شناسنامه کتابشناختی اثر
الايضاح فی شرح المفصل فی صنعة الاعراب
al-īḍāḥ fī š.-il mufaṣṣal fī ṣan‘at-il i‘rāb
16
نسخه ثبتشده
از قرن 7 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/9255
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #9255
پدیدآور / مؤلف:
ابن حاجب، عثمان بن عمر
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 5، ص 496
تا 497
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
نحو
اثر مرتبط / وابسته به:
المفصل فی صنعة الاعراب؛ زمخشری، محمود بن عمر (467-538)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
كتاب «المفصل فی صناعة الاعراب» نگاشته جارالله محمود بن عمر زمخشری از معروفترين آثار نحوی عربی است، و كتاب حاضر يكى از بهترين شروحی است كه بدان نگاشته شده و بر خود آن دو حاشيه توسط احمد بن حسن جاربردی و رسول بن احمد التبانی (973 ق) تحرير شده است. عناوين اصلی كتاب عبارتند از: 1. القسم الاول من الكتاب و هو قسم الأسماء؛ 2. القسم الثانی فی الأفعال؛ 3. القسم الثالث من الكتاب و هو قسم الحروف؛ 4. القسم الرابع المشترك. (محمود مرعشی)
آغاز اثر
« بسمله قوله الله احمد علی طريقة اياك نعبد تقديماً للاهم و ما ينقل انه للحصر لا دليل عليه و التمسك فيه بمثل بل الله فاعبد ضعيف لانه ... جعلنی جعله من علماء العربية ... »
انجام اثر
« و لو لا ذلك كلان حذف عما تعذر فيه الادغام اولى كما تبين بالاستدلال و انما هو اولى من ... باعتبار شذوذيها و الله اعلم بالصواب و اليه المرجع و المآب. »
سوابق و چاپهای اثر
بغداد، محقق: موسی بنای العليلی، وزارة الاوقاف والشئون الدينية، مطبعة العانی، ج1، 1982م، ج2، 1983م.
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
کشف الظنون 1774/2
بروکلمن 291/1 و ذیل 509/1
ترجمه عربی 225/5
دنا 341/2 (14 نسخه)
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● الايضاح فی شرح المفصل فی صنعة الاعراب / نحو / عربی
al-īḍāḥ fī š.-il mufaṣṣal fī ṣan‘at-il i‘rāb
ابن حاجب، عثمان بن عمر، 570؟-646 ؟ قمری
ebn-e ḥājeb, ‘osmān ebn-e ‘omar (1175-1249)
وابسته به: المفصل فی صنعة الاعراب؛ زمخشری، محمود بن عمر (467-538)
كتاب «المفصل فی صناعة الاعراب» نگاشته جارالله محمود بن عمر زمخشری از معروفترين آثار نحوی عربی است، و كتاب حاضر يكى از بهترين شروحی است كه بدان نگاشته شده و بر خود آن دو حاشيه توسط احمد بن حسن جاربردی و رسول بن احمد التبانی (973 ق) تحرير شده است. عناوين اصلی كتاب عبارتند از: 1. القسم الاول من الكتاب و هو قسم الأسماء؛ 2. القسم الثانی فی الأفعال؛ 3. القسم الثالث من الكتاب و هو قسم الحروف؛ 4. القسم الرابع المشترك. (محمود مرعشی)
آغاز: بسمله قوله الله احمد علی طريقة اياك نعبد تقديماً للاهم و ما ينقل انه للحصر لا دليل عليه و التمسك فيه بمثل بل الله فاعبد ضعيف لانه ... جعلنی جعله من علماء العربية ...
انجام: و لو لا ذلك كلان حذف عما تعذر فيه الادغام اولى كما تبين بالاستدلال و انما هو اولى من ... باعتبار شذوذيها و الله اعلم بالصواب و اليه المرجع و المآب.
چاپ: بغداد، محقق: موسی بنای العليلی، وزارة الاوقاف والشئون الدينية، مطبعة العانی، ج1، 1982م، ج2، 1983م.
[کشف الظنون 1774/2؛ بروکلمن 291/1 و ذیل 509/1؛ ترجمه عربی 225/5؛ دنا 341/2 (14 نسخه)]
نسخههای خطی این اثر
16 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
دانشگاه
تهران
|
4141-ف | ابوبکر من ابی القاسم بن ابراهیم | جمعه پایان رمضان 657ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 2 |
دانشگاه
تهران
|
9316 | ابوبکر بن ابی القاسم بن ابراهیم | جمعه پایان رمضان 657ق | نسخ | 205 | شناسنامه ← |
| 3 |
دانشگاه
تهران
|
9014 | ابواسحق برهان الدین ابراهیم بن عمر بن ابراهیم جعفری (دژی است بر فرات میان بالس ورقه) (نزدیک 640-رمضان 732) | 1 شعبان 674ق | نسخ | 301 | شناسنامه ← |
| 4 |
مرعشی
قم
|
12529 | بیکاتب | قرن 8 | نسخ | 271 | شناسنامه ← |
| 5 |
ملی
تهران
|
1314 | بیکاتب | محتملاً قرن 8 | نسخ | 192 | شناسنامه ← |
| 6 |
مرعشی
قم
|
بدون شماره | بیکاتب | قرن 8 | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 7 |
رضوی
مشهد
|
6861 | محمد بن حسین بن محمد الدوری | چهارشنبه 18 رمضان 704ق | نسخ | 183 | شناسنامه ← |
| 8 |
ملک
تهران
|
1495 | محمد بن محمود محمد بن مقری اشکدزی | پایان جمادی الثانی 716ق | نسخ | 235 | شناسنامه ← |
| 9 |
رضوی
مشهد
|
7461 | محمد بن حسن صرام | شنبه 12 صفر 827ق | نستعلیق | 190 | شناسنامه ← |
| 10 |
مینوی
تهران
|
110 | بیکاتب | پنجشنبه 13 ربیع الثانی 1026ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 11 |
مدرسه صدر بازار
اصفهان
|
4 | عزیز الله بن شاه قطب الدین تونی | ربیع الاول 1084ق | نسخ | 229 | شناسنامه ← |
| 12 |
مجلس
تهران
|
7717 | عبدالله بن ابراهیم | آخر شعبان 1092ق | نسخ | 243 | شناسنامه ← |
| 13 |
مدرسه سلطانی
کاشان
|
31 | باقر بن مهدی | آخر ذیقعده 1295ق | نسخ | 198 | شناسنامه ← |
| 14 |
مرعشی
قم
|
5326 | محمد جعفر ابن محمد کافی بن طوطی بهاری همدانی | پنجشنبه 7 ربیع الثانی 1295ق، بهدرخواست فرزند کاتب محمد باقر | نستعلیق | 143 | شناسنامه ← |
| 15 |
مجلس
تهران
|
1630 | ابوبکر بن علی محمد | بیتاریخ | - | 363 | شناسنامه ← |
| 16 |
رضوی
مشهد
|
24444 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | - | شناسنامه ← |