نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

ابطال شبه المتأولین لنص ولایة امیر المؤمنین

ibṭāl-u šubah-il muta’awwilīn li-naṣṣ-i wilāyat-i amīr-il mu’minīn
1 نسخه ثبت‌شده قرن 12 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/862
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #862
پدیدآور / مؤلف: ناشناخته
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی: فنخا، ج 1، ص 326
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: کلام و اعتقادات

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

رساله‌ای است در دفع کسانی که نمی‌خواهند لفظ مولی در کلام رسول خدا (ص) را که فرموده: «من کنت مولاه فعلی مولاه» را نص در ولایت آن حضرت بدانند و ظاهر این کلام به معانی دیگر تأویل می‌کنند. این رساله در فهرست از یحیی بن حسین حلی دانسته شده ولی مصحح محترم این رساله «محمد الکاظم» در بررسی دقیق‌تر آن آورده است که رساله دارای چهار فقره است: فقره اول که قسمت اعظم آن را دربر می‌گیرد آن‌چنان‌که در مقدمه نسخه تصریح دارد از علامه یحیی بن حسین حلی نقل شده اما به اسم کتاب او تصریح نشده است. بعد از بررسی مصحح معلوم شد که تصحیفی در نام مؤلف رخ داده و نام مؤلف یحیی بن حسن بن حسین حلی معروف به ابن‌بطریق(-600ق) است و تمامی آن، نقل از فصل چهاردهم کتاب «العمدة» ابن‌بطریق است؛ فقره دوم قسمت اندکی از کتاب «مشکاة الانوار للسالکین مسالک الابرار» امام زیدیه المؤید بالله یحیی بن حمزه نقوی (669-747ق) است؛ در فقره سوم مؤلف حدیثی را از کتاب «المعتمد» نقل می‌کند ولی از مؤلف آن نام نمی‌برد و تنها کتابی که از جهت زمانی و تناسب می‌توان از آن نام برد «المعتمد فی الامامة» علامه کراجکی (-449ق) است؛ فقره چهارم که کتاب به آن خاتمه می‌یابد یک حدیث از تاریخ طبری است. با این شرایط این کتاب مجموعه‌ای از این چهار کتاب است و هیچ چیز زاید بر آن ندارد و مؤلف چیزی از خود بدان نیافزوده است. آغاز کتاب: مما نقل من تألیف العلامة یحیى بن الحسین الحلی تولى الله مکافاته فی دفع من لا یرید ان یکون لفظ مولی فی قوله صلى الله علیه و اله من کنت مولاه نصا فی امیرالمؤمنین و سید الوصیین و یرید اخراجها عن ظاهرها من ناصبی حاسد او مکابر جاحد ذلک قوله ...
سوابق و چاپ‌های اثر
با تصحیح محمد الکاظم، میراث حدیث شیعه، دفتر ششم، قم، مؤسسه فرهنگی دارالحدیث، 1380ش
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
کتابخانه برلین 100/97

متن فنخا

● ابطال شبه المتأولین لنص ولایة امیر المؤمنین / کلام و اعتقادات / عربی ibṭāl-u šubah-il muta’awwilīn li-naṣṣ-i wilāyat-i amīr-il mu’minīn رساله‌ای است در دفع کسانی که نمی‌خواهند لفظ مولی در کلام رسول خدا (ص) را که فرموده: «من کنت مولاه فعلی مولاه» را نص در ولایت آن حضرت بدانند و ظاهر این کلام به معانی دیگر تأویل می‌کنند. این رساله در فهرست از یحیی بن حسین حلی دانسته شده ولی مصحح محترم این رساله «محمد الکاظم» در بررسی دقیق‌تر آن آورده است که رساله دارای چهار فقره است: فقره اول که قسمت اعظم آن را دربر می‌گیرد آن‌چنان‌که در مقدمه نسخه تصریح دارد از علامه یحیی بن حسین حلی نقل شده اما به اسم کتاب او تصریح نشده است. بعد از بررسی مصحح معلوم شد که تصحیفی در نام مؤلف رخ داده و نام مؤلف یحیی بن حسن بن حسین حلی معروف به ابن‌بطریق(-600ق) است و تمامی آن، نقل از فصل چهاردهم کتاب «العمدة» ابن‌بطریق است؛ فقره دوم قسمت اندکی از کتاب «مشکاة الانوار للسالکین مسالک الابرار» امام زیدیه المؤید بالله یحیی بن حمزه نقوی (669-747ق) است؛ در فقره سوم مؤلف حدیثی را از کتاب «المعتمد» نقل می‌کند ولی از مؤلف آن نام نمی‌برد و تنها کتابی که از جهت زمانی و تناسب می‌توان از آن نام برد «المعتمد فی الامامة» علامه کراجکی (-449ق) است؛ فقره چهارم که کتاب به آن خاتمه می‌یابد یک حدیث از تاریخ طبری است. با این شرایط این کتاب مجموعه‌ای از این چهار کتاب است و هیچ چیز زاید بر آن ندارد و مؤلف چیزی از خود بدان نیافزوده است. آغاز کتاب: مما نقل من تألیف العلامة یحیى بن الحسین الحلی تولى الله مکافاته فی دفع من لا یرید ان یکون لفظ مولی فی قوله صلى الله علیه و اله من کنت مولاه نصا فی امیرالمؤمنین و سید الوصیین و یرید اخراجها عن ظاهرها من ناصبی حاسد او مکابر جاحد ذلک قوله ... چاپ: با تصحیح محمد الکاظم، میراث حدیث شیعه، دفتر ششم، قم، مؤسسه فرهنگی دارالحدیث، 1380ش [کتابخانه برلین 100/97]

نسخه‌های خطی این اثر

1 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
مرکز احیاء
قم
841 بی‌کاتب محرم 1149ق نسخ 75 شناسنامه ←