هر یک را به تفصیل یا اجمال بیان کرده و سپس ذکر دلایل کلامی در مبحث توحید و سایر مباحث پرداخته است. نیمه اول کتاب تنها اختصاص به توحید دارد، و در مبحث نبوت بیش از دو سه صفحه گفتگو نکرده وارد امامت شده، در این باره نیز نسبتاً به تفصیل سخن رانده و گزیده مثالب و مناقب و احوال ائمه اطهار (ع) را بیان نموده و وارد مبحث معاد شده، و بالاخره شروحی مختصر پیرامون عدد کبائر و مسائل نماز نگاشته و کتاب را خاتمه داده است. عناوین مباحث جزئی کتاب بنحو سؤال و جواب چنین است: «اگر پرسند که.. پس بگو که ...». (محمد علی روضاتی)
آغاز: الحمد لله رب العالمین ... ای عزیز من بدان و آگاه باش که دنیا موضع راحت و محل فراغت نیست
انجام: و مشهور اینست که بجای الحمد یکبار سبحان الله و الحمد الله و لا اله الا الله و الله اکبر کافیست و احتیاطاً سه بار گفته میشود
چاپ: با تحقیق سید جلال الدین محدث ارموی، تهران، 1339ش
[الذریعه 452/3؛ نسخههای منزوی 910/2؛ طبقات اعلام الشیعة 302/11؛ دنا 974/2 (26 نسخه)؛ معجم المؤلفین 587/3؛ فهرستواره منزوی 183/9]
شرح و حواشی:
1- تحفه عباسی (منتخب)؛ حسنی بهبهانی، محمد علی بن محمد مؤمن (-12)
نسخههای خطی این اثر
27 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
مدرسه صدر بازار
اصفهان
|
842/1 | بیکاتب | 10 رجب 1018ق | نستعلیق | 37 | شناسنامه ← |
| 2 |
رضوی
مشهد
|
6481 | اماموردی بن شاه نظر | پنجشنبه 27 شوال 1071ق | نستعلیق | 92 | شناسنامه ← |
| 3 |
دانشگاه
تهران
|
2040-ف | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 4 |
مجلس
تهران
|
3063/1 | محمد امین بن محمد طاهر بن هدایة الله کفرانی | پنجشنبه 20 شعبان 1076ق | نسخ | 173 | شناسنامه ← |
| 5 |
مجلس
تهران
|
9386/2 | میرزا عبدالغفار گیلانی الاصل تبریزی المسکن | 20 ربیع الثانی 1091ق | نستعلیق | 90 | شناسنامه ← |
| 6 |
وزیری
یزد
|
2182 | محمد سعید بن محمد مقیم ابرقویی | 1095ق | نستعلیق | 104 | شناسنامه ← |
| 7 |
حقوق
تهران
|
164-ج | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | 126 | شناسنامه ← |
| 8 |
مرکز احیاء
قم
|
3598/1 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 108 | شناسنامه ← |
| 9 |
مدیر شانه چی
مشهد
|
2 | بیکاتب | 1100ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 10 |
برنا، قاسم
همدان
|
36/2 | بیکاتب | قرن 12 | - | - | شناسنامه ← |
| 11 |
گلپایگانی
قم
|
3871-19/201 | بیکاتب | ذیقعده 1106ق | نستعلیق | 129 | شناسنامه ← |
| 12 |
الهیات
مشهد
|
22737 | بیکاتب | 1110ق | نسخ | 154 | شناسنامه ← |
| 13 |
دانشگاه
تهران
|
4108/2 | محمد حسین بن محمد شفیع حسینی طاهری نواده مؤلف | 1148ق | نستعلیق | 141 | شناسنامه ← |
| 14 |
ملک
تهران
|
2274 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | 76 | شناسنامه ← |
| 15 |
دانشگاه
تهران
|
6634/6 | بیکاتب | چهارشنبه 3 صفر 1218ق | نستعلیق | 50 | شناسنامه ← |
| 16 |
مرعشی
قم
|
7890 | آقا حسین بن آقا میرزا | 17 ذیحجه 1223ق | نستعلیق | 114 | شناسنامه ← |
| 17 |
امام صادق
چالوس
|
427/1 | عبدالرحیم بن عزیز دینائی نوری | 1232ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 18 |
مرعشی
قم
|
14777/1 | مهدی بن محمد ابراهیم هاشمی سمنانی | شعبان 1249ق | نستعلیق | 43 | شناسنامه ← |
| 19 |
کتابخانههای اصفهان
اصفهان
|
7 | بیکاتب | صفر 1273ق | - | 96 | شناسنامه ← |
| 20 |
مسجد اعظم
قم
|
3328 | محمد اسمعیل بن کربلایی شاه محمد تبریزی | 8 ربیع الثانی 1289ق، حسب الفرمایش میرزا محمد جعفر مستوفی و سررشته دار وظایف کل آذربایجان | نسخ | 82 | شناسنامه ← |
| 21 |
مجلس
تهران
|
291/29-فیروز | بیکاتب | بیتاریخ | - | 64 | شناسنامه ← |
| 22 |
دانشگاه
تهران
|
2172-ف | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 23 |
فرهنگ و هنر
مشهد
|
الف-1 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 274 | شناسنامه ← |
| 24 |
دانشگاه بوعلی
همدان
|
286 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 87 | شناسنامه ← |
| 25 |
دانشگاه
تهران
|
5860/1 | عبدالفتاح بن محمد بدیع خوانساری | بیتاریخ | نسخ | 102 | شناسنامه ← |
| 26 |
گلپایگانی
قم
|
3861-19/191 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 108 | شناسنامه ← |
| 27 |
گلپایگانی
قم
|
7690-39/70 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 138 | شناسنامه ← |