امراض عمومی

● امراض عمومی / طب / فارسی amrāz-e ‘omūmī حکیم باشی، علیخان، ق13 قمری hakīm-bāšī, ‘alī-xān (- 19c) کتاب مختصری است از دکتر میرزا علی خان حکیم‌باشی کل نظام در بیان علل و اسباب و علامات و کیفیت تشخیص اجناس امراض مبتنی بر مطالب و مباحث طب جدید و کمی نیز بر موضوعات طب جالینوسی، و مشتمل است بر «مقدمه» ای در تعریف مرض و یک «مقاله» در سه «باب»: 1. اسباب امراض به طور عموم (اتیولوژی ژنرال)، در پنج فصل: 1) اسباب خارجی، 2) اسباب داخلی، 3) اسباب ارثی، 4) مناسبات ما بین اسباب و تأثیر آنها با ابدان، 5) فرق ما بین امراض از قرار اسباب؛ 2. علامات امراض به طور عموم (سیمتوم پاتولوژی)، در نه «فصل»: 1) تفاوتات علامات از قرار بروز آنها، 2) وقوع علامات از آلات و اعمال نفسانی، در پنج گفتار، 3) وقوع علامات امراض از آلات و اعمال تغذیه، در پنج جمله، 4) وقوع علامات امراض از آلات و اعمال تناسل، 5) رفتار امراض از قرار علامات، 6) انتهای امراض از قرار علامات، 7) ترکیبات امراض از قرار علامات با یکدیگر، 8) تشخیص و پیشگویی امراض از قرار علامات، 9) اجناس امراض؛ 3. ذکر علاج امراض به طور عموم (تراپی ژنرال)، در چهار «فصل»: 1) اشارات بمعالجات، 2) معالجه از قرار و طرزی که از حکما قبول شد، 3) معالجه تدبیری، 4) اجزاء مداواکننده.