النجف الأشرف مدینة العلم العظمی و مدرسة الفقه الکبری و جامعة الاسلام العلیا

● النجف الأشرف مدینة العلم العظمی و مدرسة الفقه الکبری و جامعة الاسلام العلیا / تاریخ اسلام / عربی najaf-ul ašraf madīnat-ul ‘ilm-il ‘uzmā wa madrisat-ul fiqh-il kubrā wa jāmi‘at-ul islīm-il ‘ulyā محفوظ، حسین بن علی، - 1430 قمری mahfūz,hoseyn ebn-e ‘alī(- 2009) خلاصه‌ای از تاریخ علمی حوزه نجف اشرف است، از بدو تأسیس در عصر شیخ طوسی تا زمان مرحوم آیت الله خویی. در مقدمه آمده است: «تعریف موجز بتراث أهل البیت فی تاریخ الاسلام منذ عصر النبی (ص) حتی مطلع القرن الخامس عشر الهجری. و مختصر تاریخ العلم فی النجف الأشرف فی ألف سنة الا خمسین عاما من عمرها الحافل بالعلم و العلماء، منذ عصر الشيخ الطوسى حتى عصر السيدين (الحكيم و الخوئى)، من 449هـ حتى مطالع هذا القرن. أكثر من مائة اسرة أنجبت بأكثر من ألف عام و أديب و مؤلف فى تسعة و نصف قرن. و ألوف من كل البلاد و الجهات درسوا فيها و تلقوا من علمائها و تتلمذوا على فضلائها و ملأوا الدنيا و شغلت الناس كتبهم و مؤلفاتهم و أفكارهم و أبكارهم و آثارهم و مآثرهم و أعمالهم و جلائهم ...». مؤلف در ابتداء به بیان تأسیس حوزه علمیه نجف به وسیله شیخ طوسی پرداخته و به شرح احوال و اشاره‌ای نموده، سپس درباره مقام و منزلت و مجادت‌های علمی امیرالمؤمنین امام علی علیه السلام و ائمه اطهار علیهم السلام مطالبی آورده و پس از آن درباره کتب اربعه حدیثی شیعه بحثی مطرح ساخته و آن‌گاه اسامی چندتن از فقهای بزرگ شیعی از مدرسان معروف حوزه نجف را آورده از جمله: وحید بهبهانی، سید مهدی طباطبایی (بحرالعلوم)، شیخ جعفر کاشف الغطاء، شیخ محمد حسن نجفی (صاحب جواهر)، شیخ مرتضی انصاری، شیخ محمد حسین کاظمی، آخوند خراسانی و میرزای نائینی. در پایان مختصری درباره مدارس، مساجد و مکتبه‌های نجف اشرف آورده است. چاپ: این رساله در شماره 23 مجله الکوثر (رجب 1426) به چاپ رسیده