ایها الولد

● ایها الولد = ترجمه فرزندنامه / اخلاق / عربی ayyuha-l walad = t.-ye farzand-nāme غزالی، محمد بن محمد، 450-505 قمری qazzālī, mohammad ebn-e mohammad (1059-1112) وابسته به: فرزند نامه = ولدنامه = خلاصة التصانيف = ايها الولد؛ غزالی، محمد بن محمد (450-505) رساله‌ای در پند و اندرز، و توصیه‌هایی در زهد و ترغیب و ترهیب با عنوان «ایها الولد». یکی از شاگردان غزالی، پس از فراگیری انواع علوم، با توجه به فرمایش رسول خدا (ص) «اللهم انی اعوذبک من علم لاینفع» در اینکه کدام نوع از علوم، لاینفع است، تفکر و اندیشه و سپس در نامه‌ای به غزالی، از ایشان استفتاء و سوال و درخواست نصیحت می‌نماید. رساله حاضر، پاسخ غزالی به همین درخواست شاگرد خود است. در آغاز این رساله یکی از شاگردان غزالی می‌گوید «نامه‌ای به استاد نوشتم و از او در خواستم که پندنامه‌ای برای من نویسد و نیز مسائلی چند را پاسخ گوید و راهنمایی کند که از میان علوم مختلف تحصیل کدام یک موجب نجات است. البته کتب غزالی مانند احیاء العلوم و جز آن، متکفل پاسخ این مسائل هست اما من میل دارم نامه‌ای به خط استاد در کنار داشته باشم». غزالی در پاسخ او نخست رساله‌ای به‌نام «فرزندنامه» به فارسی ساخته و ترجمه عربی آن به همین نام موسوم گردیده است و البته معلوم نیست که ترجمه عربی آن از کیست. نام کتاب در کشف الظنون «ایها الولد» ذکر شده و به نظر نمی‌رسد که این نام، تسمیه مؤلف باشد بلکه علم به غلبه است. این رساله همواره مورد توجه دانشمندان بوده و شروحی بر آن نگاشته‌اند. آغاز: بسملة الحمد لله رب العالمین، و العاقبة للمتقین ... اعلم، أن واحدا من الطلبة المتقدمین لازم خدمة الشیخ الإمام زین الدین حجة الإسلام أبی حامد محمد بن محمد الغزالی ... اعلم ایها الولد المحب أطال الله بقاءک بطاعته، و سلک بک سبیل أحبائه أن منشور النصیحة یکتب من معدن الرسالة علیه السلام انجام: یا آخر الآخرین و یا ذاالقوة المتین، و یا راحم المساکین، و یا أرحم الراحمین، لا إله إلا أنت سبحانک إنی کنت من الظالمین و صلى الله على سيدنا محمد و آله و صحبه أجمعین و الحمد لله رب العالمین چاپ: السعودية، دار المنهاج، تصحیح انس الشرفاوی، الطبعة الاولى، 1430ق، 120 صحیفة؛ بیروت، 1951م، با ترجمه فرانسوی؛ قاهرة، سنة 1328ق، ضمن مجموعه؛ سنة 1343ق، ضمن «الجواهر الغوالی من رسائل حجة الاسلام الغزالی؛ استامبول، 1305ق؛ قازان، سنة 1905 با ترجمه ترکی [دنا 354/2 (32 نسخه)؛ کشف الظنون 216/1؛ هدية العارفين 79/2؛ مؤلفات غزالی از بدوی: 176 شماره 46؛ غزالی نامه همایی 248؛ معجم المطبوعات 1412/2؛ مكتبة امير المومنين 165/1]