نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

ناموس الطب (ترجمه)

عنوان پیراسته: ناموس الطب
nāmūs-ot tebb (t.)
3 نسخه ثبت‌شده قرن 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/66484
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #66484
پدیدآور / مؤلف: بقراط
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی: فنخا، ج 32، ص 774
زبان و قالب: فارسی (translation)
رده‌های موضوعی: طب

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

ترجمه فارسی ناموس الطب یا آئین پزشکی است. ابن ندیم (ص 400) می‌گوید که ابقراطس نخستین کسی استکه بیگانگانرا به مانند فرزند خویش گرفت و بدانها پزشکی آموخت چون می‌ترسید که این هنر از میان برود. او در سوگندنامه‌ای که نوشت و دستوریکه به پزشکان داد «عهد» آشکار داشت که چرا چنین کرد. خزرجی (ج 1ص25و 32) می‌نویسد که او پزشکی را در دفترها نوشت و به شاگردان بیاموخت و چون دید که این هنر از خاندان اسکولاپپوس بیرون رفته و هر جایی شد سوگند و پیمانی «عهد» گذارده که دانشجو باید آنرا فرا گیرد و به کار بندد و هماره پاکیزه خوی و نکوکار باشد. آن‌گاه ناموس و آئینی نهاده و در آن کسی را که شایسته آموختن پزشکی است شناساند. سپس پند و سفارش‌نامه‌ای از خود به یادگار گذارد و در آن هر چه را که پزشک در اندیشه وخوی رفتار خویش بدان نیازمند است آشکار بداشت. نیز می‌گوید ابقراطس «کتاب الوصایا» دارد و «کتاب العهد» که «کتاب الایمان» می‌خوانند و آنرا برای شاگردان و آموزندگان نگاشته تا آنچه را که از آنها خواسته تن نزنند و در برابر نکوهشی که مردم از او کرده و گفته‌اند چرا این هنر را از خاندان پزشکان بیرون بردی و دسترس همگان گذارده‌ای بهانه‌ای باشد که هر ناشایسته‌ای پزشک نخواهد بود. ابقراطس «کتاب ناموس الطب» دارد و«الوصية المعروفة بترتيب الطب» و در آن آشکار بداشت که پزشک بایستی در ریخت و ساخت و رفتار و خوی و جز آن چگونه باشد. باری ترجمه این ناموس و آئین در خزرجی (ج 1ص26) و محبوب القلوب (ص 48) هم آمده و در آن از هنر پزشکی و آموختن و سود آن یاد گردیده است. (محمد تقی دانش پژوه)
آغاز اثر
« بدرستی که اشرف (علمها) طب است این قدر هست که نقص فهم کسانی که آن صفت بر خود داشته اند سبب عیب آن در نظر مردم شده است. »
انجام اثر
« و تهور دلیل بر بی خبر بودن از صناعت است. »
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
فهرستواره منزوی 3262/5

متن فنخا

● ناموس الطب (ترجمه) / طب / فارسی nāmūs-ot tebb (t.) بقراط، 460؟ - 377؟ قبل میلاد boqrāt (-460 - -377) ترجمه فارسی ناموس الطب یا آئین پزشکی است. ابن ندیم (ص 400) می‌گوید که ابقراطس نخستین کسی استکه بیگانگانرا به مانند فرزند خویش گرفت و بدانها پزشکی آموخت چون می‌ترسید که این هنر از میان برود. او در سوگندنامه‌ای که نوشت و دستوریکه به پزشکان داد «عهد» آشکار داشت که چرا چنین کرد. خزرجی (ج 1ص25و 32) می‌نویسد که او پزشکی را در دفترها نوشت و به شاگردان بیاموخت و چون دید که این هنر از خاندان اسکولاپپوس بیرون رفته و هر جایی شد سوگند و پیمانی «عهد» گذارده که دانشجو باید آنرا فرا گیرد و به کار بندد و هماره پاکیزه خوی و نکوکار باشد. آن‌گاه ناموس و آئینی نهاده و در آن کسی را که شایسته آموختن پزشکی است شناساند. سپس پند و سفارش‌نامه‌ای از خود به یادگار گذارد و در آن هر چه را که پزشک در اندیشه وخوی رفتار خویش بدان نیازمند است آشکار بداشت. نیز می‌گوید ابقراطس «کتاب الوصایا» دارد و «کتاب العهد» که «کتاب الایمان» می‌خوانند و آنرا برای شاگردان و آموزندگان نگاشته تا آنچه را که از آنها خواسته تن نزنند و در برابر نکوهشی که مردم از او کرده و گفته‌اند چرا این هنر را از خاندان پزشکان بیرون بردی و دسترس همگان گذارده‌ای بهانه‌ای باشد که هر ناشایسته‌ای پزشک نخواهد بود. ابقراطس «کتاب ناموس الطب» دارد و«الوصية المعروفة بترتيب الطب» و در آن آشکار بداشت که پزشک بایستی در ریخت و ساخت و رفتار و خوی و جز آن چگونه باشد. باری ترجمه این ناموس و آئین در خزرجی (ج 1ص26) و محبوب القلوب (ص 48) هم آمده و در آن از هنر پزشکی و آموختن و سود آن یاد گردیده است. (محمد تقی دانش پژوه) آغاز: بدرستی که اشرف (علمها) طب است این قدر هست که نقص فهم کسانی که آن صفت بر خود داشته اند سبب عیب آن در نظر مردم شده است. انجام: و تهور دلیل بر بی خبر بودن از صناعت است. [فهرستواره منزوی 3262/5]

نسخه‌های خطی این اثر

3 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
مجلس
تهران
242/6-طباطبائی بی‌کاتب 1262ق نستعلیق 2 شناسنامه ←
2
مجلس
تهران
10035/6 جلال الدین 1276ق نستعلیق، شکسته 2 شناسنامه ←
3
دانشگاه
تهران
283/6 بی‌کاتب 1288ق نسخ 1 شناسنامه ←