الاقتراح فی علم اصول النحو

● الاقتراح فی علم اصول النحو / نحو / عربی al-iqtirāḥ fī ‘ilm-i usūl-in naḥw سیوطی، عبدالرحمن بن ابی بکر، 849-911قمری soyūtī, ‘abd-or-rahmān ebn-e abī-bakr (1446-1506) اصول مسائل نحو است مشابه مسائل اصول فقه و مباحث آن علم. مؤلف در تالیف این کتاب از کتب مختلف از جمله از خصائص ابن جنی بهره برده و می گوید کتاب خصائص را هر چند ابن جنی در همین موضوع نگاشته و آن را اصول النحو نیز نام داده است، اما به مطالب خارج از موضوع نیز بسیار پرداخته و من آنچه مربوط بوده با تلخیص و اضافات در کتاب حاضر آوردم. مرتب بر چند «مقدمه» و هفت «کتاب»: المقدمات: فیها عشر مسائل؛ کتاب 1. السماع؛ 2. الاجماع؛ 3. القیاس؛ 4. الاستصحاب؛ 5. أدلة شتى؛ 7. التعارض و التراجیح؛ 8. احوال مستنبط هذا العلم. سیوطی در این کتاب از کتاب‌ها و مآخذ نادر و مؤلفان بسیار یاد می‌کند و از آن جمله است: لمع الادله و الاعراب فی جدل الاعراب از ابن الانباری، المستوفی (=صاحب المستوفی)، الافصاح للخضراوی، ابن عصفور، ابن الحاج، البدیع (صاحب البدیع)، ابن السراج، ابو علی الفارسی، منهاج البلغاء للحازم، تذکرة ابوحیان، الممتع لابن عصفور، ابن الطراوه، کتاب المصاحف لابن اشته، شرح الجمل ابن الصائغ، ثمار الصناعه لابی عبدالله حسین بن موسی بهنوری الجلیس، الالفاظ و الحروف للفارابی، مناقب الشافعی لابن شاکر، التعلیقه لبهاء الدین بن النحاس، بغیة الامل لعبد الواحد الطواح، الاصول لابن السراج، محصول امام فخر رازی، ابن احمر الباهلی، الاصبهانی، المستوفی. آغاز: الحمدلله الذی أرشد لابتکار هذا النمط و تفضل بالعفو عما صدر عن العبد علی وجه السهو و الغلط و أشهد أن لا اله الا الله وحده لا شریک له. انجام: و هذا يشبه من أصول الفقه نقض الاجتهاد اذا بان النصف بخلافه. چاپ: قاهره، مطبوعات السعادة، محقق: احمد محمد قاسمف چاپ اول، 230ص، 1395؛ استانبول، کلیة الآداب، 1397ق. [کشف الظنون (چاپ استانبول) 135؛ فهرست دارالکتب قاهره (چاپ 1926-1345)؛ 78-79 معجم المطبوعات سیوطی] شرح و حواشی: 1- قراح الاقتراح الهادية للعقل الصراح الى اصول النحو الواضح؛ فاضل هندی، محمد بن حسن (1062-1137)