نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

تحفه عباسی

tohfe-ye ‘abbāsī
27 نسخه ثبت‌شده از قرن 11 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/13391
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #13391
تاریخ و سده تألیف: 1059 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی: فنخا، ج 7، ص 520 تا 522
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: کلام و اعتقادات
اهدا / به درخواست: شاه عباس دوم (1052-1077)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

اصول دین است به زبان ساده با دلایل روشن که مؤلف در مبحث توحید، به ذکر عجایب خلقت پرداخته و حکمت‌های گوناگون نظام طبیعت است را شرح داده و از نتائج کائنات سخن گفته و حکم و فواید فصول چهارگانه، گردش آفتاب و ماه و بروج، شب و روز، ستارگان، زمین، کوه‌ها، قوه کهربا، زیبق، اختلاف شب و روز، عجایب کشتی‌ها دریاها، معادن، انواع درختان، گیاه‌ها، آب‌ها، حیوانات، وزیدن بادها، ابرها، باران و برف و تگرگ، صاعقه، خلقت انسان، و ... هر یک را به تفصیل یا اجمال بیان کرده و سپس ذکر دلایل کلامی در مبحث توحید و سایر مباحث پرداخته است. نیمه اول کتاب تنها اختصاص به توحید دارد، و در مبحث نبوت بیش از دو سه صفحه گفتگو نکرده وارد امامت شده، در این باره نیز نسبتاً به تفصیل سخن رانده و گزیده مثالب و مناقب و احوال ائمه اطهار (ع) را بیان نموده و وارد مبحث معاد شده، و بالاخره شروحی مختصر پیرامون عدد کبائر و مسائل نماز نگاشته و کتاب را خاتمه داده است. عناوین مباحث جزئی کتاب بنحو سؤال و جواب چنین است: «اگر پرسند که.. پس بگو که ...». (محمد علی روضاتی)
آغاز اثر
« الحمد لله رب العالمین ... ای عزیز من بدان و آگاه باش که دنیا موضع راحت و محل فراغت نیست »
انجام اثر
« و مشهور اینست که بجای الحمد یکبار سبحان الله و الحمد الله و لا اله الا الله و الله اکبر کافیست و احتیاطاً سه بار گفته میشود »
سوابق و چاپ‌های اثر
با تحقیق سید جلال الدین محدث ارموی، تهران، 1339ش
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
تحفه عباسی (منتخب)؛ حسنی بهبهانی، محمد علی بن محمد مؤمن (-12)
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذریعه 452/3 نسخه‌های منزوی 910/2 طبقات اعلام الشیعة 302/11 دنا 974/2 (26 نسخه) معجم المؤلفین 587/3 فهرستواره منزوی 183/9

متن فنخا

● تحفه عباسی / کلام و اعتقادات / فارسی tohfe-ye ‘abbāsī قمی، محمد طاهر بن محمد حسین، -1098 قمری qomī, mohammad tāher ebn-e mohammad hoseyn (-1687) اهدا به: شاه عباس دوم (1052-1077) تاریخ تألیف: دوشنبه 28 شعبان 1059ق اصول دین است به زبان ساده با دلایل روشن که مؤلف در مبحث توحید، به ذکر عجایب خلقت پرداخته و حکمت‌های گوناگون نظام طبیعت است را شرح داده و از نتائج کائنات سخن گفته و حکم و فواید فصول چهارگانه، گردش آفتاب و ماه و بروج، شب و روز، ستارگان، زمین، کوه‌ها، قوه کهربا، زیبق، اختلاف شب و روز، عجایب کشتی‌ها دریاها، معادن، انواع درختان، گیاه‌ها، آب‌ها، حیوانات، وزیدن بادها، ابرها، باران و برف و تگرگ، صاعقه، خلقت انسان، و ... هر یک را به تفصیل یا اجمال بیان کرده و سپس ذکر دلایل کلامی در مبحث توحید و سایر مباحث پرداخته است. نیمه اول کتاب تنها اختصاص به توحید دارد، و در مبحث نبوت بیش از دو سه صفحه گفتگو نکرده وارد امامت شده، در این باره نیز نسبتاً به تفصیل سخن رانده و گزیده مثالب و مناقب و احوال ائمه اطهار (ع) را بیان نموده و وارد مبحث معاد شده، و بالاخره شروحی مختصر پیرامون عدد کبائر و مسائل نماز نگاشته و کتاب را خاتمه داده است. عناوین مباحث جزئی کتاب بنحو سؤال و جواب چنین است: «اگر پرسند که.. پس بگو که ...». (محمد علی روضاتی) آغاز: الحمد لله رب العالمین ... ای عزیز من بدان و آگاه باش که دنیا موضع راحت و محل فراغت نیست انجام: و مشهور اینست که بجای الحمد یکبار سبحان الله و الحمد الله و لا اله الا الله و الله اکبر کافیست و احتیاطاً سه بار گفته میشود چاپ: با تحقیق سید جلال الدین محدث ارموی، تهران، 1339ش [الذریعه 452/3؛ نسخه‌های منزوی 910/2؛ طبقات اعلام الشیعة 302/11؛ دنا 974/2 (26 نسخه)؛ معجم المؤلفین 587/3؛ فهرستواره منزوی 183/9] شرح و حواشی: 1- تحفه عباسی (منتخب)؛ حسنی بهبهانی، محمد علی بن محمد مؤمن (-12)

نسخه‌های خطی این اثر

27 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
مدرسه صدر بازار
اصفهان
842/1 بی‌کاتب 10 رجب 1018ق نستعلیق 37 شناسنامه ←
2
رضوی
مشهد
6481 اماموردی بن شاه نظر پنج‌شنبه 27 شوال 1071ق نستعلیق 92 شناسنامه ←
3
دانشگاه
تهران
2040-ف نامشخص - - - شناسنامه ←
4
مجلس
تهران
3063/1 محمد امین بن محمد طاهر بن هدایة الله کفرانی پنج‌شنبه 20 شعبان 1076ق نسخ 173 شناسنامه ←
5
مجلس
تهران
9386/2 میرزا عبدالغفار گیلانی الاصل تبریزی المسکن 20 ربیع الثانی 1091ق نستعلیق 90 شناسنامه ←
6
وزیری
یزد
2182 محمد سعید بن محمد مقیم ابرقویی 1095ق نستعلیق 104 شناسنامه ←
7
حقوق
تهران
164-ج بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 126 شناسنامه ←
8
مرکز احیاء
قم
3598/1 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 108 شناسنامه ←
9
مدیر شانه چی
مشهد
2 بی‌کاتب 1100ق نسخ - شناسنامه ←
10
برنا، قاسم
همدان
36/2 بی‌کاتب قرن 12 - - شناسنامه ←
11
گلپایگانی
قم
3871-19/201 بی‌کاتب ذیقعده 1106ق نستعلیق 129 شناسنامه ←
12
الهیات
مشهد
22737 بی‌کاتب 1110ق نسخ 154 شناسنامه ←
13
دانشگاه
تهران
4108/2 محمد حسین بن محمد شفیع حسینی طاهری نواده مؤلف 1148ق نستعلیق 141 شناسنامه ←
14
ملک
تهران
2274 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 76 شناسنامه ←
15
دانشگاه
تهران
6634/6 بی‌کاتب چهارشنبه 3 صفر 1218ق نستعلیق 50 شناسنامه ←
16
مرعشی
قم
7890 آقا حسین بن آقا میرزا 17 ذیحجه 1223ق نستعلیق 114 شناسنامه ←
17
امام صادق
چالوس
427/1 عبدالرحیم بن عزیز دینائی نوری 1232ق نستعلیق - شناسنامه ←
18
مرعشی
قم
14777/1 مهدی بن محمد ابراهیم هاشمی سمنانی شعبان 1249ق نستعلیق 43 شناسنامه ←
19
کتابخانه‌های اصفهان
اصفهان
7 بی‌کاتب صفر 1273ق - 96 شناسنامه ←
20
مسجد اعظم
قم
3328 محمد اسمعیل بن کربلایی شاه محمد تبریزی 8 ربیع الثانی 1289ق، حسب الفرمایش میرزا محمد جعفر مستوفی و سررشته دار وظایف کل آذربایجان نسخ 82 شناسنامه ←
21
مجلس
تهران
291/29-فیروز بی‌کاتب بی‌تاریخ - 64 شناسنامه ←
22
دانشگاه
تهران
2172-ف بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
23
فرهنگ و هنر
مشهد
الف-1 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 274 شناسنامه ←
24
دانشگاه بوعلی
همدان
286 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 87 شناسنامه ←
25
دانشگاه
تهران
5860/1 عبدالفتاح بن محمد بدیع خوانساری بی‌تاریخ نسخ 102 شناسنامه ←
26
گلپایگانی
قم
3861-19/191 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 108 شناسنامه ←
27
گلپایگانی
قم
7690-39/70 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 138 شناسنامه ←