هادیه قطب شاهی در استخراج آیات الهی

● هادیه قطب شاهی در استخراج آیات الهی / فهرست / فارسی hādīya-ye qotb-e šāhī dar estexrāj-e āyāt-i elāhī کربلائی، محمد علی، ق 12 قمری karbalāī, mohammad ‘alī(- 18c) اهدا به: عبدالله قطب شاه (1023-1083ق) مؤلف به درخواست استادش ابن خاتون عاملی این کتاب را در کشف آیات قرآن تنظیم و آنرا به عبدالله قطب شاه اهدا نموده و در دو «قسم» آنرا تنظیم کرده است: 1. در کشف آیاتی که انسان آغاز آن را می‌داند؛ 2. در کشف آیاتی که آخر آنها معلوم است. در این فهرست الفاظ را با حرف اول وسوم آنها می‌توان یافت.مؤلف برای هر یک از نام سور قرآنی رمزی انتخاب نموده و عدد آیات را نیز به ترتیب حروف ابجد آورده است. با این‌که مؤلف در مقدمه به نام کتاب به طوری که مذکور شد تصریح می‌نماید در الذریعه (229/11) آنرا به نام «الرسالة الواضحة لاستخراج الآيات القرآنية» می‌نامد. کتاب که در حقیقت «معجم المفهرس» الفاظ قرآن کریم است به منظور راهنمایی پویندگان قرآن، به آیات آن نگاشته شده است. شیوه مؤلف بدین‌گونه است که پس از ذکر نخستین آیه در هر جزء و حزب، به ترتیب حروف هجاء به معرفی جایگاه آیات پرداخته است. وی در آغاز بخشی از آیه را آورده آنگاه با حروف تهجی شماره جزء را که سوره در آن قرار دارد تعیین می‌کند، سپس نام سوره و پس از آن علامت حزب و همچنین با حرف بعد جای آیه را که در اول یا وسط و یا آخر حزب قرار گرفته مشخص می‌کند، به عنوان مثال: باب الهمزتين مع التاء أأتخذ کج «یس» ل ا، مع النون أأنتم أشدل «نازعات» ل 1، أأنتم أنشاتم کز «واقعه»رج، و قس علی هذا. (غلامی مقدم) آغاز: بسمله، حمد و درود حضرت معبود که در افتتاح کلام مجید واقع شده چون دلیل است بر وجوب آن ... اما بعد چنین گوید بنده پروردگار متصف به صفت یکتائی محمد علی کربلائی که چون به رهنمونی فاید توفیق در سلک تلامذه که در خدمت استاد اعظم ... محمد المشتهر بابن الخاتون العاملی ... به قرائت علم تفسیر و حدیث اشتغال داشتند منخرط (به رشته در آمده، در سلک خدمت او در آمده) بودم و اغلب اوقات در درس و مباحثه مرجوع به بعضی آیات می‌شد ... حضرت علامی فهامی استادی بنابر حسن اعتقاد ... اشاره فایض البشاره صادر فرموده اند که این فقیر رساله [ای] در دانستن هر آیه از آیات قرآنی که در کجا واقع است تألیف نماید انجام: جهنم لايموت فيها و لا يحيى طه نوح ر ثم لايموت فيها و لا يحيى اعلى ل ب ر. [الذريعة 156/25 و 229/11 با عنوان «الرسالة الواضحة لاستخراج الآيات القرآنية»؛ نسخه‌های منزوی 131؛ استوری 51/1 و 2225؛ برگل 255]