شناسنامه کتابشناختی اثر
نوریه
nūrīye
13
نسخه ثبتشده
از قرن 9 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/69025
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #69025
پدیدآور / مؤلف:
نوربخش خراسانی، محمد بن محمد
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 33، ص 864
تا 865
زبان و قالب:
فارسی
ردههای موضوعی:
عرفان و تصوف
عناوین دیگر و همتراز:
رساله نوریه
(r.-ye nūrīye)
انوار
(anvār)
اهدا / به درخواست:
شیخ شهاب الدین
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
حقیقت نور را به روش عرفانی در سه مرتبه تشریح مینماید: 1. نور مطلق، 2. نور علم الله، 3. انوار ضیاء که نور حسی و مثالی باشد. این رساله را در آغاز برخی نسخهها به شیخ شهاب الدین سهروردی نسبت داده و میگویند که در پاسخ بعضی از سائلین نوشته شده است، و فهرست نسخههای خطی فارسی (1069/2) کتابی به نام «پرتو نامه» منسوب به شیخ شهاب الدین یحیی سهروردی، معرفی میکند که در خطبه موافق با این نسخه میباشد و حتماً این رساله نیست، و در این نسخه تاریخ پایان را سهشنبه چهارم ماه رمضان 884ق میآورد. در دیباچه نسخهای دارد که آن را به درخواست «شیخ شهاب الدین» نگاشته و همین نکته اشتباهاتی را دامن زده است. الذریعه او را شیخ شهاب الدین سهروردی دانسته که او یا عمر بن محمد (542-622ق) است یا یحیی بن حبش (549-587ق) و اگر چنین باشد نسبت آن به سید علی همدانی (714-786ق) و سید محمد نوربخش (795-869ق) را منتفی میکند و باید یا آن را به خود سهروردی نسبت داد و یا فردی را در همان زمان جستجو کرد. یا اینکه شیخ شهاب الدین مذکور را سهروردی ندانیم که به نظر میرسد به صحت نزدیکتر است چون در جای ذکر نام او به سهروردی اشاره نشده است.
آغاز اثر
« حمد بیحد و غایت و ثنای بیعد و نهایت حضرت مطلقه نورالانوار را که جمیع عقول و نفوس علویه ... اما بعد شیخ الواصلين مرشد المرشدين ... شیخ شهاب الدین ... پرسید از انوار و تفصیل آن، واجب نمود چند کلمه نوشتن ... »
انجام اثر
« و جمیع مکاشفان را بکمال عرفان برساناد، و جمیع عارفان را مظهر کشف و عیان گرداناد، بحرمة كمل اوليائه من الاقطاب و الافراد. »
سوابق و چاپهای اثر
در هامش «سبع المثانی» زرگر اصفهانی چاپ شده است.
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذریعه 9: 1228 و 389/24
نسخههای منزوی 1053/3
فهرست مشترک پاکستان 1292/3
فهرستواره منزوی 117/7(4 نسخه) و 1057/8
ریحانة الادب 389/24
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● نوریه = رساله نوریه = انوار / عرفان و تصوف / فارسی
nūrīye = r.-ye nūrīye = anvār
نوربخش خراسانی، محمد بن محمد، 795-869 قمری
nūrbaxš-e xorāsānī, mohammad ebn-e mohammad (1393 - 1465)
اهدا به: شیخ شهاب الدین
حقیقت نور را به روش عرفانی در سه مرتبه تشریح مینماید: 1. نور مطلق، 2. نور علم الله، 3. انوار ضیاء که نور حسی و مثالی باشد. این رساله را در آغاز برخی نسخهها به شیخ شهاب الدین سهروردی نسبت داده و میگویند که در پاسخ بعضی از سائلین نوشته شده است، و فهرست نسخههای خطی فارسی (1069/2) کتابی به نام «پرتو نامه» منسوب به شیخ شهاب الدین یحیی سهروردی، معرفی میکند که در خطبه موافق با این نسخه میباشد و حتماً این رساله نیست، و در این نسخه تاریخ پایان را سهشنبه چهارم ماه رمضان 884ق میآورد. در دیباچه نسخهای دارد که آن را به درخواست «شیخ شهاب الدین» نگاشته و همین نکته اشتباهاتی را دامن زده است. الذریعه او را شیخ شهاب الدین سهروردی دانسته که او یا عمر بن محمد (542-622ق) است یا یحیی بن حبش (549-587ق) و اگر چنین باشد نسبت آن به سید علی همدانی (714-786ق) و سید محمد نوربخش (795-869ق) را منتفی میکند و باید یا آن را به خود سهروردی نسبت داد و یا فردی را در همان زمان جستجو کرد. یا اینکه شیخ شهاب الدین مذکور را سهروردی ندانیم که به نظر میرسد به صحت نزدیکتر است چون در جای ذکر نام او به سهروردی اشاره نشده است.
آغاز: حمد بیحد و غایت و ثنای بیعد و نهایت حضرت مطلقه نورالانوار را که جمیع عقول و نفوس علویه ... اما بعد شیخ الواصلين مرشد المرشدين ... شیخ شهاب الدین ... پرسید از انوار و تفصیل آن، واجب نمود چند کلمه نوشتن ...
انجام: و جمیع مکاشفان را بکمال عرفان برساناد، و جمیع عارفان را مظهر کشف و عیان گرداناد، بحرمة كمل اوليائه من الاقطاب و الافراد.
چاپ: در هامش «سبع المثانی» زرگر اصفهانی چاپ شده است.
[الذریعه 9: 1228 و 389/24؛ نسخههای منزوی 1053/3؛ فهرست مشترک پاکستان 1292/3؛ فهرستواره منزوی 117/7(4 نسخه) و 1057/8؛ ریحانة الادب 389/24]
نسخههای خطی این اثر
13 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
مرعشی
قم
|
13980 | بیکاتب | قرن 9 | نستعلیق | 19 | شناسنامه ← |
| 2 |
ملک
تهران
|
4190/12 | محمد بن غیاث الدین نوربخشی | 876ق | - | 26 | شناسنامه ← |
| 3 |
دانشگاه
تهران
|
1997/33 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | 23 | شناسنامه ← |
| 4 |
دانشگاه
تهران
|
3258/5 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 25 | شناسنامه ← |
| 5 |
خانقاه احمدیه
شیراز
|
379/7 | بیکاتب | قرن 13، واقف: وحیدالاولیاء، 27 رجب 1379 | نستعلیق | 16 | شناسنامه ← |
| 6 |
امام هادی
مشهد
|
9/4 | ملا حسین لاهیجی | قرن 13 | - | 29 | شناسنامه ← |
| 7 |
مرکز احیاء
قم
|
2445/3 عکسی | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 8 |
سپهسالار
تهران
|
6448 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 31 | شناسنامه ← |
| 9 |
دانشگاه
تهران
|
3654/15 | تولمی، علی عسکر بن مؤتمن | 1222-1224ق، برای آقا محمد علی پسر حاجی حسین رشتی | نسخ | 12 | شناسنامه ← |
| 10 |
سلطنتی
تهران
|
693/2 | سید محمد اسمعیل انجو شیرازی | 1236ق | شکسته نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 11 |
مرعشی
قم
|
935/8 | تبریزی، احمد بن عبدالقادر | 1261ق | نسخ | 27 | شناسنامه ← |
| 12 |
مجلس
تهران
|
10216/4 | علی اکبر و آقا محمد ابراهیم | 1276-1277ق | نستعلیق | 45 | شناسنامه ← |
| 13 |
رضوی
مشهد
|
9573/3 | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |