نفی الاولوية

● نفی الاولوية = تحقيق مسألة ان الممكن مفتقر الى مؤثر موجود / كلام و اعتقادات / عربى nafy-ul awlawīya = taḥqīq-u mas'alat-i ann-al mumkin muftaqir-un ilā mu'awṯṯir-in mawjūd محقق خوانساری، حسین بن محمد، 1016 - 1099 قمری moḥaqqeq-e xānsārī, ḥoseyn ebn-e moḥammad (1608 - 1688) رساله کوتاه فلسفی است در اثبات واجب تعالی به صورت استدلالی و با «ان قلت و قلت». بحث در این رساله در باب احتیاج ممکن است در وجود به مرجح و موجب. درباره جبر و اختیار در افعال عباد نیز اشاراتی دارد به شیوه اصولیان. در اواخر رساله آمده است: «و من المنبهات على بطلان هذا القول انه يلزم على هذا انتفاء فائده التربية و النصائح و المواعظ و البشارات ... اذ حال هذا الفاعل على هذا الراى بعد حصول الف الف ترغيب و ترهيب و بشارة و انذار مثل حاله قبله بلا تفاوت اصلا ... و لا شك ان القول بانتفاء الفائده فى هذا الامور مخالفه لعقل كافة ذوى الافهام بل لجميع الشرايع ... و ايضا نقول اذا اشتاق احد الى روية شخص ... فاذا وعده بالمواصله فى وقت فلا شك ان قبل الواصله يكون له اضطراب». آغاز: و بعد لما كان نفى الاولوية الذاتية و اثبات ان الممكن الوجود لابد له من موثر موجود وانه مالم يجب لم يوجد ... اعلم ان الممكن الذى يخرج من تقسيم المفهوم هو ما لايجب وجوده و لاعدمه نظراً الى ذاته و هو اعم من ان يكون ... انجام: فيكون هو الوجوب اللاحق الذى لاخلاف فيه واى فائدة فى اثباته لان الواجب اللاحق هو الوجوب الوجود وهذا وجوب مطلق واقعی بلااشتراط بالوجود اصلاً فتامل چاپ: ضمن الرسائل، با تحقیق رضا استادی، قم، 1378ش، از طرف کنگره آقا حسین خوانساری.