نهج الهداية

● نهج الهداية / کلام و اعتقادات / عربی nahaj-ul hidāya محمد تقی بن خان احمد، ق 12 قمری mohammad taqī ebn-e xān ahmad(- 18c) وابسته به: النهاية فی غريب الحديث و الاثر؛ ابن اثیر، مبارک بن محمد (544-606ق) تاریخ تألیف: 1112ق «نهج الهدایه» یا «المنتخب من النهایه» از محمد تقی بن خان احمد از معاصران مولی محمد باقر مجلسی. ادله نقلی امامت و خلافت علی (ع) و دیگر ائمه شیعه به ترتیب حروف تهجی و در ذیل واژه‌هایی که در نهایه ابن اثیر جزری یاد شده و به همان ترتیب که در آن کتاب آمده، جز این که در این کتاب تنها تفسیر لفظی واژه بسنده نشده، نخست سخن ابن اثیر را در تفسیر لغت و نیز حدیثی را که او درباره علی (ع) یا از او نقل کرده آورده و سپس سخنان دیگر علماء معروف عامه (با تصریح به نام آنان) و یا روایات آنان را آن‌گاه سخن خود را پس از «اقول» می‌آورد و نام مراجع و کتاب‌ها را با صراحت یاد کرده است. فهرست مآخذ را در آغاز و پیش از خطبه کتاب یاد کرده (و در نسخه حاضر به خط خود مصنف است).شیوه نگارش این لغت یا کتاب کلامی را مؤلف خود در دیباچه توضیح داده است و اینک (با اختصار) نقل می‌گردد: «انی قد جمعت فی هذا الکتاب مجملا من الدلائل علی صحة مذهب الامامیه و بطلان مذهب المخالفین مما یستخرج من التفاسیر المعتبره عند هم المتداوله بینهم و بیننا کتفسیر الثعالبی و الکشاف و الکواشی و القاضی و غیرها ... کالصحاح ... لاسیما من کتاب نهاية اللغه لابن الاثیر الجزری ... و وضعت کتابی هذا علی ترتیب کتاب النهایه فیها اوردت منه لاینظر الیه بمعرفة المجمل من اللغه ... فما بین لفظة النهایه الى لفظة النهایه قول ابن الاثیر و روایته مازدت علیه شیئاً ... الا بعد لفظة النهایة الثانیه علی ذیل لفظة اقول و اذا ذکرت و اوردت من کتب آخر سمیتها ... و سمیت کتابی هذا بنهج الهدایه».مؤلف نام این کتاب را در پایان «نهج الهداية فی منتخب النهایه» نوشته و در حقیقت نیز برگزیده‌ای است از النهایه با افزوده‌هایی بر آن. وی این کتاب را پس از درگذشت محمد باقر مجلسی و در 1112ق نوشته، و از او به تکرار با عنوان غواص نقل کرده است و پشت برگ اول نسخه نوشته «مؤلف از معاصران مجلسی است».(عبدالحسین حائری)