نهاية الطلب فى شرح المكتسب فى زراعة الذهب

● نهاية الطلب فى شرح المكتسب فى زراعة الذهب / كيميا / عربی nihāyat-uṭṭalab fī š.-il muktasab fī zirāʻat-iḏḏahab جلدكی، علی بن ایدمر، - 762 قمری jeldakī, ‘alī ebn-e aydamor (- 1361) وابسته به: المكتسب فى زراعة الذهب؛ عراقی، محمد بن احمد (- 580ق) جلدکی در این دفتر کتاب «المکتسب فی زراعة الذهب» محمد بن احمد عراقی را که در پنج «جمله» در نوزده «فصل» است در سه سفر (1. در سه مقاله، 2. در دو مقاله، 3. در دو مقاله، هر مقاله در چند باب) گزارش نموده است. او در آغاز از رنجی که در راه فراگرفتن هنر کیمیا برده و از این که از جان و مال دریغ نکرده و به شهرهای عراق و روم و مغرب و مصر و یمن و حجاز و شام رفته است یاد نموده است.در دیباچه درباره نگارنده المکتسب می‌گوید: «و لم نعلم من هو مصنفه و لا من وضعه» در آغاز دو سفر نخستین از برخی از کتاب‌های جلدکی یاد شده است. او در باب 2 مقاله 1 سفر 1 نیز از امکان هنر کیمیا یاد کرده و گزیده همان سخنانی که در «الدرالمنتخب» درباره گفته‌های جالینوس و حنین اسحاق و ابن سینا و ابن حزم و ابن تیمیه و طغرائی نوشته است آورده؛ از شعرهای شذور و دیوان خالد هم در این کتاب دیده می‌شود و پیداست که او این را پس از گزارش بر شذور (غاية السرور) نگاشته است. (دانش پژوه)صاحب کشف الظنون می‌گوید اصل این کتاب به نام «المكتسب فی زراعة الذهب» است که مؤلف آن نام خود را پنهان داشته است و من در پشت نسخه‌ای دیدم که نوشته بود مؤلف این کتاب شیخ علامه ابی القاسم محمد بن احمد سیماوی است. سرکیس در کتاب معجم المطبوعات مؤلف المكتسب را جابر بن حیان دانسته است. آغاز: بسمله. ربی الله و ما توفیقی الا بالله علیه توكلت و الیه انیب و به استعین. الحمدلله الذى تعالى عن العلل و المعلومات و تقدس عن لوازم الاجسام و المتحيزات و تنزه عن ان يحيط به العقول و الادراكات الواجب الوجود لذاته البديع الصفات ... و بعد فانه بتوفيق البارى نعم تيسرلنا حل مشكلات علوم الاوائل و ما نقل من اساطين الحكمة الافاضل فى الحكمة الالهية و الصناعة الفلسفية ... وضعنا كتابنا هذاالمسمى بنهاية الطلب في شرح المكتسب ... فی زراعة الذهب ... و رتبنا ... على ثلثة اسفار لكل سفر مقدمة و مقالات وفصل و خاتمة. انجام: فالحذر الحذر من مثل هولاء وانظارهم واعتبر ... فهو الغاية الوصول والنهاية العظمى فافهم ما اشرناه اليك واشكر الله تعالى على تفهم فكن من الفائزين [الذريعة 24/ 401؛ کشف الظنون 2/ 1811؛ ریحانة الادب: 1/ 417؛ زرکلی 5/ 5، که نام او را علی بن محمد بن ایدمر آورده است؛ مشار عربی 898: المكتسب نهاية الطلب [چنین]، که از جابر بن حیان دانسته، با ترجمه فارسی آن، چاپ بمبئی در 1307ق] شروح و حواشی: 1- اکسیر؛ میرفندرسکی، ابوالقاسم بن میرزا بزرگ (-1050ق) 2- نهاية الطلب فی شرح المكتسب (ترجمه) (6 عنوان) 3- نهاية الطلب فى شرح المكتسب (منتخب) (2 عنوان)