انیس العارفین

● انیس العارفین / عرفان و تصوف، شعر / فارسی anīs-ol ‘ārefīn قاسم انوار، علی بن نصیر، 757؟-837 قمری qāsem-e anvār, ‘alī ebn-e nasīr (1357-1434) مثنوی است عرفانی به شیوه تمثیل، با تخلص «قاسم» و «قاسمی»، با دیباچه‌ای به نثر، در 600 بیت، بایست آن را در 777ق/1375م سروده باشد زیرا گفته که آن را در بیست سالگی سروده است. خود آن را به این نام خوانده است: «خوش نمایم کرده‌ام ترتیب از این ×× نسخه‌ای نامش «انیس العارفین» / اندر آن گویم جواب از پنج چیز ×× نفس و روح و قلب و عقل و عشق نیز». با عناوین: فی الندامه، فی نعت النبی، فی سبب انشاء الکتاب، فی الاصطلاحات، فی صفة الامارة، فی ماهية النفس، صفة الرؤيا، العجب و الحرص، معرفت عشق و عقل و روح و قلب، عشق و حسن، وحدت و کثرت. (احمد منزوی) آغاز: آغاز مقدمه: منت خدای را جلت عظمته و علت کلمته که بشعشعه انوار اسرار شموس ارواح اقمار قلوب انسان را ... موجود گردانید ... آغاز: یا مغیث المذنبین معطى السوال ×× یا انیس العارفین یا ذوالجلال / ای زعشقت هر دلی را مشکلی ×× وی زشوقت در جنون هر عاقلی انجام: غیر او را من نمی‌بینم وجود ×× پیش او زان است جانم در سجود / نور او بگرفت عالم را تمام ×× دیده بگشا تا به بینی والسلام چاپ: این مثنوی در کلیات قاسم انوار چاپ 1337 تهران (ص 359-386) با نام رساله «علم» درج شده است [نسخه‌های منزوی 2652/4؛ فهرستواره منزوی 246/10 و 248؛ دنا 278/2]