نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

مناهل التحقیق

manāhel-ot tahqīq
9 نسخه ثبت‌شده قرن 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/64465
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #64465
پدیدآور / مؤلف: ناشناخته
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی: فنخا، ج 31، ص 705 تا 706
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: عرفان و تصوف تفسیر
عناوین دیگر و هم‌تراز:
تفسیر آیه «الی الله تصیر الامور» (tafsīr-e āye-ye «ela-l-lāh tasīr-ol omūr»)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

درویش شیرازی، محمد هاشم بن اسماعیل، 1110؟ - 1199 قمری darvīš-e šīrāzī, mohammad hāšem ebn-e esmā‘īl (1699 - 1785) این رساله‌ای است به زبان فارسی که پرسنده‌ای معنی آیه «الا الی الله یصیر الامور» را از عارفی پرسیده و او این رساله را به نثر و نظم با استفاده از آیات قرآن و احادیث در جواب پرسنده نوشته است. نام مؤلف (جواب دهنده) ذکر نشده ولی احتمال دارد که از رسالات سید محمد قطب الدین باشد. در آن سروده‌های شبستری و مولوی و حافظ و خود او گواه آمده است.
آغاز اثر
« الحمد لله المتجلی لخلقه ... اما بعد سوال پرسید پرسنده از اخلاء و اخوان فی الله که حقیقت معنی آیه شریفه «الا الی الله تصیر الامور» چیست؟ الجواب علی طریق الصواب و بالله التوفیق، بدان ای برادر شفیق که حقیقت معنی آیه شریفه راجع به بیان مبدء و معاد است به این طریق که الا حرف تنبیه است و تنبیه به معنی آگاهانیدن هر کسی را که از امری و چیزی غافل باشد ... »
انجام اثر
« و از برای عالم و عالمیان بعد از رحلت حضرت صاحب الزمان علیه السلام این مقام وصول و ایقان روی خواهد داد و آن زمان از روی شهود و یقین بعضی خواهند گفت هذا ما وعد الرحمن و صدق المرسلون و برخی را دعويهم فيها سبحانك اللهم و تحيتهم فيها سلام و آخر دعويهم ان الحمد لله رب العالمین و او خواهد بود اللهم اجعلنا من الذين آخر دعويهم ان الحمد الله رب العالمین آمین آمین آمین. »
سوابق و چاپ‌های اثر
تهران، 1323ق، سنگی، همراه سیر و سلوک ابوالقاسم ذهبی؛ شیراز، 1382 شمسی، با شرح و تصحیح محمد یوسف نیری
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذریعه 354/22 ایضاح المکنون 564/2 نسخه‌های منزوی 1426/2 فهرستواره منزوی 226/7 با عنوان «تفسیر آیه الی اله تصیر الامور» و به احتمال از سید محمد قطب الدین نی ریزی ذهبی و 995/8 با عنوان «مناهل التحقیق» از سید محمد هاشم شیرازی ذهبی با آغاز یکسان

متن فنخا

● مناهل التحقیق = تفسیر آیه «الی الله تصیر الامور» / عرفان و تصوف، تفسیر / فارسی manāhel-ot tahqīq = tafsīr-e āye-ye «ela-l-lāh tasīr-ol omūr» درویش شیرازی، محمد هاشم بن اسماعیل، 1110؟ - 1199 قمری darvīš-e šīrāzī, mohammad hāšem ebn-e esmā‘īl (1699 - 1785) این رساله‌ای است به زبان فارسی که پرسنده‌ای معنی آیه «الا الی الله یصیر الامور» را از عارفی پرسیده و او این رساله را به نثر و نظم با استفاده از آیات قرآن و احادیث در جواب پرسنده نوشته است. نام مؤلف (جواب دهنده) ذکر نشده ولی احتمال دارد که از رسالات سید محمد قطب الدین باشد. در آن سروده‌های شبستری و مولوی و حافظ و خود او گواه آمده است. آغاز: الحمد لله المتجلی لخلقه ... اما بعد سوال پرسید پرسنده از اخلاء و اخوان فی الله که حقیقت معنی آیه شریفه «الا الی الله تصیر الامور» چیست؟ الجواب علی طریق الصواب و بالله التوفیق، بدان ای برادر شفیق که حقیقت معنی آیه شریفه راجع به بیان مبدء و معاد است به این طریق که الا حرف تنبیه است و تنبیه به معنی آگاهانیدن هر کسی را که از امری و چیزی غافل باشد ... انجام: و از برای عالم و عالمیان بعد از رحلت حضرت صاحب الزمان علیه السلام این مقام وصول و ایقان روی خواهد داد و آن زمان از روی شهود و یقین بعضی خواهند گفت هذا ما وعد الرحمن و صدق المرسلون و برخی را دعويهم فيها سبحانك اللهم و تحيتهم فيها سلام و آخر دعويهم ان الحمد لله رب العالمین و او خواهد بود اللهم اجعلنا من الذين آخر دعويهم ان الحمد الله رب العالمین آمین آمین آمین. چاپ: تهران، 1323ق، سنگی، همراه سیر و سلوک ابوالقاسم ذهبی؛ شیراز، 1382 شمسی، با شرح و تصحیح محمد یوسف نیری [الذریعه 354/22؛ ایضاح المکنون 564/2؛ نسخه‌های منزوی 1426/2؛ فهرستواره منزوی 226/7 با عنوان «تفسیر آیه الی اله تصیر الامور» و به احتمال از سید محمد قطب الدین نی ریزی ذهبی و 995/8 با عنوان «مناهل التحقیق» از سید محمد هاشم شیرازی ذهبی با آغاز یکسان]

نسخه‌های خطی این اثر

9 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
ملک
تهران
930/5 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 22 شناسنامه ←
2
مجلس
تهران
10074/1 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق - شناسنامه ←
3
دانشگاه
اصفهان
499/1 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 48 شناسنامه ←
4
مرعشی
قم
16269/1 محمدشریف بن جهانگیر فراشبندی 29 رمضان 1207ق نستعلیق 43 شناسنامه ←
5
خانقاه احمدیه
شیراز
379/8 بی‌کاتب 1277ق نستعلیق 17 شناسنامه ←
6
شاهچراغ
شیراز
44/6 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 50 شناسنامه ←
7
دانشگاه
تهران
3857/11-ف بی‌کاتب - نسخ - شناسنامه ←
8
فرهنگ و هنر
مشهد
ب-38 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 52 شناسنامه ←
9
مدرسه غرب
همدان
236/1 مجذوبعلی شاه، محمد جعفر بن صفر بی‌تاریخ شکسته نستعلیق - شناسنامه ←