هشت بهشت

● هشت بهشت = المواهب الرحمانية فى ذكر الخلائف العثمانية = الصفات الثمانية فى ذكر الخلفاء و القياصرة العثمانية / تاریخ / فارسی hašt behešt = al-mavāheb-or rahmānīyye fī zekr-el xalā'ef-el 'osmānīya = as-sefāt-ol samānīya fī zekr-el xolafā' va-l qayāsera-tel 'osmānīya بدلیسی، ادریس بن حسام الدین علی، -930؟ قمری bedlīsī, edrīs ebn-e hosām-od-dīn 'alī(- 1524) اهدا به: سلطان بایزید بن محمد خان (886-918ق) تاریخ تألیف: 908ق-919ق تاریخ احوال و غزوات و فتوحات هشت تن از سلاطین آل عثمان، تألیف و نگارش ادریس بن حسام الدین بدلیسی منشی یعقوب بیک از شاهزادگان آق قویونلو، شامل هشت کتاب. مؤلف در چند جا کتاب را «الصفات الثمانية فی ذکر القیاصرة العثمانیة» نامیده و در سال 908ق به حکم سلطان بایزید خان به تألیف آن اقدام نموده: «اوامر نازل از آسمان خلافت ربانی بدین فقیر حقیر رسانیدند که جهة توضیح اخبار و تصحیح احوال و آثار این خاندان بزرگوار ... تا این زمان بسطت بساط عدل و احسان که در سنه ثمان و تسعمائة است تألیفی بلاغت اسلوب ... ترتیب و تنظیم باید نمود». (یوسف اعتصامی) از آغاز کار این دودمان از عثمان تا عصر بایزید (912) است. پسرش ابوالفضل محمد دفتری برای آن ذیل هشت بهشت یا سلیمان نامه نگاشته و در سال 974 آنرا کامل ساخته و سرگذشت سلطان سلیم را در آن آورده است. عبدالباقی سعدی کتاب را به دستور سلطان محمود در 1146ق به ترکی برگرداند. آغاز: تبارک الذی بیده الملک ... ای سلطان ملک لم یزل و مالک ملک لایزال وی پادشاه علام پناه کشور رحمت و افضال [الذریعه 222/25؛ مشترک پاکستان 657/10؛ اصل نسخه که به خط خودمؤلف نوشته شده در کتابخانه سلیمانیه ترکیه (قسمت اسد افندی) موجود است، نسخه‌ای از فتوکپی خط مؤلف باصفهان نزد آقای دکتر قره داغی یافت می‌شود]