اوضح المسالک الی الفیة ابن مالک

● اوضح المسالک الی الفیة ابن مالک = التوضیح = شرح ألفیه / نحو / عربی awḍaḥ-ul masālik ilā alfīyat-i ibn-i mālik = at-tawḍīḥ = š.-u afīye ابن هشام، عبدالله بن یوسف، 708-761 قمری ebn-e hešām, ‘abd-ol-lāh ebn-e yūsof (1309-1360) وابسته به: الخلاصة فی النحو = الفیة ابن مالک = الالفیة فی النحو؛ ابن مالک، محمد بن عبدالله (600-672) ابن مالک نحوی ارجوزه‌ای در نحو سروده به نام «الخلاصه» که چون حاوی هزار بیت بوده است به «ألفیه» مشهور گردیده است. بر این ارجوزه شروح و حواشی و توضیحاتی نگاشته شده از جمله ابن هشام نحوی انصاری، مؤلف کتاب «المغنی». ابن هشام مشکلات این ارجوزه را شرح و بسط داده و به همین مناسبت به «التوضیح» نیز نامیده می‌شود. بر کتاب «اوضح المسالک» شروح و تعلیقاتی نگاشته شده است از آن جمله شرح بسیار مفصل و مزجی خالد بن عبدالله ازهری نحوی است که در 890ق از تألیف آن فراغت یافته و نام آن را «التصریح بمضمون التوضیح» گذارده است. همچنین از آن جمله است: تعلیقات جلال الدین عبدالرحمن سیوطی (-911ق) به نام «التوشیح» و حواشی ابن جماعة (-819ق) و بدرالدین محمود عینی (-755ق) و شیخ عبدالقادر محی الدین مکی مالکی (-880ق) به نام «رفع الستور و الارائب عن مخبئات اوضح المسالک» و چندین حاشیه و شرح دیگر. آغاز: الحمدلله رب العالمین و الصلوة و السلام الاتمان الاکملان علی سیدنا ... الی ... قال الشیخ الاستاد الامام العالم العلامه جمال الدین ابو محمد عبدالله بن یوسف بن هشام الانصاری المصری ... الی ... فان کتاب الخلاصه الالفیه فی علم العربیه نظم الشیخ الامام العلامه ... چاپ: قاهره، مطبعة المحمودیة، 1316ق؛ مطبعة النصر، ج1-3، 1945و1956و1967م؛ کلکتا، 1832و1837م؛ بیروت، دار احیاء العلوم، 1401و1405ق؛ تهران، چاپ سنگی، 1286ق. [دنا 316/2 (29 نسخه)؛ کشف الظنون 154/1؛ ریحانة الأدب 273/8؛ ریحانة الادب 200/6] شرح و حواشی: 1- رفع الستور و الأرائک عن مخبثاک أوضح المسالک؛ انصاری، عبدالقادر بن ابی القاسم (814-880) 2- التصریح بمضمون التوضیح = شرح اوضح المسالک؛ ازهری، خالد بن عبدالله (838-905) 3- التوشیح علی جامع الصحیح للبخاری؛ سیوطی، عبدالرحمن بن ابی بکر (849-911) 4- حاشیة اوضح المسالک