نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

اقنوم عجم

oqnūm-e ‘ajam
1 نسخه ثبت‌شده قرن 10 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/7589
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #7589
پدیدآور / مؤلف: ناشناخته
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی: فنخا، ج 4، ص 648
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: لغت

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

فرهنگ فارسی به فارسی است با بعضی معادلات ترکی و استشهاد به برخی از اشعار فارسی، مؤلف از خود نام نبرده و در مقدمه آورده است که: «بهترین دانش‌ها و مهمترین علم‌ها دانستن لغت بود که اساس همه علم‌هاست، و در لغت عرب چنانکه بایست کتابها ساخته بود، ... اما در لغت عجم کتابی که اعتماد را شاید و در وقت حاجت بکار آید نبود، اگر چه بسیار دفترها ساخته بودند ... چون در تتبع لغت برخی کوشیده و بسی سعیها کرده بودم، علی الخصوص دیدم که در این عهد لغت فرس رواجی یافته بود، تاحدی که همه اهل قلم از اکابر و اصاغر به آموختن زبان فارسی توجه کردند، بنابراین این کتاب را به طور قانون اللغة در لغت فرس از چندین رسایل جمع کردم و اوایل لغت را اعتبار کردم و برترتیب حروف را بابی ساختم، و در اجزاء لغت نیز ترتیب را رعایت کردم. و آنچه اولش مفتوح بود اول نوشتم و در عقبش مکسور نبشتم و آنچه مضموم بود آخر نوشتم، و از تکرار اینقدر باک نداشتم، و الف ممدوده و مقصوره را علی حده بابی ساختم، دیگر چون رغبت مصادر پارسی پیش متعلمان بیش بود، نخست او را علی حده ثبت کردم، گرچه هر مصدر در میان اسما در محل خود نوشته بود، بعد از آن چندین قواعد و ضوابط که تصرفات در لغت عجم بود به قدر وسع به بیاض آورده شد و [چون] این رساله در لغت عجم قانون اصل بود، او را اقنوم عجم نام نهادم.»

متن فنخا

● اقنوم عجم / لغت / فارسی oqnūm-e ‘ajam فرهنگ فارسی به فارسی است با بعضی معادلات ترکی و استشهاد به برخی از اشعار فارسی، مؤلف از خود نام نبرده و در مقدمه آورده است که: «بهترین دانش‌ها و مهمترین علم‌ها دانستن لغت بود که اساس همه علم‌هاست، و در لغت عرب چنانکه بایست کتابها ساخته بود، ... اما در لغت عجم کتابی که اعتماد را شاید و در وقت حاجت بکار آید نبود، اگر چه بسیار دفترها ساخته بودند ... چون در تتبع لغت برخی کوشیده و بسی سعیها کرده بودم، علی الخصوص دیدم که در این عهد لغت فرس رواجی یافته بود، تاحدی که همه اهل قلم از اکابر و اصاغر به آموختن زبان فارسی توجه کردند، بنابراین این کتاب را به طور قانون اللغة در لغت فرس از چندین رسایل جمع کردم و اوایل لغت را اعتبار کردم و برترتیب حروف را بابی ساختم، و در اجزاء لغت نیز ترتیب را رعایت کردم. و آنچه اولش مفتوح بود اول نوشتم و در عقبش مکسور نبشتم و آنچه مضموم بود آخر نوشتم، و از تکرار اینقدر باک نداشتم، و الف ممدوده و مقصوره را علی حده بابی ساختم، دیگر چون رغبت مصادر پارسی پیش متعلمان بیش بود، نخست او را علی حده ثبت کردم، گرچه هر مصدر در میان اسما در محل خود نوشته بود، بعد از آن چندین قواعد و ضوابط که تصرفات در لغت عجم بود به قدر وسع به بیاض آورده شد و [چون] این رساله در لغت عجم قانون اصل بود، او را اقنوم عجم نام نهادم.»

نسخه‌های خطی این اثر

1 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
رضوی
مشهد
3645/1 بی‌کاتب 986ق نستعلیق، نسخ 227 شناسنامه ←