نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

منهج المقال فی تحقیق احوال الرجال

manhaj-ul maqāl fī taḥqīq-i aḥwāl-ir rijāl
86 نسخه ثبت‌شده از قرن 10 تا 14 هـ.ق
دارای نسخه اصل (دستخط مؤلف)
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/65606
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #65606
تاریخ و سده تألیف: 984 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 32، ص 353 تا 360
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: رجال
عناوین دیگر و هم‌تراز:
الرجال الکبیر (ar-rijāl-ul kabīr)
محل تألیف: نجف اشرف

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

استرآبادی سه دوره رجال تألیف نموده است که یکی از آنها به «رجال صغیر» و دیگری «وسيط» و سوم «کبیر» معروف است و نام اصلی کتاب رجال صغیر او «توضيح المقال» و نام اصلی رجال وسيط «تلخیص الاقوال في معرفة الرجال» و نام اصلی رجال كبير او «منهج المقال ...» میباشد که همین کتاب است و بهترین و جامعترین کتب رجالیه میباشد و به همین جهت، مؤلف آن به صاحب رجال شهرت یافته است. در این کتاب حدود 6665 نفر از رجال حدیث معرفی شده اند که تعداد 6025 نفر آنها به نام و 505 تن به کنیه و 68 نفر به لقب و 67 تن از زنان راویه حدیث شناسانده شده اند. اسامی راویان به ترتیب حرفی دقیق و همچنین در معروفین به القاب و کنی و زنانی که راوی حدیث بوده اند این ترتیب رعایت شده است. این کتاب شامل مقدمه و متن و خاتمه است. مؤلف در مقدمه مختصر خود، روش تألیف کتاب و مصادر آن را بیان نموده است، همچنین رموز مجعوله برای اسامی مبارکه خاندان عصمت و کتب و مدارک منقول عنها را ذکر کرده است. خاتمه کتاب شامل ده فائده رجالی است از بیان سفراء ممدوحین و مدعیان بابیت و اشخاص موثقی که توقیعات برای آنها صادر میشده، برخی از طرق شیخ طوسی در کتاب تهذیب و استبصار و سلسله روایتی خود و غیرها.
آغاز اثر
« الحمدلله المتعالی فی عز جلاله عن الاشباه و النظائر المنزه بکمال ذاته عن ادراک الابصار النواظر »
انجام اثر
« وعنه علی ما ذکره الى هؤلاء المشایخ رضی الله عنهم و ارضاهم و جزاهم عن الاسلام و اهله خیرالجزاء بمحمد و آله خیر الوری». »
سوابق و چاپ‌های اثر
تهران، 1302 و 1306ق، رحلی، چاپ سنگی؛ طهران، سنگی، 1306، رحلی، 411ص (ص14-424)
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
اکلیل المنهج في تحقيق المطلب؛ خراسانی، محمد جعفر بن محمد طاهر (1080- 1175ق) حاشیة رجال میرزا محمد استرآبادی؛ وحید بهبهانی، محمد باقر بن محمد اکمل (1118- 1205ق) تعليقة منهج المقال = فوائد رجاليه = فوائد بهبهانيه = تعليقة بهبهانية؛ وحید بهبهانی، محمد باقر بن محمد اکمل (1118- 1205ق) شرح تعليقة منهج المقال = رجال الخاقانی؛ خاقانی، علی بن حسین (1255- 1334ق) حاشية منهج المقال في تحقيق احوال الرجال
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذريعة 198/23-199 و 225/6-226 و 141/10، 145و 198/23 و 42/25 مشار عربیص 929 فهرستگان نسخ خطی حدیث و علوم حدیث 410/1 - 416 مأخذشناسی رجال شیعه، ص 91-93 مصفى المقال ص 430 ریحانة الأدب 364/3 مكتبة امیرالمؤمنین 433/4

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● منهج المقال فی تحقیق احوال الرجال = الرجال الکبیر / رجال / عربی manhaj-ul maqāl fī taḥqīq-i aḥwāl-ir rijāl = ar-rijāl-ul kabīr استرآبادی، محمد بن علی، - 1028 قمری Estarābādī, mohammad ebn-e ‘alī(- 1619) تاریخ تألیف: 984- 987ق؛ محل تألیف: نجف اشرف استرآبادی سه دوره رجال تألیف نموده است که یکی از آنها به «رجال صغیر» و دیگری «وسيط» و سوم «کبیر» معروف است و نام اصلی کتاب رجال صغیر او «توضيح المقال» و نام اصلی رجال وسيط «تلخیص الاقوال في معرفة الرجال» و نام اصلی رجال كبير او «منهج المقال ...» میباشد که همین کتاب است و بهترین و جامعترین کتب رجالیه میباشد و به همین جهت، مؤلف آن به صاحب رجال شهرت یافته است. در این کتاب حدود 6665 نفر از رجال حدیث معرفی شده اند که تعداد 6025 نفر آنها به نام و 505 تن به کنیه و 68 نفر به لقب و 67 تن از زنان راویه حدیث شناسانده شده اند. اسامی راویان به ترتیب حرفی دقیق و همچنین در معروفین به القاب و کنی و زنانی که راوی حدیث بوده اند این ترتیب رعایت شده است. این کتاب شامل مقدمه و متن و خاتمه است. مؤلف در مقدمه مختصر خود، روش تألیف کتاب و مصادر آن را بیان نموده است، همچنین رموز مجعوله برای اسامی مبارکه خاندان عصمت و کتب و مدارک منقول عنها را ذکر کرده است. خاتمه کتاب شامل ده فائده رجالی است از بیان سفراء ممدوحین و مدعیان بابیت و اشخاص موثقی که توقیعات برای آنها صادر میشده، برخی از طرق شیخ طوسی در کتاب تهذیب و استبصار و سلسله روایتی خود و غیرها. آغاز: الحمدلله المتعالی فی عز جلاله عن الاشباه و النظائر المنزه بکمال ذاته عن ادراک الابصار النواظر انجام: وعنه علی ما ذکره الى هؤلاء المشایخ رضی الله عنهم و ارضاهم و جزاهم عن الاسلام و اهله خیرالجزاء بمحمد و آله خیر الوری». چاپ: تهران، 1302 و 1306ق، رحلی، چاپ سنگی؛ طهران، سنگی، 1306، رحلی، 411ص (ص14-424) [الذريعة 198/23-199 و 225/6-226 و 141/10، 145و 198/23 و 42/25؛ مشار عربیص 929؛ فهرستگان نسخ خطی حدیث و علوم حدیث 410/1 - 416؛ مأخذشناسی رجال شیعه، ص 91-93؛ مصفى المقال ص 430؛ ریحانة الأدب 364/3؛ مكتبة امیرالمؤمنین 433/4] شرح و حواشی: 1- اکلیل المنهج في تحقيق المطلب؛ خراسانی، محمد جعفر بن محمد طاهر (1080- 1175ق) 2- حاشیة رجال میرزا محمد استرآبادی؛ وحید بهبهانی، محمد باقر بن محمد اکمل (1118- 1205ق) 3- تعليقة منهج المقال = فوائد رجاليه = فوائد بهبهانيه = تعليقة بهبهانية؛ وحید بهبهانی، محمد باقر بن محمد اکمل (1118- 1205ق) 4- شرح تعليقة منهج المقال = رجال الخاقانی؛ خاقانی، علی بن حسین (1255- 1334ق) 5- حاشية منهج المقال في تحقيق احوال الرجال

نسخه‌های خطی این اثر

86 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
سلطنتی
تهران
1779 استرآبادی، محمد بن علی (مؤلف) 986ق نسخ 761 شناسنامه ←
2
نواب
مشهد
556 بی‌کاتب قرن 10 نسخ 438 شناسنامه ←
3
مجلس
تهران
18467 بی‌کاتب قرن 10 نسخ 961 شناسنامه ←
4
سعیدی، سید ابوالفضل
یزد
24 حاجی محمد بن محمد حسین ابهری صفر 987ق نسخ - شناسنامه ←
5
صادقیه
دامغان
19 سید بدرالدین احمد بن عطاء الله کربلائی کواز سه شنبه 18 رمضان 1000ق نسخ 553 شناسنامه ←
6
مؤسسه آیة الله بروجردی
قم
11 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 469 شناسنامه ←
7
مروی
تهران
143 بی‌کاتب قرن 11 - - شناسنامه ←
8
مرکز احیاء
قم
4192 سبط الشهيد، محمد بن حسن قرن 11 نسخ 118 شناسنامه ←
9
مجلس
تهران
8334 بی‌کاتب احتمالاً قرن11 نسخ 117 شناسنامه ←
10
الهیات
تهران
24 بی‌کاتب قرن 11 نسخ - شناسنامه ←
11
رضوی
مشهد
22626 محمد بن ملک حسین شیرازی قرن 11 نستعلیق 354 شناسنامه ←
12
دانشگاه
تهران
6753 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 503 شناسنامه ←
13
مرعشی
قم
10797 نصار بن محمد السعیداوی 19 رجب 1005ق نسخ 385 شناسنامه ←
14
مرعشی
قم
7044 مکی شیرازی، ابراهیم پنج‌شنبه 26 شوال 1021ق نسخ 372 شناسنامه ←
15
دانشگاه
تهران
1783 سبط الشهید، محمد بن حسن 6 محرم 1023ق نستعلیق 275 شناسنامه ←
16
مرکز احیاء
قم
877 عکسی و 1299 عکسی نامشخص - - - شناسنامه ←
17
رضوی
مشهد
8022 اسماعیل بن سالم الصائغ النجفی یک‌شنبه 15 جمادی الثانی 1024ق نسخ 20 شناسنامه ←
18
مرعشی
قم
7443 صالح بن محمد سلامی نجفی چهارشنبه 20 جمادی الاول 1024ق نسخ 488 شناسنامه ←
19
مرعشی
قم
11935 جزائری، هارون بن خمیس بن داود جمعه 18 ربیع الثانی 1030ق، بخش نونویس: ربیع الثانی 1102 نستعلیق، نسخ 312 شناسنامه ←
20
مرکز احیاء
قم
2260 محمد سعید 1032ق نسخ 150 شناسنامه ←
21
ملی
تهران
1777 محمد بن فرخ 1037ق نسخ 128 شناسنامه ←
22
رضوی
مشهد
11273 احمد نجفی 1039ق نسخ - شناسنامه ←
23
رضوی
مشهد
11273 احمد بن کیوان بن علی بن كرم بن سالم بن راشد مراشدی دوشنبه 28 ذیقعده 1039ق نسخ 398 شناسنامه ←
24
دائرة المعارف
تهران
281 میر حاج حسینی 14 رجب 1044ق نسخ 612 شناسنامه ←
25
مرعشی
قم
12861 بی‌کاتب با تاریخ 1043- 1044ق نسخ 352 شناسنامه ←
26
رضوی
مشهد
8021 شیرازی، ابوالحسن بن عبدالله 15 رجب 1051ق نسخ 564 شناسنامه ←
27
رضوی
مشهد
9551 علی بن محمد بن الحسن بن زین الدین العاملی معروف به سبط شهید ثانی 1053ق نسخ 313 شناسنامه ←
28
مرعشی
قم
4011 محمد شفیع بن محمد مؤمن قائنی دوشنبه 11 جمادی الثانی 1054ق نسخ 498 شناسنامه ←
29
دانشگاه
تهران
2358 اصفهانی، محمد باقر بن محمد رضا ربیع الاول 1055ق نسخ 395 شناسنامه ←
30
فرهنگ و ارشاد
کاشان
106 حاجی محمد بن محمد حسین ابهری 7 شعبان 1058ق نسخ 250 شناسنامه ←