نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

ایناس سلطان المومنین باقتباس علوم الدین من النبراس المعجز المبین

īnās-u sulṭān-il muminīn bi-iqtibās-i ‘ulūm-id dīn min-an nibrās-il mu‘jaz-il mubīn
/w/9352
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #9352
پدیدآور / مؤلف: عاملی، محمد بن علی
تاریخ و سده تألیف: 1121 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 5، ص 537 تا 538
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: تفسیر
اهدا / به درخواست: شاه سلطان حسین صفوی

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

در تفسیر آیات احکام اصلی و فرعی با تفصیل و گسترش مضامین آنها. به گونه‌ای تألیف شده که بر تمام کتاب‌های آیات الاحکام برتری داشته باشد به ترتیب سوره‌های قرآن کریم و از سوره بقره شروع شده و گویا تألیف کتاب ناتمام مانده است. مؤلف چنان‌که در دیباجه این کتاب آمده، نخست بر آن بوده که کتاب را با سوره بقره و آیه اقامه الصلوة و الانفاق (آیه 6 سوره بقره) آغاز کند و کتابی با حجمی متوسط فراهم آورد. بعدها با توجه به اهمیت و اولیت سوره فاتحه و احکامی که از آن استخراج می‌شود، این فکر به خاطرش رسید که تفسیر آیات سوره فاتحه را در آغاز کتاب قرار دهد و موافق این فکر تازه عمل کرد. خاصه آن که می‌دید محقق اردبیلی با اینکه آیات الاحکام خود را به ترتیب کتاب‌های فقهی ساخته با این حال آیات سوره فاتحه را در آغاز کتاب خویش قرار داده است مؤلف در دیباجه در این باره تصریح دارد. مؤلف در این کتاب از تألیف دیگر خود «برهان الحق المتین علی لسان الخصم المبین» و «الحسام المطبوع من المعقول والمسموع» و نیز از کتاب «البحر الزخار» امام احمد بن یحیی زیدی ملقب به المهدی و کتابی دیگر از مؤلفات زیدیه در آیات احکام، که مؤلف می‌گوید: این کتاب را به دست آوردم اما مؤلف آن را نمی‌شناسم و گویا تألیف مؤلف البحر الزخار باشد. وی بسیاری منابع دیگر یاد می‌کند.
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
دنا 354/2 الذریعه 2: 42 نزهة المجالس 1: 90

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● ایناس سلطان المومنین باقتباس علوم الدین من النبراس المعجز المبین / تفسیر / عربی īnās-u sulṭān-il muminīn bi-iqtibās-i ‘ulūm-id dīn min-an nibrās-il mu‘jaz-il mubīn عاملی، محمد بن علی، 1071-1139 قمری ‘āmelī, mohammad ebn-e ‘alī (1661-1727) اهداء به: شاه سلطان حسین صفوی تاریخ تألیف: 9 محرم 1121ق در تفسیر آیات احکام اصلی و فرعی با تفصیل و گسترش مضامین آنها. به گونه‌ای تألیف شده که بر تمام کتاب‌های آیات الاحکام برتری داشته باشد به ترتیب سوره‌های قرآن کریم و از سوره بقره شروع شده و گویا تألیف کتاب ناتمام مانده است. مؤلف چنان‌که در دیباجه این کتاب آمده، نخست بر آن بوده که کتاب را با سوره بقره و آیه اقامه الصلوة و الانفاق (آیه 6 سوره بقره) آغاز کند و کتابی با حجمی متوسط فراهم آورد. بعدها با توجه به اهمیت و اولیت سوره فاتحه و احکامی که از آن استخراج می‌شود، این فکر به خاطرش رسید که تفسیر آیات سوره فاتحه را در آغاز کتاب قرار دهد و موافق این فکر تازه عمل کرد. خاصه آن که می‌دید محقق اردبیلی با اینکه آیات الاحکام خود را به ترتیب کتاب‌های فقهی ساخته با این حال آیات سوره فاتحه را در آغاز کتاب خویش قرار داده است مؤلف در دیباجه در این باره تصریح دارد. مؤلف در این کتاب از تألیف دیگر خود «برهان الحق المتین علی لسان الخصم المبین» و «الحسام المطبوع من المعقول والمسموع» و نیز از کتاب «البحر الزخار» امام احمد بن یحیی زیدی ملقب به المهدی و کتابی دیگر از مؤلفات زیدیه در آیات احکام، که مؤلف می‌گوید: این کتاب را به دست آوردم اما مؤلف آن را نمی‌شناسم و گویا تألیف مؤلف البحر الزخار باشد. وی بسیاری منابع دیگر یاد می‌کند. [دنا 354/2؛ الذریعه 2: 42؛ نزهة المجالس 1: 90]

نسخه‌های خطی این اثر

2 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
مجلس
تهران
3902 بی‌کاتب قرن 12، دنباله تفسیر آیه «اتامرون الناس بالبر ...» و آیه «اقم الصلوة لدلوک الشمس» و آیه «سبحان الذی اسری ...» و تفسیر آخرین آیه موجود در این نسخه نیز ناتمام است. بر دو برگ اضافی آغاز نسخه فهرست آیاتی که تفسیر آنها در این مجلد آمده به خط کاتب نوشته شده نسخ 355 شناسنامه ←
2
مرکز احیاء
قم
689 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 62 شناسنامه ←