بهرامشاهیه

● بهرامشاهیه = صلاتیه = تحفة الملوک / عرفان و تصوف / فارسی bahrām-šāhīye = salātīye = tohfat-ol molūk همدانی، علی بن محمد، 714-786 قمری hamadānī, ‘alī ebn-e mohammad (1315-1385) گفتاری است عرفانی به نثر آمیخته به نظم، نخست منازل شش‌گانه سفر انسان را بر می‌شمارد: صلب پدر، رحم مادر، دنیا، لحد، عرصات، بهشت یا دوزخ، سپس دو اصل «التعظیم لامر الله و الشفقة علی خلق الله» را گزارش می‌کند. آن‌گاه اسرار نماز و تأویل عرفانی از آیه‌های سوره فاتحه و پند واندرز با عناوین «ای عزیز». آن را به بزرگی که نام وی در متن نیامده است نوشته و در پاسخ درخواست وی. جز آنکه از یادداشت هایی که در سرآغاز و یا در کناره‌های نسخه‌ها آمده به دست می‌آید، وی بهرام بدخشانی یا شیخ محمد شاه فرزند سلطان خان (بدخشان) می‌باشد و ما می‌دانیم بهرام شاه حاکم بلخ و بدخشان بوده است و همدانی «ذخیرة الملوک» و «واردات» خود را برای او نگاشته است و نامه‌هایی برای او نوشته است. (احمد منزوی) آغاز: بسمله. رب انعمت فزد انک علی کل شئ قدیر. تا مهندسان کارگاه تقدیر نقوش صور الوان بر صفحات الواح وجود می‌نگارند، و خازنان خزانه ... ای عزیز بدان که ایزد تعالی نوع انسان را را سفری سفری بینهایت وراهی خطرناک بی غایت تعیین کرده انجام: و فرودتر از این مقام به هیچ مقامی نیست مگر مقام اهل دوزخ أعاذنا الله منه بفضله و رحمته انه قریب مجیب و الحمد لله وحده و السلام علی من اتبع الهدی. چاپ: به کوشش محمد ریاض، در مجله دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران (سال 21، شماره 1، تیر 1353، ص 51-44 [دنا 571/2 (20 نسخه)؛ نسخه‌های منزوی 1065/2 و ج 2/1 ص 1014 (13 نسخه)؛ احوال میر سید علی همدانی /128-129؛ مكتبة امیرالمؤمنین 103/1؛ فهرستواره منزوی 156/7؛ مشترک پاکستان 1323/1]