انيس الشعراء

● انيس الشعراء = رئيس الشعرا / عروض و قافیه / فارسی anīs-oš šo‘arā’ = ra’īs-oš šo‘arā ابن معروف، محمد بن عبدالخالق، ق9 قمری ebn-e ma‘rūf, mohammad ebn-e ‘abd-ol-xāleq (- 15c) مؤلف بر کتاب «مختصر وحیدی = جمع مختصر» از وحید الدین تبریزی نظر داشته است که آن را از حشو و زواید تهذیب نموده است. در مقدمه می‌گوید: «چون وحید الدین تبریزی کتابی در عروض داشت طولانی و نامرتب، من این رساله را که حاوی فواید و قواعد بسیار است به طور منظم تألیف نمودم تا کار برای جویندگان این علم آسان گردد. اکثر منشآت آن از خودم و اندکی از دیگران است که به آنها اشاره کرده‌ام». این رساله در یک «مقدمه» و یک «مقصد» و «خاتمه» است. مقدمه در سه «فایده»؛ مقصد در بیان علم عروض، شامل پنج «بحث»؛ خاتمه در بیان قافیه، بیشتر شواهد شعری از خود اوست و بیت‌های عربی را تقطیع کرده است. آغاز: بسمله. خلاصه کلام و نقاوه ابتدا از اقوال انام سپاس کریمی است ... چنین گوید ... محمد بن عبدالخالق ... که پیش ازین ... وحید تبریزی ... مختصری در علم عروض جهت تقطیع اوزان اشعار فارسیه تصنیف کرده بود ... تألیف کردم این رساله را ... و مجموع ابیاتی که در این رساله مذکور است از منشآت بنده است ... و این رساله رئیس الشعرا نام نهاده شد ... انجام: پنجم آن که تا ممکن باشد قافیه را تکرار نکنند تا حمل بر عجز نشود. قد تم رسالتی بعون الوهاب ×× امید که باشد همگی صدق و ثواب / گر سهو و خطایی شده باشد واقع ×× رب اغفر لی انک انت الوهاب. [دنا 275/2؛ نسخه‌های منزوی، ج3، ص2158-2159 (با نام رئیس الشعراء)]