منهاج البيان في ما يستعمله الانسان

● منهاج البيان في ما يستعمله الانسان / طب / عربی minhāj-ul bayān fī mā yasta‘mil-hu-l insān ابن جزله، یحیی بن عیسی، - 493 ؟ قمری ebn-e jazla, yahyā ben ‘īsā(- 1101) همه داروها، نوشیدنی‌ها و خوراکی‌ها و خواص آنها را به ترتیب حروف هجا گرد آورده است: باب الالف: ابریسم، باب الباء: باقلی، باب التاء: تامول، باب الثاء: ثافیسا، باب الجیم: جاورش، باب الحاء: حاشا، باب الخاء: خانق التمر و الذبیب، باب الدال: دادی، باب الذال: ذباب، باب الراء: رازیانج، باب الزاء: زاج، باب السين: سادج، باب الشين: شاهبلوط، باب الصاد: صابون، باب الضاد: ضبعة العرجاء، باب الطاء طالیسفر، باب الظاء: ظلف المعز، باب العین: عاقر قرحا، باب الغین: غافت، باب الفاء: فانید، باب القاف: قاقله، باب الکاف: کافور، باب اللام: لازورد، باب المیم: مامیثا، باب النون: نارجیل، باب الواو: وبر، باب الهاء: هبید، باب الیاء: یاسمون. (براتعلی غلامی مقدم) آغاز: بسمله. الحمدلله الذی ظهرت بدایع مصنوعاته و بهرت غرائب مبتدعاته ... و بعد فکل ما تبلغه الهمم ...مستقصر ذلک فی خدمة خزائن ... المقتدی بامرالله امیرالمؤمنین ... و لما انعم بقبول الکتاب الذی سمیته بتقویم الابدان بادرت بترتیب کتاب ثان سمیته المنهاج للبیان فیما یستعمله الانسان فضمنته ذکر جمیع الادویة و الاشرِبة و الاغذية و کل مرکب من ذلک و بسيط و مفرد. انجام: ینتون. هو الثنافستیا ای صمغ السذاب الجبلی و هو حار یابس یسهل البلغم و قد استوفی ذکره و شرحه فی باب التاء و الحمدلله و المنة. والحمدلله وحده. [کشف الظنون 1870/2 و 548/2؛ نسخ خطی پزشکی ایران ص287؛ فهرس المخطوطات الطبية المصورة ص 220؛ معجم المؤلفین 218/13] شرح و حواشی: 1- منهاج البیان فی ما یستعمله الانسان (ترجمه) 2- منهاج البیان فی ما یستعمله الانسان (ترجمه)؛ طبیب، رضی الدین