الواحد

● الواحد / كيميا / عربی، فارسی al-vāhed جابر بن حیان، 120 - 198 ؟ قمری jāber ebn-e hayyān (739 - 814) 3 گفتار دارد با نام‌های «کتاب الواحد الاول، الواحد الثاني، كتاب الواحد الثالث»، هر یک با خطبه ای جداگانه. در آغاز یکم می‌گوید آن را کتاب واحد نامیدم چون در آن چیزی است واحد، و در آغاز دومین می‌گوید «واحد یکم» در تخلیص نفس از روح بود، و «واحد دوم» تفسیری است از کتاب دیگرم بهنام «الملاغم». در آغاز سومین می‌گوید: یکی از اهل صنعت به شهر ما آمد بسیار آزموده، هنگام بازگشت این کتاب را برای او نگاشتم، و «واحد سوم» نامیدم.(احمد منزوی) آغاز: رساله 1: بسمله. رب يسر ... الحمدلله على ... و بعد، انی قد بذلت ما بذلت في تأليف هذا الكتاب من المسألة ... رساله 2: بسمله، حمدله. مستحق الحمد و مستوجب الشكر لنفسه و صلى الله ... اما بعد، فقد سبق لنا كتاب يسمى الواحد فيه تخليص النفس من الروح ... رساله 3: بسمله. رب يسر ... الحمدلله المنان ... اما بعد، فافهم و تدبر ... انجام: احسن من كل شيء ابيض فيه لمع صفرة و حمرة ... فافهم و تدبر ...