نورس خیال

● نورس خیال = دیباچه نورس = خطبه نورس / ادبیات / فارسی nowras-e xīyāl = dībāče-ye nowras = xotbe-ye nowras ظهوری ترشیزی، نورالدین محمد، - 1026 ؟ قمری zohūrī toršīzī, nūr-od-dīn mohammad(- 1617) یکی از سه دیباچه نثری است که ظهوی ترشیزی نورالدین محمد ساخته است.ظهوری در این نوشته برای ممدوح خود ابراهیم عادلشاه نه صفت ممتاز یاد می‌کند و می‌گوید در هفت اقلیم با آن صفت ممتاز و یگانه است.ظهوری در این نوشته از ملک قمی به خوبی یاد کند و خود را فرع او و در نوشتن گلزار ابراهیم انباز او خوانده (شاید در این نیز مانند نورس مقابله‌ای داشته‌اند). عبارت ظهوری چنین است: «الله الحمد که به یمن تعلیماتش پیرانه سر به ترقیات جوانی می‌نازم و با شهسواران عرصه این فن عنان بر عنان می‌تازم ... که آفتاب تربیتش پرتو عاطفت انداخته خفائی را ظهوری ساخته و در نخل پیرایی و چمن‌آرایی گلزار ابراهیم انباز ملک الکلام قمی است که بی‌عدیل و انباز است و فرعش زانو بر زانوی اصل و شجرش دوش بر دوش اعجاز». آغاز: سرود سرایان عشرتگه قال که بنورس سرا بستان حال کارو کام زمان ساختند بشهد ثنای صانعی عذب البیانند ... اما بعد مژده شنیدن را بگوش سخن شهنشاه سخنور نکته پرور نغمه پرداز ترانه طراز عرش طارم افلاک خیم کیوان همم بر جيس شیم مریخ حشم خورشید علم ناهید نغم عطارد رقم قمر خدم خلیل نوال یوسف جمال داود الحان سلیمان مکان عدل افزای ظلم کاه ابراهیم عادلشاه. انجام: هم بوفق مدعایش رسم و قانون جهان ×× زین دعاها بر اجابت منت بسیار باشد چاپ: هند، کانپور، 1924م، سنگی، وزیری، 20ص (سه نثر ظهوری: صص1-20)؛ هند، کانپور، مطبع نظامی، 1275ق، سنگی، وزیری بزرگ، به سعی و اهتمام محمد عبدالرحمن بن حاجی محمد روشن خان (سه نثر ظهوری صص 32-46) [الذریعة 657/9 و 215/18 و 368/24؛ تذکرة میخانه مصحح گلچین معانی ص 363-364 و حواشی مصحح بر آن صفحه 364-366 به نقل از مآثر رحیمی 393/3-398؛ نسخه‌های منزوی 3647/5 و 3599/5؛ مشترک پاکستان 77/5-81 و 73/5-77؛ دنا، ج 10، ص 850-852 (52 نسخه)]