نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

تحریر الاحکام الشرعية على مذهب الامامية

taḥrīr-ul aḥkām-iš šar‘īyya ‘alā maḏhab-il imāmīya
200 نسخه ثبت‌شده از قرن 7 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/12766
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #12766
تاریخ و سده تألیف: 690 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 7، ص 108 تا 125
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: فقه

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

یکی از متون جامع و موجز فقه امامیه است که تنها به ذکر فتوای پرداخته است بدون استدلال و شامل دوره کامل فقه است بی ذکر دلیل، و به کثرت فروع و حسن تبویب، ممتاز است تا آنجا که گویند این کتاب حاوی چهل هزار فرع است. مشتمل بر چهار قاعده: 1. عبادات، 2. معاملات، 3. ایقاعات، 4. احکام. مصدر به دیباچه‌ای که در آن از معنی فقه و فضیلت و آداب و معرفت آن بحث شده است و اینکه روا نباشد که آن را پنهان سازند و برای ادله آنها به دو کتاب دیگر خود «منتهی المطلب فی تحقیق المذهب» و «تذکرة الفقهاء» ارجاع می‌دهد. تاریخ ختم قاعده اول: شب سه‌شنبه 10 ربیع الاول 690، قاعده دوم: غره جمادی الثانی 691، قاعده سوم: صفر 697، قاعده چهارم: 8 شوال 697.
آغاز اثر
« بسمله الحمدلله المتقدس بكماله عن مشابهة المخلوقات ... فان هذا الكتاب ... قد جمعنا فيه معظم المسائل الفقهيه »
سوابق و چاپ‌های اثر
طهران، سنگی، 1314ق.، رحلی، 281+311صص
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
حاشية تحرير الاحكام الشرعية؛ فخرالمحققین، محمد بن حسن (771-682) حاشية تحرير الاحكام الشرعية؛ محقق کرکی، علی بن حسین (940-890) المصانع بأمر قدیم الصانع؛ بجستانی خراسانی، حسین بن محمد (-13) حاشية تحرير الاحكام الشرعية فضيلة العلم و العالم شرح تحرير الاحكام الشرعية على مذهب الامامية
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذریعة 37/3 و 378/3 و 1375 مكتبة العلامة الحلی، طباطبائی ره ص 77-95 (79 نسخه را معرفی کرده) ذخائر التراث العربی الاسلامی 241/1 کشف الحجب و الاستار ص 98 دنا 836/2-874 (202 نسخه) مشار عربی ص 163

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● تحریر الاحکام الشرعية على مذهب الامامية / فقه / عربی taḥrīr-ul aḥkām-iš šar‘īyya ‘alā maḏhab-il imāmīya علامه حلی، حسن بن یوسف، 648-726 قمری ‘allāme-ye hellī, ḥasan ebn-e yūsof (1251-1326) تاریخ تألیف: 10 ربیع الاول 690-8 شوال 697ق یکی از متون جامع و موجز فقه امامیه است که تنها به ذکر فتوای پرداخته است بدون استدلال و شامل دوره کامل فقه است بی ذکر دلیل، و به کثرت فروع و حسن تبویب، ممتاز است تا آنجا که گویند این کتاب حاوی چهل هزار فرع است. مشتمل بر چهار قاعده: 1. عبادات، 2. معاملات، 3. ایقاعات، 4. احکام. مصدر به دیباچه‌ای که در آن از معنی فقه و فضیلت و آداب و معرفت آن بحث شده است و اینکه روا نباشد که آن را پنهان سازند و برای ادله آنها به دو کتاب دیگر خود «منتهی المطلب فی تحقیق المذهب» و «تذکرة الفقهاء» ارجاع می‌دهد. تاریخ ختم قاعده اول: شب سه‌شنبه 10 ربیع الاول 690، قاعده دوم: غره جمادی الثانی 691، قاعده سوم: صفر 697، قاعده چهارم: 8 شوال 697. آغاز: بسمله الحمدلله المتقدس بكماله عن مشابهة المخلوقات ... فان هذا الكتاب ... قد جمعنا فيه معظم المسائل الفقهيه چاپ: طهران، سنگی، 1314ق.، رحلی، 281+311صص [الذریعة 37/3 و 378/3 و 1375؛ مكتبة العلامة الحلی، طباطبائی ره ص 77-95 (79 نسخه را معرفی کرده)؛ ذخائر التراث العربی الاسلامی 241/1؛ کشف الحجب و الاستار ص 98؛ دنا 836/2-874 (202 نسخه)؛ مشار عربی ص 163] شرح و حواشی: 1- حاشية تحرير الاحكام الشرعية؛ فخرالمحققین، محمد بن حسن (771-682) 2- حاشية تحرير الاحكام الشرعية؛ محقق کرکی، علی بن حسین (940-890) 3- المصانع بأمر قدیم الصانع؛ بجستانی خراسانی، حسین بن محمد (-13) 4- حاشية تحرير الاحكام الشرعية 5- فضيلة العلم و العالم 6- شرح تحرير الاحكام الشرعية على مذهب الامامية

نسخه‌های خطی این اثر

200 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
ادبیات
تهران
497 حسن بن محمد حمارنی ذیحجه 699ق (پایان قاعده نخستین) نسخ - شناسنامه ←
2
دانشگاه
تهران
2756-ف نامشخص - - - شناسنامه ←
3
مرعشی
قم
8515 وشاح بن محمد بن عسه 2 جمادی الاول 719ق نسخ 45 شناسنامه ←
4
عبدالعظیم
تهران
258 احمد بن حسن بن یحیی فراهانی جمعه 23 ربیع الثانی 721ق نسخ 277 شناسنامه ←
5
مرعشی
قم
6732 محمود بن محمد بن بدر سه‌شنبه 6 رجب 723ق نسخ 281 شناسنامه ←
6
مجلس
تهران
5218/2 بی‌کاتب 10 ربیع الاول 724ق نسخ 104 شناسنامه ←
7
الهیات
مشهد
53 حسین بن علی بن محمد استرآبادی 28 شعبان 726ق نسخ 226 شناسنامه ←
8
دانشگاه
تهران
1127 حسن بن الحسین 18 ذیحجه 728ق (جزء سوم) نسخ 277 شناسنامه ←
9
مجلس
تهران
7022 بی‌کاتب 8 رمضان 728ق نسخ 149 شناسنامه ←
10
مرعشی
قم
2631 علی بن احمد بن طراد بن ابی الحسن بن الضراب سلخ جمادی الثانی 731ق نسخ - شناسنامه ←
11
مرعشی
قم
3751 حسن بن حسین بن حسن سرابشنوی 1 جمادی الاول 735ق نستعلیق 287 شناسنامه ←
12
مرعشی
قم
4831 حسن بن حسین بن حسن سرابشنوی 22 جمادی الثانی 735ق نستعلیق 267 شناسنامه ←
13
مرعشی
قم
385 محمد بن علی طبری (از شاگردان علامه حلی) سه‌شنبه 24 صفر 737ق نسخ 288 شناسنامه ←
14
مرعشی
قم
6479 بی‌کاتب سه‌شنبه 5 جمادی الاول 737ق نسخ 193 شناسنامه ←
15
ملک
تهران
1429 محمد بن یوسف بن عباس (جزو یکم) 15 محرم 737ق، و احمد بن حسن میدانی در 821ق (جزو دوم) نسخ 334 شناسنامه ←
16
رضوی
مشهد
17000 حسن بن سلیمان بن صالح یک‌شنبه 19 ربیع الثانی 740ق، به امر شیخ جمال الدین احمد بن شهاب نسخ 371 شناسنامه ←
17
مدرسه باقریه
مشهد
33 حسین سلیمی یک‌شنبه 9 ربیع الثانی 740ق، به‌درخواست شیخ جمال الدین أحمد بن شهاب محمد بن أبی عبدالله اسدی نسخ - شناسنامه ←
18
گلپایگانی
قم
3837-19/167 محمدبن حسن بن محمدبن علی بن ناصر مجلجل سه‌شنبه 6 شعبان 747ق نسخ 208 شناسنامه ←
19
گلپایگانی
قم
3838-19/168 محمد بن حسن بن محمد بن علی بن ناصر مجلجل سه‌شنبه 6 شعبان 747ق نسخ 206 شناسنامه ←
20
دانشگاه
تهران
1004 محمد بن شریف بن مؤذن 8 ذیحجه 763ق نسخ 246 شناسنامه ←
21
گلپایگانی
قم
3508-18/28 عبدالله بن محمد بن حسن بن علی عتسی امامی (بخش اول)، علی بن فارس بن محمد بن يوسف بن احمد بن ابراهيم (بخش دوم) 28 صفر 845ق (بخش اول) به دستور شهاب الدین احمد بن نورالدین علی، یک‌شنبه 8 ذیقعده 763ق (بخش دوم) نسخ 177 شناسنامه ←
22
ملی
تهران
925 بی‌کاتب 787ق نسخ 259 شناسنامه ←
23
مجلس
تهران
11400/1 بی‌کاتب قرن 8 نسخ 310 شناسنامه ←
24
مجلس
تهران
233-طباطبائی بی‌کاتب قرن 8 نسخ 262 شناسنامه ←
25
مجلس
تهران
4007 بی‌کاتب قرن 7 و 8 نسخ 181 شناسنامه ←
26
مدرسه سلطانی
کاشان
77 بی‌کاتب حدود قرن 8 نسخ 265 شناسنامه ←
27
مجلس
تهران
8567 بی‌کاتب قرن 8 نسخ 164 شناسنامه ←
28
گلپایگانی
قم
6509-33/59 بی‌کاتب قرن 8 نسخ 171 شناسنامه ←
29
مجلس
تهران
233 ط بی‌کاتب قرن 8 نسخ - شناسنامه ←
30
مروی
تهران
443 بی‌کاتب قرن 8 - - شناسنامه ←