نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

موازین الاحجار

mawāzīn-ul aḥjār
/w/65698
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #65698
پدیدآور / مؤلف: جابر بن حیان
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی: فنخا، ج 32، ص 413 تا 415
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: کیمیا
عناوین دیگر و هم‌تراز:
کتاب موازین الاحجار (k.-u mawāzīn-ul aḥjār)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

الاحجار و خواص: چهار جزء «الاحجار» جابر در کیمیا است و سخن بلیناس در آن آورده شد و می‌گوید که در پاره‌ای جاها او جز گفته ما را دارد و نشاید آنها را یاد کنیم. وی در آنها به سید خود سوگند می‌خورد و از بلیناس و اندیشه ریاضی او در کیمیا که جانور و گیاه و سنگ را به روش ریاضی می‌شود سنجید، یاد می‌کند از مشائیه و اصحاب الرواق و پیروان مسلمان بلیناس و سقراط و انبدقلیس و زاوش و فیثاغورس و نیز از کتب سبعه، حدود، میزان، اصباغ، صفوه، تصریف، میدان العقل، موازین، المنتهى، الشمس و القمر، آراء سقراط، الحاصل، المخاریق، مائة و اثنی عشر، شرح الاستقص الاس، الافاضل، شرح المنتهى، شرح الشمس و القمر، النبات، الاحجار، الحيوان، الاثنين و الثلثين.در جز 2 احجار از جزء نخستین آن یاد شده و در جزء چهارم روش آموختن کیمیا دیده می‌شود و در آن از مفضلون و صابئه یاد گردید. در احجار جدولی از وزن‌ها چنان‌که سقراط گفته است آمده و دارد که این دفترها به نام «سیدی صلوات الله علیه» است و گرنه کسی بدانها نمی‌رسید. وزن سنگ‌ها به حرف در آن نشان داده شده و جدولی چند در آن هست.در خواص جابر ساختن مشک و عنبر یاد شده و به روش کیمیایی ریاضی است.(دانش پژوه)
آغاز اثر
« بسمله. الحمدلله على تواصل نعمه و اياديه علينا و منته و نتبعه بالصلاة على سيدنا محمد و آله و سلم. و قد كنا نعدك في غير كتاب من كتب الموازين برای بلیناس خاصة في علم الموازين »

متن فنخا

● موازین الاحجار = کتاب موازین الاحجار / کیمیا / عربی mawāzīn-ul aḥjār = k.-u mawāzīn-ul aḥjār جابر بن حیان، 120 - 198 ؟ قمری jāber ebn-e hayyān (739 - 814) الاحجار و خواص: چهار جزء «الاحجار» جابر در کیمیا است و سخن بلیناس در آن آورده شد و می‌گوید که در پاره‌ای جاها او جز گفته ما را دارد و نشاید آنها را یاد کنیم. وی در آنها به سید خود سوگند می‌خورد و از بلیناس و اندیشه ریاضی او در کیمیا که جانور و گیاه و سنگ را به روش ریاضی می‌شود سنجید، یاد می‌کند از مشائیه و اصحاب الرواق و پیروان مسلمان بلیناس و سقراط و انبدقلیس و زاوش و فیثاغورس و نیز از کتب سبعه، حدود، میزان، اصباغ، صفوه، تصریف، میدان العقل، موازین، المنتهى، الشمس و القمر، آراء سقراط، الحاصل، المخاریق، مائة و اثنی عشر، شرح الاستقص الاس، الافاضل، شرح المنتهى، شرح الشمس و القمر، النبات، الاحجار، الحيوان، الاثنين و الثلثين.در جز 2 احجار از جزء نخستین آن یاد شده و در جزء چهارم روش آموختن کیمیا دیده می‌شود و در آن از مفضلون و صابئه یاد گردید. در احجار جدولی از وزن‌ها چنان‌که سقراط گفته است آمده و دارد که این دفترها به نام «سیدی صلوات الله علیه» است و گرنه کسی بدانها نمی‌رسید. وزن سنگ‌ها به حرف در آن نشان داده شده و جدولی چند در آن هست.در خواص جابر ساختن مشک و عنبر یاد شده و به روش کیمیایی ریاضی است.(دانش پژوه) آغاز: بسمله. الحمدلله على تواصل نعمه و اياديه علينا و منته و نتبعه بالصلاة على سيدنا محمد و آله و سلم. و قد كنا نعدك في غير كتاب من كتب الموازين برای بلیناس خاصة في علم الموازين

نسخه‌های خطی این اثر

12 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
مجلس
تهران
17281/11 بی‌کاتب قرن 11-12 نستعلیق 28 شناسنامه ←
2
مجلس
تهران
17281/13 بی‌کاتب قرن 11-12 نستعلیق 29 شناسنامه ←
3
مجلس
تهران
17281/14 بی‌کاتب قرن 11-12 نستعلیق 22 شناسنامه ←
4
مجلس
تهران
17281/15 بی‌کاتب قرن 11-12 نستعلیق 26 شناسنامه ←
5
مرعشی
قم
14322/5 بی‌کاتب قرن 12 - 3 شناسنامه ←
6
ملک
تهران
6206/7 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 17 شناسنامه ←
7
ملک
تهران
6206/13 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 54 شناسنامه ←
8
دانشگاه
تهران
491/15 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 10 شناسنامه ←
9
دانشگاه
تهران
491/16 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 1 شناسنامه ←
10
دانشگاه
تهران
491/17 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 12 شناسنامه ←
11
دانشگاه
تهران
491/18 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 8 شناسنامه ←
12
دانشگاه
تهران
491/19 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 10 شناسنامه ←