انساب مشجر

این کتاب چنان‌که در مقدمه آمده مشجرات نسبی جمعی از ذراری طاهره و جمله از بنی هاشم (خلفاء فاطمی و عباسی) و جماعتی از قریش و گروهی از مهاجرین و انصار و برخی از عدنانیان و قحطانیان است که در 22 جزو ترتیب یافته. مؤلف آن شناخته نشد. پنداشته می‌شود از نسابه‌های اواخر قرن هشتم به بعد باشد. برای شناسانیدن کتاب جملاتی از مقدمه آن نقل می‌گردد: «و بعد هذا ما الفته للولد المبارك المولى النقيب الطاهر الماجد الفاخر المرتضى افتخار آل العباد سید السادات الاشراف تاج آل عبد مناف صفوة آل سید المرسلين ابوالطيب طاهر نفعه اله تعالی به و اسعده فی داره و ضمنت هذاالمشجر المبارک نسب سیدنا و نبینا محمد المصطفى صلى اله علیه و آله و سلم و اشراف اهل بیته و نسب خلفاء بنی العباس و خلفاء مصر الفاطمیین و جماعة من قريش و اكثر المهاجرين و الانصار و بعض انساب عدنان و قحطان و اضفت اليها. نکتا نسیبه فی النسب. ان النسب ابهم العلوم و اعظم تقسیما الاسمائه فی الفهوم لانه منه تقتبس المفاخر و عنه تنشر المآثر» و ظاهراً این نقیب ابوالطیب و از خاندان نقباء موصل بوده. بالجمله اوراقی از نسخه افتاده ترتیب این مشجر چنین است که نخست مقدمه نگاشته شامل طبقات ده گانه نسب نزد عرب و پنج فصل در مصطلحات علماء نسب و غیرها (از فرق بین مشجر و مبسوط، کیفیت ثبوت نسب نزد نسابه، طعن و قدح نسابه، شرایط و آداب نسابه، ذکر جماعت از مشاهیر نسابه‌ها)، پس از آن در چهار برگ مختصری در احوال حضرت صدیقه طاهره (ع) و پیغمبر اکرم (ص) سپس به مشجرات پرداخته است: اول مشجرات شجره نسب نقباء موصل و دیار بکر است. نسابه‌های بعدی نیز شاخه‌ها و فروع توضیحاتی بر آن افزوده‌اند. آخرین تاریخی که در ضمن این مشجرها دیده می‌شود: سال 919. بالجمله در این کتاب نسب جمله از ذراری و قبیله‌ها و خاندان‌ها شناسانده شده: چون نسب سیادت خاندان کیا امراء گیلان رکن الدین خورشاه فرمانروای اسمعیلی در الموت؛ نسب سادات صفویه از شیخ حیدر (سلطان حیدر مقتول در 829) بن شیخ جنید ذکر شده و نسابه عصر او را به‌عنوان: «سلطان السادات و المشايخ الامام العلامه فخر آل عبدمناف شرف آله طه و یس الموالی المخدوم الشیخ حیدر» یاد کرده است.