الوان النعم

● الوان النعم = شرح حال شاه نعمت الله ولی / تراجم / فارسی alvān-on ne‘am = š.-e hāl-e šāh ne‘mat-ol-lāh-e valī هدایت، رضا قلی بن محمد هادی، 1215-1288 قمری hedāyat, rezā qolī ebn-e mohammad hādī (1801-1871) رساله‌ای است در شرح احوال شاه نعمة الله ولی کرمانی. نام این رساله که در هیچ یک از منابع رجالی و تاریخی عصر مؤلف و غیر آن یافت نشد. پیش از شروع رساله به همان خط متن آمده است: «رساله موسوم بالوان النعم در ذکر حال سید نعمة الله و بعضی از اولاد و احفاد او رحمهم الله تعالی». از مؤلف ــ که به دلایل متعدد آتی، همان رضا قلی هدایت است ــ به دلیل آنکه احوال سید نعمة الله در نفحات الانس جامی ثبت نشده بوده درخواست می‌شود تا نسب و حسب او را از کتب و تواریخ و تذکره‌های متعدد گرد آورد. بخش‌های مختلف رساله حاضر که البته دسته‌بندی خاصی ندارد بدین قرار است، حسب و نسب شاه نعمة الله، سلسله طریقت، ولادت سید و احوالات شخصی، اساتید و مطالبی از دوران مریدی، طریقه تلقین «لااله الا الله»، حکایاتی از کرامات سید و مطالبی از اوضاع تاریخی عصر او، وفات، نماز کردن بر جنازه سید، آثار سید، «مختصری در ذکر اولاد و احفاد شاه نعمة الله ولی»، «حکایت شاه نعمة الله کرمانی من مثنوی مظهر الآثار»، «خاتمه در بیان بعضی اخلاق سید نورالدین نعمة الله ولی» و غزلی از اشعار سید. هدایت در خاتمه ریاض العارفین که آن را در 45 سالگی به سال 1260 نوشته نامی از چنین اثری نمی‌برد. اما در ذیل نام «نعمت الله کهسانی» می‌نویسد: «آن جناب را رسالات بسیار است و گویند عدد آن به سیصد رسیده. این فقیر شصت و دو رساله عربی و فارسی آن حضرت را جمع نموده‌ام و حاضر است». به نظر می‌رسد وی این رساله مختصر را جزو رسایل (و نه کتاب‌های) خود قلمداد کرده و به تمایز از آن نامی نبرده است. دیگر این‌که چکیده مطالب آن را وی به اختصار تمام در مدخل «نعمة الله کرمانی» در مجمع الفصحا آورده است. اما از آنجا که در ریاض العارفین تعداد رسایل موجود سید نعمة الله را 62، در مجمع الفصحا 82 و در این رساله 100 می‌داند پس این رساله را گویا پس از این هر دو اثرش تالیف کرده است. وی همچنین مطالب و اطلاعات عرضه شده در این رساله را در تک‌نگاری دیگری موسوم به «ریاض العاشقین» که آن هم در احوال سید نعمة الله و هشت تن از مشایخ سلسله او وارد کرده است. نیز در اثر گرانقدر و پرحجم دیگرش موسوم به «اصول الفصول» که دو فصل شانزدهم و هفدهم آن درباره سلسله‌های صوفیه است در بخش مربوط به سلسله نعمة اللهی اطلاعات این رساله را نقل کرده است.