نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

منهاج الحق و الیقین فی تفضیل علی امیرالمؤمنین علی سائر الانبیاء و المرسلین

minhāj-ul ḥaqq wa-l yaqīn fī tafḍīl-i ‘alī amīr-il-mu’minīn ‘alā sā’ir-il anbīyā’ wa-l mursalīn
11 نسخه ثبت‌شده از قرن 11 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/65461
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #65461
تاریخ و سده تألیف: 981 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 32، ص 227 تا 228
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: کلام و اعتقادات
اهدا / به درخواست: خواجه علی آملی

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

در بیان تفضیل حضرت امیرالمؤمنین (ع) بر سایر پیغمبران به اخبار وارده از فریقین است؛ شامل چهارده «مطلب»: 1. من کتاب مقتضب الاثر فی الامامة الاثنی عشر و هو ما رواه احمد بن محمد بن صالح الخ؛ 2. و من ذلک ما روی عن علی بن موسی الرضا (ع) انه قال قال رسول الله (ص) ما خلق الله عزوجل خلقاً افضل منی و لا اکرم علیه منی قال علی (ع) فقلت یا رسول الله الخ؛ 3. و من ذلک ما ذکر فی کتاب جامع الفواید ان الله سبحانه لما خلق ابراهیم کشف عن بصره الخ؛ 4. و هو ما ذکره محمد بن یوسف الکنجی الشافعی فی کتابه کفایة المطالب فی مناقب علی بن ابی طالب فی سؤال ابی عقال ...؛ 5. مما یؤید قولنا و هو ما ذکره ابن شهر آشوب فی مناقبه ...؛ 6. و هو ما ذکر فی کتاب المجتبی فی توضیح اسرار المصطفی و المرتضی خبر حره بنت حلیمه و مخاطبتها مع الحجاج ...؛ 7. و من ذلک ما رواه الخوارزمی فی مناقبه عن البختری قال رایت علی بن ابی طالب (ع) صعد المنبر بالکوفة و علیه مدرعة رسول الله ...؛ 8 و من ذلک ما ذکره الشیخ ابو جعفر الطوسی فی کتاب مصباح الانوار فی مناقب الائمة الاطهار ان سلمان الفارسی و المقداد الخ؛ 9. و من ذلک ما ذکره الفقیه ابوالحسن محمد بن احمد بن علی بن الحسین بن شاذان عن ابن عباس قال کنا جلوسا ...؛ 10. ایضا من ذلک ما رواه ابن سیرویه الدیلمی فی کتاب الفردوس؛ 11. ذکر فی کتاب الفردوس من باب العین عن ابن عباس ...؛ 12. من ذلک ما ذکر الامام حسن بن علی العسکری (ع) فی قوله تع؛ 13. قد مدح الله تع السابقون فی کتابه العزیز ...؛ 14. و من ذلک ما رواه جابر عبدالله (کذا) الانصاری قال قال رسول الله (ص). پس از وی مهذب الدین احمد بصری یکی از شاگردان شیخ حر عاملی روایات دیگری در این زمینه که مؤلف نیاورده بود را استدراک نمود و آنها را در کتابی به نام المنهج القویم گرد آورد. روایات این کتاب بدون ذکر سند است ولی نام کتاب هایی که از آن نقل کرده، ذکر کرده است. منابع یاد شده که بعضاً از آثار عامه‌اند از کتاب‌های رایج زمان مؤلف بوده و فقط در میان آنها نام منبع کهنی چون کتاب «المعراج» شیخ صدوق دیده می‌شود که امروز جزو آثار مفقوده صدوق محسوب می‌شود.
آغاز اثر
« بسمله الحمدلله الذی اوضح لنا سبیل الهدى و الیقین و من علینا بمحمد خاتم النبیین اذ بعثه رحمة للعالمین ... اما بعد فیقول ... ولى الله بن نعمة الله الحسینی الرضوی الحائری انه قد جرى البحث بین اصحابنا من الفرقة الامامیة بعضهم قالوا ... فالتمس منی بعض الاخلاء من الاخوان ... مولانا خواجه على الأملى ام اجمع شیئا من الدلائل الواضحة و البراهین اللائحة ما یطابق الحق »
انجام اثر
« و لكل مؤمن بها. هذا آخر ما اردنا ایراده من فضائل مولانا امیرالمؤمنین ... و الحمدلله رب العالمین اللهم ثبتنی علی دین محمد و ولاية على و عترته الطاهرين صلوات الله عليهم اجمعين. آمین »
سوابق و چاپ‌های اثر
در مجله تراثناش 91 و 92، رجب و ذیحجه 1428 ق با تحقیق مشتاق صالح المظفر؛ ضمن میراث حدیث شیعه، دفتر بیستم، قم، مؤسسه فرهنگی دار الحدیث، 1388ش، با تحقیق عبدالله غفرانی
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذريعة 159/23

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● منهاج الحق و الیقین فی تفضیل علی امیرالمؤمنین علی سائر الانبیاء و المرسلین / کلام و اعتقادات / عربی minhāj-ul ḥaqq wa-l yaqīn fī tafḍīl-i ‘alī amīr-il-mu’minīn ‘alā sā’ir-il anbīyā’ wa-l mursalīn حسینی رضوی، ولی الله بن نعمت الله، ق 10 قمری hoseynī razavī, valī-ol-lāh ebn-e ne‘mat-ol-lāh(- 16c) به خواهش: خواجه علی آملی تاریخ تألیف: 981ق در بیان تفضیل حضرت امیرالمؤمنین (ع) بر سایر پیغمبران به اخبار وارده از فریقین است؛ شامل چهارده «مطلب»: 1. من کتاب مقتضب الاثر فی الامامة الاثنی عشر و هو ما رواه احمد بن محمد بن صالح الخ؛ 2. و من ذلک ما روی عن علی بن موسی الرضا (ع) انه قال قال رسول الله (ص) ما خلق الله عزوجل خلقاً افضل منی و لا اکرم علیه منی قال علی (ع) فقلت یا رسول الله الخ؛ 3. و من ذلک ما ذکر فی کتاب جامع الفواید ان الله سبحانه لما خلق ابراهیم کشف عن بصره الخ؛ 4. و هو ما ذکره محمد بن یوسف الکنجی الشافعی فی کتابه کفایة المطالب فی مناقب علی بن ابی طالب فی سؤال ابی عقال ...؛ 5. مما یؤید قولنا و هو ما ذکره ابن شهر آشوب فی مناقبه ...؛ 6. و هو ما ذکر فی کتاب المجتبی فی توضیح اسرار المصطفی و المرتضی خبر حره بنت حلیمه و مخاطبتها مع الحجاج ...؛ 7. و من ذلک ما رواه الخوارزمی فی مناقبه عن البختری قال رایت علی بن ابی طالب (ع) صعد المنبر بالکوفة و علیه مدرعة رسول الله ...؛ 8 و من ذلک ما ذکره الشیخ ابو جعفر الطوسی فی کتاب مصباح الانوار فی مناقب الائمة الاطهار ان سلمان الفارسی و المقداد الخ؛ 9. و من ذلک ما ذکره الفقیه ابوالحسن محمد بن احمد بن علی بن الحسین بن شاذان عن ابن عباس قال کنا جلوسا ...؛ 10. ایضا من ذلک ما رواه ابن سیرویه الدیلمی فی کتاب الفردوس؛ 11. ذکر فی کتاب الفردوس من باب العین عن ابن عباس ...؛ 12. من ذلک ما ذکر الامام حسن بن علی العسکری (ع) فی قوله تع؛ 13. قد مدح الله تع السابقون فی کتابه العزیز ...؛ 14. و من ذلک ما رواه جابر عبدالله (کذا) الانصاری قال قال رسول الله (ص). پس از وی مهذب الدین احمد بصری یکی از شاگردان شیخ حر عاملی روایات دیگری در این زمینه که مؤلف نیاورده بود را استدراک نمود و آنها را در کتابی به نام المنهج القویم گرد آورد. روایات این کتاب بدون ذکر سند است ولی نام کتاب هایی که از آن نقل کرده، ذکر کرده است. منابع یاد شده که بعضاً از آثار عامه‌اند از کتاب‌های رایج زمان مؤلف بوده و فقط در میان آنها نام منبع کهنی چون کتاب «المعراج» شیخ صدوق دیده می‌شود که امروز جزو آثار مفقوده صدوق محسوب می‌شود. آغاز: بسمله الحمدلله الذی اوضح لنا سبیل الهدى و الیقین و من علینا بمحمد خاتم النبیین اذ بعثه رحمة للعالمین ... اما بعد فیقول ... ولى الله بن نعمة الله الحسینی الرضوی الحائری انه قد جرى البحث بین اصحابنا من الفرقة الامامیة بعضهم قالوا ... فالتمس منی بعض الاخلاء من الاخوان ... مولانا خواجه على الأملى ام اجمع شیئا من الدلائل الواضحة و البراهین اللائحة ما یطابق الحق انجام: و لكل مؤمن بها. هذا آخر ما اردنا ایراده من فضائل مولانا امیرالمؤمنین ... و الحمدلله رب العالمین اللهم ثبتنی علی دین محمد و ولاية على و عترته الطاهرين صلوات الله عليهم اجمعين. آمین چاپ: در مجله تراثناش 91 و 92، رجب و ذیحجه 1428 ق با تحقیق مشتاق صالح المظفر؛ ضمن میراث حدیث شیعه، دفتر بیستم، قم، مؤسسه فرهنگی دار الحدیث، 1388ش، با تحقیق عبدالله غفرانی [الذريعة 159/23]

نسخه‌های خطی این اثر

11 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
سپهسالار
تهران
5589 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 59 شناسنامه ←
2
رضوی
مشهد
24639 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 22 شناسنامه ←
3
مرعشی
قم
14375/1 مظفر بن علی رضا امامی 1060ق نسخ 43 شناسنامه ←
4
رضوی
مشهد
6031 نظرخان گیلانی 14 ذیقعده 1069ق نسخ 38 شناسنامه ←
5
مجلس
تهران
262/2 معزی بی‌کاتب باتاریخ 1076ق نسخ 24 شناسنامه ←
6
ملک
تهران
1099/3 بی‌کاتب با تاریخ 1100ق نسخ - شناسنامه ←
7
رضوی
مشهد
24631 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 11 شناسنامه ←
8
گوهرشاد
مشهد
552/12 موسوی، بشیر 15 جمادی الثانی1238ق نستعلیق - شناسنامه ←
9
دانشگاه
تهران
2140/1 طباطبایی، حسن بن محمد مهدی 1324ق نسخ 22 شناسنامه ←
10
رضوی
مشهد
19914 احمد بن محمدرضا حسینی خوانساری جمعه 19 رمضان1331ق نسخ 26 شناسنامه ←
11
فحول قزوینی
قزوین
بدون شماره بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←