هنجار گفتار

● هنجار گفتار / بلاغت / فارسی hanjār-e goftār تقوی، نصرالله بن رضا، 1288 - 1367 قمری taqavī, nasr-ol-lāh ebn-e rezā (1871 - 1948) مؤلف که از رجال برجسته علمی- سیاسی معاصر است، این کتاب را در یک «مقدمه»، سه «سخن» و یک «خاتمه» در موضوع بلاغت فارسی (معانی، بیان، بدیع) به همراه شواهد بسیار از اشعار خودش نگاشته است. تقوی کتابخانه بی نظیری از آثار خطی داشت که برخی به کتابخانه مجلس منتقل شد و برخی همچنان در خاندان وی نگهداری می‌شود. این‌که عده‌ای از منابع مانند خیامپور در فرهنگ سخنوران نام پدرش را محمد رضا ضبط کرده‌اند با نوشته خودش در پایان نسخه‌ای از کتاب که منزوی دیده و نیز اجازه میرزا حسین نوری به وی (که در نامه فرهنگیان عبرت نائینی نقل شده است) متفاوت است. نام پدر سید نصرالله در دو مورد اخیر «رضا» ضبط شده است.از هنجار گفتار به جز نسخه حاضر نسخه دیگری نمانده زیرا در حیات مؤلف چاپ شده است. آغاز: بسمله - ستایش بیحد خالقی را سزاست که خلقت انسانی نمود و او را نعمت بیان ارزانی فرمود و ... و بعد این مختصری است در علم معانی و بیان و بدیع و مرتب است بر یک مقدمه و سه فن و خاتمه ... چاپ: این کتاب در زمان حیات مؤلف به سال 1317ش و یک بار نیز در اصفهان به سال 1363ش (فرهنگسرای اصفهان، 344ص) منتشر شد. [الذریعة 246/25؛ نسخه‌های منزوی 2152/3؛ فرهنگ سخنوران 188/2؛ نامه فرهنگیان 779-801؛ مدخل «تقوی» از رقیه رسولی در دانشنامه جهان اسلام ج 7]