شناسنامه کتابشناختی اثر
تحریر الاحکام الشرعية على مذهب الامامية
taḥrīr-ul aḥkām-iš šar‘īyya ‘alā maḏhab-il imāmīya
200
نسخه ثبتشده
از قرن 7 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/12766
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #12766
پدیدآور / مؤلف:
علامه حلی، حسن بن یوسف
تاریخ و سده تألیف:
690 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 7، ص 108
تا 125
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
فقه
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
یکی از متون جامع و موجز فقه امامیه است که تنها به ذکر فتوای پرداخته است بدون استدلال و شامل دوره کامل فقه است بی ذکر دلیل، و به کثرت فروع و حسن تبویب، ممتاز است تا آنجا که گویند این کتاب حاوی چهل هزار فرع است. مشتمل بر چهار قاعده: 1. عبادات، 2. معاملات، 3. ایقاعات، 4. احکام. مصدر به دیباچهای که در آن از معنی فقه و فضیلت و آداب و معرفت آن بحث شده است و اینکه روا نباشد که آن را پنهان سازند و برای ادله آنها به دو کتاب دیگر خود «منتهی المطلب فی تحقیق المذهب» و «تذکرة الفقهاء» ارجاع میدهد. تاریخ ختم قاعده اول: شب سهشنبه 10 ربیع الاول 690، قاعده دوم: غره جمادی الثانی 691، قاعده سوم: صفر 697، قاعده چهارم: 8 شوال 697.
آغاز اثر
« بسمله الحمدلله المتقدس بكماله عن مشابهة المخلوقات ... فان هذا الكتاب ... قد جمعنا فيه معظم المسائل الفقهيه »
سوابق و چاپهای اثر
طهران، سنگی، 1314ق.، رحلی، 281+311صص
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
حاشية تحرير الاحكام الشرعية؛ فخرالمحققین، محمد بن حسن (771-682)
حاشية تحرير الاحكام الشرعية؛ محقق کرکی، علی بن حسین (940-890)
المصانع بأمر قدیم الصانع؛ بجستانی خراسانی، حسین بن محمد (-13)
حاشية تحرير الاحكام الشرعية
فضيلة العلم و العالم
شرح تحرير الاحكام الشرعية على مذهب الامامية
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذریعة 37/3 و 378/3 و 1375
مكتبة العلامة الحلی، طباطبائی ره ص 77-95 (79 نسخه را معرفی کرده)
ذخائر التراث العربی الاسلامی 241/1
کشف الحجب و الاستار ص 98
دنا 836/2-874 (202 نسخه)
مشار عربی ص 163
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● تحریر الاحکام الشرعية على مذهب الامامية / فقه / عربی
taḥrīr-ul aḥkām-iš šar‘īyya ‘alā maḏhab-il imāmīya
علامه حلی، حسن بن یوسف، 648-726 قمری
‘allāme-ye hellī, ḥasan ebn-e yūsof (1251-1326)
تاریخ تألیف: 10 ربیع الاول 690-8 شوال 697ق
یکی از متون جامع و موجز فقه امامیه است که تنها به ذکر فتوای پرداخته است بدون استدلال و شامل دوره کامل فقه است بی ذکر دلیل، و به کثرت فروع و حسن تبویب، ممتاز است تا آنجا که گویند این کتاب حاوی چهل هزار فرع است. مشتمل بر چهار قاعده: 1. عبادات، 2. معاملات، 3. ایقاعات، 4. احکام. مصدر به دیباچهای که در آن از معنی فقه و فضیلت و آداب و معرفت آن بحث شده است و اینکه روا نباشد که آن را پنهان سازند و برای ادله آنها به دو کتاب دیگر خود «منتهی المطلب فی تحقیق المذهب» و «تذکرة الفقهاء» ارجاع میدهد. تاریخ ختم قاعده اول: شب سهشنبه 10 ربیع الاول 690، قاعده دوم: غره جمادی الثانی 691، قاعده سوم: صفر 697، قاعده چهارم: 8 شوال 697.
آغاز: بسمله الحمدلله المتقدس بكماله عن مشابهة المخلوقات ... فان هذا الكتاب ... قد جمعنا فيه معظم المسائل الفقهيه
چاپ: طهران، سنگی، 1314ق.، رحلی، 281+311صص
[الذریعة 37/3 و 378/3 و 1375؛ مكتبة العلامة الحلی، طباطبائی ره ص 77-95 (79 نسخه را معرفی کرده)؛ ذخائر التراث العربی الاسلامی 241/1؛ کشف الحجب و الاستار ص 98؛ دنا 836/2-874 (202 نسخه)؛ مشار عربی ص 163]
شرح و حواشی:
1- حاشية تحرير الاحكام الشرعية؛ فخرالمحققین، محمد بن حسن (771-682)
2- حاشية تحرير الاحكام الشرعية؛ محقق کرکی، علی بن حسین (940-890)
3- المصانع بأمر قدیم الصانع؛ بجستانی خراسانی، حسین بن محمد (-13)
4- حاشية تحرير الاحكام الشرعية
5- فضيلة العلم و العالم
6- شرح تحرير الاحكام الشرعية على مذهب الامامية
نسخههای خطی این اثر
200 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 61 |
علامه طباطبائی
شیراز
|
222 | کمال بن جلال بن تاج باغئوی | قرن 10 | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 62 |
زنجانی (آیة الله)
قم
|
50 | بیکاتب | قرن 10 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 63 |
نواب
مشهد
|
237 | صالح بن فخر بن صالح طایی | پنجشنبه 4 جمادی الثانی 900ق | نستعلیق، نسخ | 279 | شناسنامه ← |
| 64 |
رضوی
مشهد
|
37296 | بیکاتب | قرن 10 | نسخ | 333 | شناسنامه ← |
| 65 |
مدرسه صدر بازار
اصفهان
|
731 | بیکاتب | 10 محرم 902ق | نستعلیق، نسخ | 247 | شناسنامه ← |
| 66 |
گوهرشاد
مشهد
|
1292 | مسعود بن عبدالله بن شکرالله حسینی | ربیع الثانی 910ق | نستعلیق، نسخ | - | شناسنامه ← |
| 67 |
مجلس
تهران
|
2842 | اویس پسر درویش | جمادی الثانی 917ق | نسخ | 826 | شناسنامه ← |
| 68 |
مرکز احیاء
قم
|
3059 | بیکاتب | 28 جمادی الثانی 918ق | نستعلیق | 348 | شناسنامه ← |
| 69 |
مرعشی
قم
|
1598 | مسعود بن عبدالله حسینی | سهشنبه 27 جمادی الاول 918ق | نستعلیق | 78 | شناسنامه ← |
| 70 |
علامه طباطبائی
شیراز
|
1244 | بیکاتب | صفر 919ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 71 |
مدرسه غرب
همدان
|
586 | بیکاتب | 15 شوال 920ق | نستعلیق، نسخ | - | شناسنامه ← |
| 72 |
رضوی
مشهد
|
2703 | محمد رضا بن حاج ابراهیم بن سیف الدین علاء سمنانی | ربیع الثانی 926ق | نسخ | 642 | شناسنامه ← |
| 73 |
مرعشی
قم
|
3535 | علی بن حسین بن محمود بن سعید بن محمد ابن علی عسکری اوالی شاطری مارنی | شنبه 18 ربیع الثانی 926 تا جمعه 24 ربیع الثانی 931ق | نسخ | 359 | شناسنامه ← |
| 74 |
سپهسالار
تهران
|
2661 | بیکاتب | با تاریخ 928ق | - | 195 | شناسنامه ← |
| 75 |
مرعشی
قم
|
11411 | حسن فرزند حاج احمد ... غروی حلی | جمعه 22 ربیع الثانی 928ق | نسخ | 303 | شناسنامه ← |
| 76 |
ملی
تبریز
|
3352 | پیری بن امیر زای بن امیر شیخ | 934ق | تعلیق، نسخ | 283 | شناسنامه ← |
| 77 |
مرعشی
قم
|
10288 | بیکاتب | 940ق | - | - | شناسنامه ← |
| 78 |
ملی
تهران
|
19651 | بیکاتب | 944ق | - | - | شناسنامه ← |
| 79 |
مرکز احیاء
قم
|
1871 | عبدالله بن يحيى بن على بن سلیمان بحرانی سماهیجی | یکشنبه 20 محرم 951ق | نسخ | 373 | شناسنامه ← |
| 80 |
مجلس
تهران
|
14882 | عنایت الله بن نورالله بن شیخ عبدالله | غره ذیقعده 951ق | نسخ | 23 | شناسنامه ← |
| 81 |
رضوی
مشهد
|
10043 | حیدر بن احمد بن علی قاری ساوجی (تا پایان اطعمه و اشربه) | 12 شعبان 952ق، بقیه به قلم محمد بن محمود بن خلیل الله قاضی در دهه دوم جمادی الثانی 960ق (ظاهراً) | نسخ | 313 | شناسنامه ← |
| 82 |
رضوی
مشهد
|
9991 | حیدر بن احمد بن علی قاری ساوجی | 1 رجب 953ق | نسخ | 298 | شناسنامه ← |
| 83 |
مرعشی
قم
|
1279 | یحیی بن حسین بن علی بن ناصر بحرانی اوالی | 11 شوال 957ق | نسخ | 231 | شناسنامه ← |
| 84 |
دانشگاه
تهران
|
6670 | بیکاتب | دوشنبه اوایل رجب 959ق (تاریخ نیمه نخستین) | نسخ | 285 | شناسنامه ← |
| 85 |
مدرسه باقریه
مشهد
|
34 | بیکاتب | محرم 960ق | نستعلیق | 338 | شناسنامه ← |
| 86 |
رضوی
مشهد
|
20445 | مرتضی بن حسین بن مرتضی حسینی | دوشنبه 4 شعبان 962ق | نسخ | 378 | شناسنامه ← |
| 87 |
رضوی
مشهد
|
2705 | بیکاتب | چهارشنبه 13 جمادی الاول 963ق | نسخ | 173 | شناسنامه ← |
| 88 |
مرکز احیاء
قم
|
1872 | احمد بن حسین بن عبدالحسین بن ابراهیم بن ناصر بن جعفر بن موسی بن أبی الحسین هجری اوالی | 3 رجب 966ق | نسخ | 227 | شناسنامه ← |
| 89 |
رضوی
مشهد
|
13855 | محمد بن علی بن ناصر بن جابر طفیلی | چهارشنبه 20 رجب 967ق | نسخ | 479 | شناسنامه ← |
| 90 |
هاشمی، نورالدین (خاندان)
شیراز
|
2 | محمد شمس الدین رکن آبادی | 9 شوال 970ق | نسخ | - | شناسنامه ← |