شناسنامه کتابشناختی اثر
تحریر الاحکام الشرعية على مذهب الامامية
taḥrīr-ul aḥkām-iš šar‘īyya ‘alā maḏhab-il imāmīya
200
نسخه ثبتشده
از قرن 7 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/12766
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #12766
پدیدآور / مؤلف:
علامه حلی، حسن بن یوسف
تاریخ و سده تألیف:
690 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 7، ص 108
تا 125
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
فقه
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
یکی از متون جامع و موجز فقه امامیه است که تنها به ذکر فتوای پرداخته است بدون استدلال و شامل دوره کامل فقه است بی ذکر دلیل، و به کثرت فروع و حسن تبویب، ممتاز است تا آنجا که گویند این کتاب حاوی چهل هزار فرع است. مشتمل بر چهار قاعده: 1. عبادات، 2. معاملات، 3. ایقاعات، 4. احکام. مصدر به دیباچهای که در آن از معنی فقه و فضیلت و آداب و معرفت آن بحث شده است و اینکه روا نباشد که آن را پنهان سازند و برای ادله آنها به دو کتاب دیگر خود «منتهی المطلب فی تحقیق المذهب» و «تذکرة الفقهاء» ارجاع میدهد. تاریخ ختم قاعده اول: شب سهشنبه 10 ربیع الاول 690، قاعده دوم: غره جمادی الثانی 691، قاعده سوم: صفر 697، قاعده چهارم: 8 شوال 697.
آغاز اثر
« بسمله الحمدلله المتقدس بكماله عن مشابهة المخلوقات ... فان هذا الكتاب ... قد جمعنا فيه معظم المسائل الفقهيه »
سوابق و چاپهای اثر
طهران، سنگی، 1314ق.، رحلی، 281+311صص
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
حاشية تحرير الاحكام الشرعية؛ فخرالمحققین، محمد بن حسن (771-682)
حاشية تحرير الاحكام الشرعية؛ محقق کرکی، علی بن حسین (940-890)
المصانع بأمر قدیم الصانع؛ بجستانی خراسانی، حسین بن محمد (-13)
حاشية تحرير الاحكام الشرعية
فضيلة العلم و العالم
شرح تحرير الاحكام الشرعية على مذهب الامامية
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذریعة 37/3 و 378/3 و 1375
مكتبة العلامة الحلی، طباطبائی ره ص 77-95 (79 نسخه را معرفی کرده)
ذخائر التراث العربی الاسلامی 241/1
کشف الحجب و الاستار ص 98
دنا 836/2-874 (202 نسخه)
مشار عربی ص 163
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● تحریر الاحکام الشرعية على مذهب الامامية / فقه / عربی
taḥrīr-ul aḥkām-iš šar‘īyya ‘alā maḏhab-il imāmīya
علامه حلی، حسن بن یوسف، 648-726 قمری
‘allāme-ye hellī, ḥasan ebn-e yūsof (1251-1326)
تاریخ تألیف: 10 ربیع الاول 690-8 شوال 697ق
یکی از متون جامع و موجز فقه امامیه است که تنها به ذکر فتوای پرداخته است بدون استدلال و شامل دوره کامل فقه است بی ذکر دلیل، و به کثرت فروع و حسن تبویب، ممتاز است تا آنجا که گویند این کتاب حاوی چهل هزار فرع است. مشتمل بر چهار قاعده: 1. عبادات، 2. معاملات، 3. ایقاعات، 4. احکام. مصدر به دیباچهای که در آن از معنی فقه و فضیلت و آداب و معرفت آن بحث شده است و اینکه روا نباشد که آن را پنهان سازند و برای ادله آنها به دو کتاب دیگر خود «منتهی المطلب فی تحقیق المذهب» و «تذکرة الفقهاء» ارجاع میدهد. تاریخ ختم قاعده اول: شب سهشنبه 10 ربیع الاول 690، قاعده دوم: غره جمادی الثانی 691، قاعده سوم: صفر 697، قاعده چهارم: 8 شوال 697.
آغاز: بسمله الحمدلله المتقدس بكماله عن مشابهة المخلوقات ... فان هذا الكتاب ... قد جمعنا فيه معظم المسائل الفقهيه
چاپ: طهران، سنگی، 1314ق.، رحلی، 281+311صص
[الذریعة 37/3 و 378/3 و 1375؛ مكتبة العلامة الحلی، طباطبائی ره ص 77-95 (79 نسخه را معرفی کرده)؛ ذخائر التراث العربی الاسلامی 241/1؛ کشف الحجب و الاستار ص 98؛ دنا 836/2-874 (202 نسخه)؛ مشار عربی ص 163]
شرح و حواشی:
1- حاشية تحرير الاحكام الشرعية؛ فخرالمحققین، محمد بن حسن (771-682)
2- حاشية تحرير الاحكام الشرعية؛ محقق کرکی، علی بن حسین (940-890)
3- المصانع بأمر قدیم الصانع؛ بجستانی خراسانی، حسین بن محمد (-13)
4- حاشية تحرير الاحكام الشرعية
5- فضيلة العلم و العالم
6- شرح تحرير الاحكام الشرعية على مذهب الامامية
نسخههای خطی این اثر
200 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
ادبیات
تهران
|
497 | حسن بن محمد حمارنی | ذیحجه 699ق (پایان قاعده نخستین) | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 2 |
دانشگاه
تهران
|
2756-ف | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 3 |
مرعشی
قم
|
8515 | وشاح بن محمد بن عسه | 2 جمادی الاول 719ق | نسخ | 45 | شناسنامه ← |
| 4 |
عبدالعظیم
تهران
|
258 | احمد بن حسن بن یحیی فراهانی | جمعه 23 ربیع الثانی 721ق | نسخ | 277 | شناسنامه ← |
| 5 |
مرعشی
قم
|
6732 | محمود بن محمد بن بدر | سهشنبه 6 رجب 723ق | نسخ | 281 | شناسنامه ← |
| 6 |
مجلس
تهران
|
5218/2 | بیکاتب | 10 ربیع الاول 724ق | نسخ | 104 | شناسنامه ← |
| 7 |
الهیات
مشهد
|
53 | حسین بن علی بن محمد استرآبادی | 28 شعبان 726ق | نسخ | 226 | شناسنامه ← |
| 8 |
دانشگاه
تهران
|
1127 | حسن بن الحسین | 18 ذیحجه 728ق (جزء سوم) | نسخ | 277 | شناسنامه ← |
| 9 |
مجلس
تهران
|
7022 | بیکاتب | 8 رمضان 728ق | نسخ | 149 | شناسنامه ← |
| 10 |
مرعشی
قم
|
2631 | علی بن احمد بن طراد بن ابی الحسن بن الضراب | سلخ جمادی الثانی 731ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 11 |
مرعشی
قم
|
3751 | حسن بن حسین بن حسن سرابشنوی | 1 جمادی الاول 735ق | نستعلیق | 287 | شناسنامه ← |
| 12 |
مرعشی
قم
|
4831 | حسن بن حسین بن حسن سرابشنوی | 22 جمادی الثانی 735ق | نستعلیق | 267 | شناسنامه ← |
| 13 |
مرعشی
قم
|
385 | محمد بن علی طبری (از شاگردان علامه حلی) | سهشنبه 24 صفر 737ق | نسخ | 288 | شناسنامه ← |
| 14 |
مرعشی
قم
|
6479 | بیکاتب | سهشنبه 5 جمادی الاول 737ق | نسخ | 193 | شناسنامه ← |
| 15 |
ملک
تهران
|
1429 | محمد بن یوسف بن عباس (جزو یکم) | 15 محرم 737ق، و احمد بن حسن میدانی در 821ق (جزو دوم) | نسخ | 334 | شناسنامه ← |
| 16 |
رضوی
مشهد
|
17000 | حسن بن سلیمان بن صالح | یکشنبه 19 ربیع الثانی 740ق، به امر شیخ جمال الدین احمد بن شهاب | نسخ | 371 | شناسنامه ← |
| 17 |
مدرسه باقریه
مشهد
|
33 | حسین سلیمی | یکشنبه 9 ربیع الثانی 740ق، بهدرخواست شیخ جمال الدین أحمد بن شهاب محمد بن أبی عبدالله اسدی | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 18 |
گلپایگانی
قم
|
3837-19/167 | محمدبن حسن بن محمدبن علی بن ناصر مجلجل | سهشنبه 6 شعبان 747ق | نسخ | 208 | شناسنامه ← |
| 19 |
گلپایگانی
قم
|
3838-19/168 | محمد بن حسن بن محمد بن علی بن ناصر مجلجل | سهشنبه 6 شعبان 747ق | نسخ | 206 | شناسنامه ← |
| 20 |
دانشگاه
تهران
|
1004 | محمد بن شریف بن مؤذن | 8 ذیحجه 763ق | نسخ | 246 | شناسنامه ← |
| 21 |
گلپایگانی
قم
|
3508-18/28 | عبدالله بن محمد بن حسن بن علی عتسی امامی (بخش اول)، علی بن فارس بن محمد بن يوسف بن احمد بن ابراهيم (بخش دوم) | 28 صفر 845ق (بخش اول) به دستور شهاب الدین احمد بن نورالدین علی، یکشنبه 8 ذیقعده 763ق (بخش دوم) | نسخ | 177 | شناسنامه ← |
| 22 |
ملی
تهران
|
925 | بیکاتب | 787ق | نسخ | 259 | شناسنامه ← |
| 23 |
مجلس
تهران
|
11400/1 | بیکاتب | قرن 8 | نسخ | 310 | شناسنامه ← |
| 24 |
مجلس
تهران
|
233-طباطبائی | بیکاتب | قرن 8 | نسخ | 262 | شناسنامه ← |
| 25 |
مجلس
تهران
|
4007 | بیکاتب | قرن 7 و 8 | نسخ | 181 | شناسنامه ← |
| 26 |
مدرسه سلطانی
کاشان
|
77 | بیکاتب | حدود قرن 8 | نسخ | 265 | شناسنامه ← |
| 27 |
مجلس
تهران
|
8567 | بیکاتب | قرن 8 | نسخ | 164 | شناسنامه ← |
| 28 |
گلپایگانی
قم
|
6509-33/59 | بیکاتب | قرن 8 | نسخ | 171 | شناسنامه ← |
| 29 |
مجلس
تهران
|
233 ط | بیکاتب | قرن 8 | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 30 |
مروی
تهران
|
443 | بیکاتب | قرن 8 | - | - | شناسنامه ← |