آیینه حق‌نما

● آیینه حق‌نما / تراجم / فارسی āyīne-ye haq-namā غفران مآب هندی، - 1235 ق qofrān maāb hendī (-1819) اهداء به: غازی دین حیدرخان بهادر پادشاه اوذ (Oudh) تاریخ تألیف: 1231ق مؤلف که از شاگردان علامه سید دلدار علی نقوی هندی بوده است این کتاب را در شرح حال او، اساتید، شاگردان، ادبا و فضلای شیعه هم‌عصر و مرتبط با استادش تالیف کرده است. وی در مقدمه کتاب علت تحریر چنین کتابی را رواج تظاهر به دین‌داری و سوءاستفاده برخی از عالم‌نمایانی که مهارت در علم دین ندارند و ظهور بدعت‌ها و گرمی بازار ارباب بدعات ضلالت و دفاع از علماء و نایبان بر حق ائمه اثنا عشر ذکر کرده است. کتاب در سه «باب»، چند «تبصره» و چند «تذکره» تنظیم شده است: باب 1. در تنبه و بیان اموری که رعایت آنها بر فقیه و عالم دین لازم است؛ باب 2. در بیان احوالات علماء و مجتهدین شیعه مسلک، در دو فصل: 1) در ذکر علماء مشاهد مشرفه که سمت استادی مرحوم سید دلدار علی نقوی را داشته‌اند: علامه بحر العلوم، کاشف الغطاء، سید علی طباطبائی و سید علی شهرستانی، 2) در شرح حال علمای شیعه هندوستان، در چند تبصره، تبصره اول در شرح حال سید دلدار علی نقوی که سر آمد علمای هندوستان بوده است؛ باب 3. در شرح حال مهاجران از علماء به هندوستان. بیشتر مطالب کتاب به نحوی مرتبط به سید دلدار علی نقوی است که در ضمن دارای نکات و دقائق بسیار مهم علمی و تاریخی می‌باشد. آغاز: بسمله، الحمد الله الذی انار الحق و اعلی اعلامه ... اما بعد بر ارباب عقول سافیه و اصحاب نفوس زاکیه، مخفی و محجب نماند که باعث بر تحریر این عجاله رایعه و تسوید این رساله ناحفه آن است که برای العین مشاهده نموده که در این زمانه ... علمای حق در زوایای خمول مختفی و مجهول گردیده اند و آن ها که مهارت در علم دین ندارند ... در نظرهای مردمان سر آمد علمای زمان و نایبان بالاستحقاق از قبل حضرات ائمه انس و جان اند. انجام: از آن جمله مصلح الدوله سید علی نقی خان بهادر مبلغ دو هزار روپیه برای تعمیر مسجد سنبله داده و الامر سهل. و عجب این است که شیخ به هر کس می گفت که: من برای ادای فرض عالیجناب معلی القاب سید رضا خلق الصدق علیین مکان آقا سید مهدی طباطبائی نور الله مرقده آمده‌ام ... و الله یعلم ما فی الصدور در ماه ذی قعده سنه 1231 هجری از این شهر روانه عتبات عالیات گردیده بدون رخصت و ملاقات نموده باشد. و لیکن ذلک آخر الکتاب ولی الله المرجع و المآب. [منزوی 1975/3؛ الذریعه 52/1 ش 262؛ تذکره‌نویسی فارسی در هند و پاکستان 764]