نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

الایقاظات فی خلق الاعمال و افعال العباد

al-īqāzāt fī xalq-il a‘māl wa af‘āl-il ‘ibād
23 نسخه ثبت‌شده از قرن 11 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/9295
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #9295
تاریخ و سده تألیف: 1025 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 5، ص 515 تا 517
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: فلسفه
عناوین دیگر و هم‌تراز:
الجبر و التفویض (al-jabr wa-t tafwīḍ)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

درباره خلق اعمال و افعال عباد و فرق بین فاعل که عبد و بنده است و جاعل که خالق می‌باشد و بحث در جبر و اختیار بر پایه‌های فلسفی با اشاره به بعضی از ادله سمعیه مربوط به موضوع و گفتگو در آنها در نیمه دوم کتاب. این کتاب در شش «ایقاظ» است. نویسنده می‌گوید: از من خواستند تا مطلبی درباره مسأله خلق اعمال بنویسم و مطلب را آشکار کنم گرچه من در کتاب «رواشح سماویه» این مطلب را شرح داده بودم اکنون در اینجا آنچه مناسب مقال است درباره خلق اعمال می‌آورم و مسأله سبب و آلت و مسبب و انواع فاعل‌ها را بیان می‌کنم.
آغاز اثر
« بسمله الحمدلله رب العالمین حق حمده و الصلوة على خیرته من خلیفته محمد و آله المعصومین من عترته اما بعد فقد سألتنی افاض الله تعالى علیک سجال فیوضات عالم القدس عن مسئلة خلق الاعمال ... الایقاظ الاول خیرات نظام الوجود و کمالاته الفرایض و النوافل باسرها من الذوات و الصفات و الاخلاق و الملکات و الافعال ... »
انجام اثر
« و من سبیل حال مطلق الهيئة العقدیة بل مطلق طباع الجواز الذی تشترک فیه الممكنات جمیعا فهذا اقصى امد الفحص و التحقیق و الحمدلله رب العالمین ولی الفضل و الطول حق حمده »
سوابق و چاپ‌های اثر
در حاشیه «قبسات»، 1315ق، (ص 66-148)
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
حاشیة الایقاظات؛ میرداماد، محمد باقر بن محمد (-1041) حاشیة الایقاظات = شرح حدیث «الامر بین الامرین» حاشیة الایقاظات
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
دنا 347/2 (20 نسخه) الذریعة 507/2 و 84/5 و 243/7 ریحانة الأدب 208/3 فهرستواره منزوی 83/6

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● الایقاظات فی خلق الاعمال و افعال العباد = الجبر و التفویض / فلسفه / عربی al-īqāzāt fī xalq-il a‘māl wa af‘āl-il ‘ibād = al-jabr wa-t tafwīḍ ؟ میرداماد، محمد باقر بن محمد، -1041 ؟ قمری mīrdāmād, mohammad bāqer ebn-e mohammad (-1632) تاریخ تألیف: اواخر 1025ق درباره خلق اعمال و افعال عباد و فرق بین فاعل که عبد و بنده است و جاعل که خالق می‌باشد و بحث در جبر و اختیار بر پایه‌های فلسفی با اشاره به بعضی از ادله سمعیه مربوط به موضوع و گفتگو در آنها در نیمه دوم کتاب. این کتاب در شش «ایقاظ» است. نویسنده می‌گوید: از من خواستند تا مطلبی درباره مسأله خلق اعمال بنویسم و مطلب را آشکار کنم گرچه من در کتاب «رواشح سماویه» این مطلب را شرح داده بودم اکنون در اینجا آنچه مناسب مقال است درباره خلق اعمال می‌آورم و مسأله سبب و آلت و مسبب و انواع فاعل‌ها را بیان می‌کنم. آغاز: بسمله الحمدلله رب العالمین حق حمده و الصلوة على خیرته من خلیفته محمد و آله المعصومین من عترته اما بعد فقد سألتنی افاض الله تعالى علیک سجال فیوضات عالم القدس عن مسئلة خلق الاعمال ... الایقاظ الاول خیرات نظام الوجود و کمالاته الفرایض و النوافل باسرها من الذوات و الصفات و الاخلاق و الملکات و الافعال ... انجام: و من سبیل حال مطلق الهيئة العقدیة بل مطلق طباع الجواز الذی تشترک فیه الممكنات جمیعا فهذا اقصى امد الفحص و التحقیق و الحمدلله رب العالمین ولی الفضل و الطول حق حمده چاپ: در حاشیه «قبسات»، 1315ق، (ص 66-148) [دنا 347/2 (20 نسخه)؛ الذریعة 507/2 و 84/5 و 243/7؛ ریحانة الأدب 208/3؛ فهرستواره منزوی 83/6] شرح و حواشی: 1- حاشیة الایقاظات؛ میرداماد، محمد باقر بن محمد (-1041) 2- حاشیة الایقاظات = شرح حدیث «الامر بین الامرین» 3- حاشیة الایقاظات

نسخه‌های خطی این اثر

23 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
مجلس
تهران
10205 بی‌کاتب قرن 11، گویا در حیات مؤلف نسخ 87 شناسنامه ←
2
ادبیات
تهران
305/1 نورالله بن شمس الدین جراح شیرازی 1019ق نسخ - شناسنامه ←
3
دائرة المعارف بزرگ اسلامی
تهران
2144/2-عکسی بی‌کاتب - نسخ - شناسنامه ←
4
مجلس
تهران
883/11-طباطبائی محمد سعید میر نظام حسینی 1072ق نستعلیق 13 شناسنامه ←
5
مرکز احیاء
قم
2686 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق 33 شناسنامه ←
6
دائرة المعارف بزرگ اسلامی
تهران
521 بی‌کاتب جمادی الاول 1112ق نسخ 71 شناسنامه ←
7
گلپایگانی
قم
4624/1-23/144 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 40 شناسنامه ←
8
ملی
تهران
2909/4 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 27 شناسنامه ←
9
مرعشی
قم
15067/8 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 36 شناسنامه ←
10
گوهرشاد
مشهد
552/9 سید بشیر موسوی 15 جمادی الثانی 1238ق نستعلیق - شناسنامه ←
11
مجلس
تهران
16054/34 غلام علی بروجردی 1256ق نستعلیق 36 شناسنامه ←
12
مرعشی
قم
12045/6 اسماعیل فرزند کاظم حسینی تنکابنی اواخر ذیقعده 1263ق نستعلیق، نسخ 45 شناسنامه ←
13
دانشگاه
تهران
2198/9 زین العابدین شوال 1263ق نسخ 24 شناسنامه ←
14
دانشکده الهیات
تهران
614/1 قوام الدین بن میرزا نظام حسینی حسنی چهارشنبه 2 ربیع الاول 1264ق، برای میرزا عبدالصمد نستعلیق 13 شناسنامه ←
15
مجلس
تهران
5633/54 بی‌کاتب 1270ق - 5 شناسنامه ←
16
مجلس
تهران
10695/6 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 5 شناسنامه ←
17
مجلس
تهران
10292/2 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 52 شناسنامه ←
18
مجلس
تهران
10131/2 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 46 شناسنامه ←
19
مرعشی
قم
10497/3 محمد سعید بن محمد شریف بی‌تاریخ نستعلیق - شناسنامه ←
20
مجلس
تهران
1176/2-طباطبائی بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 39 شناسنامه ←
21
گلپایگانی
قم
668/2-4/138 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 46 شناسنامه ←
22
رضوی
مشهد
29067 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ - شناسنامه ←
23
مرکز احیاء
قم
1604/3 علی (اکبر) بن محمد رضی تفریشی بی‌تاریخ - 61 شناسنامه ←