نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

الايضاح فی شرح المفصل فی صنعة الاعراب

al-īḍāḥ fī š.-il mufaṣṣal fī ṣan‘at-il i‘rāb
16 نسخه ثبت‌شده از قرن 7 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/9255
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #9255
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 5، ص 496 تا 497
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: نحو
اثر مرتبط / وابسته به: المفصل فی صنعة الاعراب؛ زمخشری، محمود بن عمر (467-538)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

كتاب «المفصل فی صناعة الاعراب» نگاشته جارالله محمود بن عمر زمخشری از معروفترين آثار نحوی عربی است، و كتاب حاضر يكى از بهترين شروحی است كه بدان نگاشته شده و بر خود آن دو حاشيه توسط احمد بن حسن جاربردی و رسول بن احمد التبانی (973 ق) تحرير شده است. عناوين اصلی كتاب عبارتند از: 1. القسم الاول من الكتاب و هو قسم الأسماء؛ 2. القسم الثانی فی الأفعال؛ 3. القسم الثالث من الكتاب و هو قسم الحروف؛ 4. القسم الرابع المشترك. (محمود مرعشی)
آغاز اثر
« بسمله قوله الله احمد علی طريقة اياك نعبد تقديماً للاهم و ما ينقل انه للحصر لا دليل عليه و التمسك فيه بمثل بل الله فاعبد ضعيف لانه ... جعلنی جعله من علماء العربية ... »
انجام اثر
« و لو لا ذلك كلان حذف عما تعذر فيه الادغام اولى كما تبين بالاستدلال و انما هو اولى من ... باعتبار شذوذيها و الله اعلم بالصواب و اليه المرجع و المآب. »
سوابق و چاپ‌های اثر
بغداد، محقق: موسی بنای العليلی، وزارة الاوقاف والشئون الدينية، مطبعة العانی، ج1، 1982م، ج2، 1983م.
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
کشف الظنون 1774/2 بروکلمن 291/1 و ذیل 509/1 ترجمه عربی 225/5 دنا 341/2 (14 نسخه)

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● الايضاح فی شرح المفصل فی صنعة الاعراب / نحو / عربی al-īḍāḥ fī š.-il mufaṣṣal fī ṣan‘at-il i‘rāb ابن حاجب، عثمان بن عمر، 570؟-646 ؟ قمری ebn-e ḥājeb, ‘osmān ebn-e ‘omar (1175-1249) وابسته به: المفصل فی صنعة الاعراب؛ زمخشری، محمود بن عمر (467-538) كتاب «المفصل فی صناعة الاعراب» نگاشته جارالله محمود بن عمر زمخشری از معروفترين آثار نحوی عربی است، و كتاب حاضر يكى از بهترين شروحی است كه بدان نگاشته شده و بر خود آن دو حاشيه توسط احمد بن حسن جاربردی و رسول بن احمد التبانی (973 ق) تحرير شده است. عناوين اصلی كتاب عبارتند از: 1. القسم الاول من الكتاب و هو قسم الأسماء؛ 2. القسم الثانی فی الأفعال؛ 3. القسم الثالث من الكتاب و هو قسم الحروف؛ 4. القسم الرابع المشترك. (محمود مرعشی) آغاز: بسمله قوله الله احمد علی طريقة اياك نعبد تقديماً للاهم و ما ينقل انه للحصر لا دليل عليه و التمسك فيه بمثل بل الله فاعبد ضعيف لانه ... جعلنی جعله من علماء العربية ... انجام: و لو لا ذلك كلان حذف عما تعذر فيه الادغام اولى كما تبين بالاستدلال و انما هو اولى من ... باعتبار شذوذيها و الله اعلم بالصواب و اليه المرجع و المآب. چاپ: بغداد، محقق: موسی بنای العليلی، وزارة الاوقاف والشئون الدينية، مطبعة العانی، ج1، 1982م، ج2، 1983م. [کشف الظنون 1774/2؛ بروکلمن 291/1 و ذیل 509/1؛ ترجمه عربی 225/5؛ دنا 341/2 (14 نسخه)]

نسخه‌های خطی این اثر

16 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
دانشگاه
تهران
4141-ف ابوبکر من ابی القاسم بن ابراهیم جمعه پایان رمضان 657ق نسخ - شناسنامه ←
2
دانشگاه
تهران
9316 ابوبکر بن ابی القاسم بن ابراهیم جمعه پایان رمضان 657ق نسخ 205 شناسنامه ←
3
دانشگاه
تهران
9014 ابواسحق برهان الدین ابراهیم بن عمر بن ابراهیم جعفری (دژی است بر فرات میان بالس ورقه) (نزدیک 640-رمضان 732) 1 شعبان 674ق نسخ 301 شناسنامه ←
4
مرعشی
قم
12529 بی‌کاتب قرن 8 نسخ 271 شناسنامه ←
5
ملی
تهران
1314 بی‌کاتب محتملاً قرن 8 نسخ 192 شناسنامه ←
6
مرعشی
قم
بدون شماره بی‌کاتب قرن 8 نسخ - شناسنامه ←
7
رضوی
مشهد
6861 محمد بن حسین بن محمد الدوری چهارشنبه 18 رمضان 704ق نسخ 183 شناسنامه ←
8
ملک
تهران
1495 محمد بن محمود محمد بن مقری اشکدزی پایان جمادی الثانی 716ق نسخ 235 شناسنامه ←
9
رضوی
مشهد
7461 محمد بن حسن صرام شنبه 12 صفر 827ق نستعلیق 190 شناسنامه ←
10
مینوی
تهران
110 بی‌کاتب پنج‌شنبه 13 ربیع الثانی 1026ق نسخ - شناسنامه ←
11
مدرسه صدر بازار
اصفهان
4 عزیز الله بن شاه قطب الدین تونی ربیع الاول 1084ق نسخ 229 شناسنامه ←
12
مجلس
تهران
7717 عبدالله بن ابراهیم آخر شعبان 1092ق نسخ 243 شناسنامه ←
13
مدرسه سلطانی
کاشان
31 باقر بن مهدی آخر ذیقعده 1295ق نسخ 198 شناسنامه ←
14
مرعشی
قم
5326 محمد جعفر ابن محمد کافی بن طوطی بهاری همدانی پنج‌شنبه 7 ربیع الثانی 1295ق، به‌درخواست فرزند کاتب محمد باقر نستعلیق 143 شناسنامه ←
15
مجلس
تهران
1630 ابوبکر بن علی محمد بی‌تاریخ - 363 شناسنامه ←
16
رضوی
مشهد
24444 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ - شناسنامه ←