نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

الی طریق الحق

ilā ṭarīq-il ḥaqq
19 نسخه ثبت‌شده از قرن 11 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/7881
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #7881
پدیدآور / مؤلف: ابن عربی، محمد بن علی
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 4، ص 812 تا 813
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: عرفان و تصوف
عناوین دیگر و هم‌تراز:
رسالة الی فخرالدین الرازی (r.-un ilā faxr-id-dīn-i rāzī) رسالة الدواء ای التریاق (r.-ud dawā’ ay at-taryāq) رسالة الدعوة الی طریق العلم (r.-ud da‘wa ilā ṭarīq-il ‘ilm) رسالة فی معرفة الیقینیة و الوسائل المؤدية اليها (r.-un fī ma‘rifat-il yaqīnīya wa-a wasā’il-il mu’addīya ilay-hā)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

یکی از شاگردان فخر رازی که با ابن العربی دوستی داشته برای او حکایت کرده که رازی روزی بر منبر گریست و شاگردان از او سبب گریه پرسیدند پاسخ گفت در مسئله‌ای که 30 سال اعتقادی داشتم اکنون برایم مسلم شد که اعتقاد 30 ساله من در آن مسئله خطا بوده و گریه‌ام از آن است که شاید همین عقیده که اکنون دریافتم نیز خطا باشد. محی الدین این نامه را به رازی نوشته و به‌استناد همین گفته، او را به ترک علوم نظری و مباحث فکری و اتخاذ طریقه ریاضت و سلوک و خلوت خوانده است. ابن عربی در اوایل این نامه از غزالی با عنوان «سیدنا ابوحامد» یاد کرده و او را از خود دانسته است. در جایی دیگر می گوید: «از چه رو در این ورطه مانده‌ای و در راه ریاضت‌ها و مجاهدات و خلوات که با سنت رسول (ص) مطابق است وارد نمیشوی». آقای سید محمد باقر سبزواری بخشی از این نامه را ترجمه کرده و این ترجمه را در ضمن 14 رساله به چاپ رسانیده‌اند. مایل هروی در شرح حال فخر رازی از این نامه یاد کرده و نوشته در کشکول بهائی نقل شده و نیز گوید معلوم نیست فخر رازی، به این نامه محی الدین جواب داده یا نه.
آغاز اثر
« الحمدلله و سلام علی عباده الذین اصطفی ... أما بعد فانا نحمدالله الیک الذی لا اله الا هو قال رسول الله اذا أحب احدکم اخاه فلیعلمه ایاه و أنا احبک. »
انجام اثر
« الاذعان للحق و التسلیم له ان لم یکن الایمان به و هذا تمام الرسالة و الله ولی الکفایة و التوفیق و الصلوة و السلم علی نبیه و صفیه محمد و آله و عشیرته. »
سوابق و چاپ‌های اثر
در کشکول شیخ بهائی (ص 6-353) تهران، 1321؛ در ضمن رسائل ابن عربی، دار احیاء التراث العربی، بیروت
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
شرح حال فخر رازی از مایل هروی چاپ افغان ص 112 ریحانة الادب 255/5 رسائل ابن عربی، چاپ بیروت

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● الی طریق الحق = رسالة الی فخرالدین الرازی = رسالة الدواء ای التریاق = رسالة الدعوة الی طریق العلم = رسالة فی معرفة الیقینیة و الوسائل المؤدية اليها / عرفان و تصوف / عربی ilā ṭarīq-il ḥaqq = r.-un ilā faxr-id-dīn-i rāzī = r.-ud dawā’ ay at-taryāq = r.-ud da‘wa ilā ṭarīq-il ‘ilm = r.-un fī ma‘rifat-il yaqīnīya wa-a wasā’il-il mu’addīya ilay-hā ابن عربی، محمد بن علی، 560-638 قمری ebn-e ‘arabī, mohammad ebn-e ‘alī (1166-1241) یکی از شاگردان فخر رازی که با ابن العربی دوستی داشته برای او حکایت کرده که رازی روزی بر منبر گریست و شاگردان از او سبب گریه پرسیدند پاسخ گفت در مسئله‌ای که 30 سال اعتقادی داشتم اکنون برایم مسلم شد که اعتقاد 30 ساله من در آن مسئله خطا بوده و گریه‌ام از آن است که شاید همین عقیده که اکنون دریافتم نیز خطا باشد. محی الدین این نامه را به رازی نوشته و به‌استناد همین گفته، او را به ترک علوم نظری و مباحث فکری و اتخاذ طریقه ریاضت و سلوک و خلوت خوانده است. ابن عربی در اوایل این نامه از غزالی با عنوان «سیدنا ابوحامد» یاد کرده و او را از خود دانسته است. در جایی دیگر می گوید: «از چه رو در این ورطه مانده‌ای و در راه ریاضت‌ها و مجاهدات و خلوات که با سنت رسول (ص) مطابق است وارد نمیشوی». آقای سید محمد باقر سبزواری بخشی از این نامه را ترجمه کرده و این ترجمه را در ضمن 14 رساله به چاپ رسانیده‌اند. مایل هروی در شرح حال فخر رازی از این نامه یاد کرده و نوشته در کشکول بهائی نقل شده و نیز گوید معلوم نیست فخر رازی، به این نامه محی الدین جواب داده یا نه. آغاز: الحمدلله و سلام علی عباده الذین اصطفی ... أما بعد فانا نحمدالله الیک الذی لا اله الا هو قال رسول الله اذا أحب احدکم اخاه فلیعلمه ایاه و أنا احبک. انجام: الاذعان للحق و التسلیم له ان لم یکن الایمان به و هذا تمام الرسالة و الله ولی الکفایة و التوفیق و الصلوة و السلم علی نبیه و صفیه محمد و آله و عشیرته. چاپ: در کشکول شیخ بهائی (ص 6-353) تهران، 1321؛ در ضمن رسائل ابن عربی، دار احیاء التراث العربی، بیروت [شرح حال فخر رازی از مایل هروی چاپ افغان ص 112؛ ریحانة الادب 255/5؛ رسائل ابن عربی، چاپ بیروت]

نسخه‌های خطی این اثر

19 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
مجلس
تهران
10029/35 عبدالله کرمانی قرن 11 نستعلیق، نسخ 1 شناسنامه ←
2
مرعشی
قم
15236/6 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 6 شناسنامه ←
3
مرعشی
قم
13426/4 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 4 شناسنامه ←
4
مجلس
تهران
9466/143 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 2 شناسنامه ←
5
دانشگاه
تهران
2096/6 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 4 شناسنامه ←
6
ملک
تهران
829/7 بی‌کاتب با تاریخ 1022ق نسخ 2 شناسنامه ←
7
مجلس
تهران
5138/109 محمد رفیع الحسینی محرم 1027ق نستعلیق 1 شناسنامه ←
8
مجلس
تهران
1936/6 محمد بن جلال الدین محمد شهیر به مؤمن کاشانی 1028ق نسخ 4 شناسنامه ←
9
دانشگاه
تهران
1035/28 شهاب الدین علی حسنی حسینی دیباجی با تاریخ 1099ق تعلیق 2 شناسنامه ←
10
مرعشی
قم
8556/4 حاجی عبدالله بن سید طه عرب قرن 12 نسخ 15 شناسنامه ←
11
مؤسسه مطالعات اسلامی
تهران
141/1 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 29 شناسنامه ←
12
مجلس
تهران
15877/6 محمد رضا حاجی محمود اصفهانی قرن 13 نستعلیق 3 شناسنامه ←
13
مجلس
تهران
510/11 کر بی‌کاتب اواخر قرن 12 یا اوایل قرن 13 نسخ 2 شناسنامه ←
14
ملی
تهران
1610/5 بی‌کاتب 1237ق نستعلیق 2 شناسنامه ←
15
مجلس
تهران
4840/4 بی‌کاتب 23 ربیع الثانی 1305ق نستعلیق 3 شناسنامه ←
16
ملی
تبریز
3575/3 غیاث الدین ابومحمد سلیمان بی‌تاریخ نستعلیق 3 شناسنامه ←
17
دانشگاه
تهران
2864/13 بی‌کاتب بی‌تاریخ - 3 شناسنامه ←
18
دانشگاه
تهران
643/4-ف بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 3 شناسنامه ←
19
مرکز احیاء
قم
894/4 رفیع الدین محمد بن محمد معصوم رضوی بی‌تاریخ نستعلیق 3 شناسنامه ←