اتمام الدرایة لقراء النقایة

● اتمام الدرایة لقراء النقایة / چند دانشی / عربی itmām-ud dirāya li-qurrā’-in niqāya سیوطی، عبدالرحمن بن ابی بکر، 849 - 911 قمری soyūtī, ‘abd-or-rahmān ebn-e abī-bakr (1446 - 1506) وابسته به: النقایة؛ سیوطی، عبدالرحمن بن ابی بکر (849-911) تاریخ تألیف: سه‌شنبه 3 ربیع الاول 873 سیوطی کتاب «النقایة» را در بیان 14 علمی که طلاب علوم دینیه بدان نیاز دارند پرداخته و چون در آن کتاب رعایت نهایت اختصار و ایجاز شده و برای اتمام فایده، کتاب «اتمام الدرایة» را در شرح «النقایة» به رشته تحریر درآورد. او در ابتدای شرح بیان داشته که به نظر من چهارده علم محتاج الیه هر طالبی است و برین چهارده علم هر علم دیگری متوقف است چه از علوم پاره‌ای واجب عینی اند و آن اصول دین و تصوف است و پاره ای واجب کفایی اند چون تفسیر و حدیث که بر اثر توقف غیر بر آنها واجب شده‌اند، با این تطبیق و تفحص چهارده علم زیر مورد احتیاج هر صاحب دینی می‌باشند: 1. علم اصول دین؛ 2. علم تفسیر؛ 3. علم حدیث؛ 4. علم اصول فقه؛ 5. علم فرائض (مواریث)؛ 6. علم نحو؛ 7. علم تصریف؛ 8. علم خط؛ 9. علم معانی؛ 10. علم بیان؛ 11. علم بدیع؛ 12. علم تشریح؛ 13. علم طب؛ 14. علم تصرف؛ خاتمه در علم و افضل بودن هر کدام از علوم بر دیگری. آغاز کتاب: بسمله، الحمدلله علی نعمه السابغة الشاملة و اشهد ان لا اله الا الله. انجام کتاب: هذا آخر اتمام الدرایة لقراء النقابة و الحمدلله رب العالمین و صلی الله علی رسوله محمد و علی آله و اصحابه اجمعین. چاپ: هند به سال 1309ق؛ تهران، چاپ سنگی، 231ص، 1309ق؛ قاهره، مطبعة التقدم العلمیة، 251ص، 1348ق، [کشف الظنون 28/1/1970؛ دلیل مخطوطات السیوطی ص 255؛ مخطوطات الموصل 115/8؛ الاوقاف العامة موصل 168/2]