میزان العقول فی كشف اسرار غوامض حقائق مسائل المعقول

● میزان العقول فی كشف اسرار غوامض حقائق مسائل المعقول / منطق / عربی mīzān-ul ‘uqūl fī kašf-i asrār-i ġawāmiḍ-i ḥaqā’iq-i masā’il-il ma‘qūl شویهی، محمد بن یونس، ق13 قمری šūyhī, mohammad ebn-e yūnos(- 19c) وابسته به: تهذیب المنطق؛ تفتازانی، مسعود بن عمر (722-792) اهدا به: علی مشهور به افلاطون (فرزند مؤلف) تاریخ تألیف: 26 ذیحجه 1220ق شرحی است مفصل بر «تهذیب المنطق» با نظر به مطالب «الحاشیة الیزدیة» و «الحاشیة الاسحاقیة» و جز آن که در مدت 24 ماه و 24 روز تألیف است. مؤلف پس از مقدمه شرح حال نسبتاً مفصلی در وقایع حمله وهابیت به کربلا و نجف و شرح گرفتاری‌های خود و رفتن به حله و ساکن شدن در آن شهر را آورده است. او از سه کتاب دیگر خود به نام‌های «مرآة العقول» و «المنار» و «ضیاء الاذهان» یاد می‌کند و کتابی دیگر از او به نام «براهین العقول» در الذریعه (81/13) یاد شده است. کتاب‌هایی که هنگام نگارش میزان العقول می‌دیده، عبارت است از: مطالع، لوامع القسطاس، التقویم، المعیار، البسط، البیان، سرالاسرار، مشارق الانوار، الهدایة، الالواح، الفتوحات، الفوائد، الفرائد، الکشف، شرح الکشف، اشارات، شرح اشارات، عیون الحکمة، شرح عیون الحکمة، المطارحات، المشارعات، التحریر، جامع الدقائق، شمسیه، ابهریه، حاشیه شریفیه، سلطانیه، عصامیه، قوامیه، دوانیه، شوشتریه، حسامیه، صادقیه، داودیه، فناریه، محسنیه، اسحاقیه، و جز اینها که نام و نگارندگان آنها را نمی‌دانست. آغاز: الحمدلله الذی علا بربوبیته و قهر الجبابرة بعزته و ابتدع الخلق بقدرته و ابهی العقول بحکمته ... [الذریعه 316/23ش9133]