شناسنامه کتاب‌شناختی اثر
مناقب الاولیاء
manāqeb-ol owlīyā'
1
نسخه ثبت‌شده
مشاهده فهرست نسخه‌ها
↓
پیوند کوتاه:
/w/64327
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #64327
پدیدآور / مؤلف:
شیخ جیون، احمد بن ابی سعید
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 31، ص 643
تا 644
زبان و قالب:
فارسی
رده‌های موضوعی:
تراجم
معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)
شیخ احمد امیتهوری معروف به ملاجیون دانشمند حنفی صوفی، نویسنده و شاعر فارسی‌گوی شبه قاره در این کتاب شرح احوال خاندان خود را که از مشایخ صوفیه بوده‌اند، آورده است و به شرح حال خود نیز اشاره کرده و حوادث زندگی خود را تا هفتاد سالگی آورده و پس از او یکی از مریدانش شرح حال وی را تا پایان عمر (83سالگی‌اش) آورده و اسامی فرزندان وی را نیز درج کرده است. در دیباچه مناقب الاولیاء آمده است: «مؤلف این مطالب و مصنف این مناقب و ناقل این معاملات و راوی این روایات، فقیر حقیر خاکپای صغیر و کبیر جیون بن ابی سعید بن عبیدالله بن عبدالرزاق بن خاصه خدا الحنفی الملکی الصالحی می‌گوید که آنچه بعضی احوال و اعمال و برخی اقوال و افعال بزرگان کرام اهل دین و دانشمندان صاحب یقین ابی و اجداد وجدات کرام خود که زبان صادق بیان مردمان دهر و کاملان شهر شنیدم یا نیک‌تر معاینه نمودم و در این رساله شریف و کتاب لطیف به انواع شرمساری از بهر یادگاری در تحریر قلم درآوردم و انتظام آن بر چند ذکر مرتب ساختم ...».
ترتیب «ذکر»های کتاب از این قرار است: ذکر 1. بیان احوال حضرت مخدوم شیخ خاصه خدا از وقت خوردگی تا وقت ارتحال (وفات شیخ خاصه خدا در 27 ذیحجه 922 رخ داد)؛ 2. بیان احوال بی بی خودیجابندنبنت شیخ خاصه خدا؛ 3. بیان احوال بی بی مخدومه جهان بنت شیخ خاصه خدا؛ 4. در بیان احوال شیخ عبدالرزاق صاحب سجاده شیخ خاصه خدا (متوفی 28 ذیقعده 1000)؛ 5. بیان مناقب و احوال شیخ علیم الله بن شیخ عبدالرزاق بن خاصه خدا (متوفی 15 جمادی الاول 1022)؛ 6. بیان احوال و مقال میان شیخ ابوتراب بن عبدالرزاق (متوفی 1015ق)؛ 7. بیان احوال حضرت میان شیخ عبیدالله سجاده نشین حضرت شیخ عبدالرزاق بن شیخ خاصه خدا (متوفی 9 شعبان 1037ق)؛ 8 بیان احوال حضرت شیخ ابوسعید بن عبیدالله (متوفی 8 محرم 1061ق). ملا جیون در سال 1116ق نگارش شرح احوال خاندان خود را به پایان رسانده و در خاتمه شرح حال خود و برادر بزرگش را آورده است. وی در این بخش شرح حال و آثار خود تا هفتاد سالگی‌اش را آورده و پس از وفات به تحریر آورده و اسامی و شرح حال فرزندانش (ملا شیخ محمد، ملا شیخ عبدالصمد و ملا شیخ عبدالباسط) و فرزندان آنها را افزوده است. در دانشنامه ادب فارسی (ج4 ص104) ادعا شده که تکمیل مناقب الاولیاء به دست عبدالقادر در فرزند مؤلف انجام گرفته است. نگارنده تکمله مناقب الاولیاء، شرح احوال خاندان خود به خصوص جدش منشی خدابخش خان بهادر را به تفصیل در تکمله ذکر کرده است. تکمله مناقب باید از نعمت علی باشد. چنان‌که در سه صفحه آخر نسخه حاضر تکمله جدیدی افزوده شده با این سرآغاز: «بنده راقم الحروف خاکپای شان حکیم محمود احمد علی خلف الصدق حکیم نعمت علی خان مرحوم محرر کتاب هذا، از حالات خود آنچه که بر من گذشته است را می‌نویسد ...».
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
دانشنامه ادب فارسی 103/4-104
فهرستواره کتابهای فارسی 2299/3
متن فنخا
● مناقب الاولیاء / تراجم / فارسی
manāqeb-ol owlīyā'
شیخ جیون، احمد بن ابی سعید، 1047 - 1130 قمری
šayx jīyūn, ahmad ebn-e abī sa'īd (1638 - 1718)
شیخ احمد امیتهوری معروف به ملاجیون دانشمند حنفی صوفی، نویسنده و شاعر فارسی‌گوی شبه قاره در این کتاب شرح احوال خاندان خود را که از مشایخ صوفیه بوده‌اند، آورده است و به شرح حال خود نیز اشاره کرده و حوادث زندگی خود را تا هفتاد سالگی آورده و پس از او یکی از مریدانش شرح حال وی را تا پایان عمر (83سالگی‌اش) آورده و اسامی فرزندان وی را نیز درج کرده است. در دیباچه مناقب الاولیاء آمده است: «مؤلف این مطالب و مصنف این مناقب و ناقل این معاملات و راوی این روایات، فقیر حقیر خاکپای صغیر و کبیر جیون بن ابی سعید بن عبیدالله بن عبدالرزاق بن خاصه خدا الحنفی الملکی الصالحی می‌گوید که آنچه بعضی احوال و اعمال و برخی اقوال و افعال بزرگان کرام اهل دین و دانشمندان صاحب یقین ابی و اجداد وجدات کرام خود که زبان صادق بیان مردمان دهر و کاملان شهر شنیدم یا نیک‌تر معاینه نمودم و در این رساله شریف و کتاب لطیف به انواع شرمساری از بهر یادگاری در تحریر قلم درآوردم و انتظام آن بر چند ذکر مرتب ساختم ...».
ترتیب «ذکر»های کتاب از این قرار است: ذکر 1. بیان احوال حضرت مخدوم شیخ خاصه خدا از وقت خوردگی تا وقت ارتحال (وفات شیخ خاصه خدا در 27 ذیحجه 922 رخ داد)؛ 2. بیان احوال بی بی خودیجابندنبنت شیخ خاصه خدا؛ 3. بیان احوال بی بی مخدومه جهان بنت شیخ خاصه خدا؛ 4. در بیان احوال شیخ عبدالرزاق صاحب سجاده شیخ خاصه خدا (متوفی 28 ذیقعده 1000)؛ 5. بیان مناقب و احوال شیخ علیم الله بن شیخ عبدالرزاق بن خاصه خدا (متوفی 15 جمادی الاول 1022)؛ 6. بیان احوال و مقال میان شیخ ابوتراب بن عبدالرزاق (متوفی 1015ق)؛ 7. بیان احوال حضرت میان شیخ عبیدالله سجاده نشین حضرت شیخ عبدالرزاق بن شیخ خاصه خدا (متوفی 9 شعبان 1037ق)؛ 8 بیان احوال حضرت شیخ ابوسعید بن عبیدالله (متوفی 8 محرم 1061ق). ملا جیون در سال 1116ق نگارش شرح احوال خاندان خود را به پایان رسانده و در خاتمه شرح حال خود و برادر بزرگش را آورده است. وی در این بخش شرح حال و آثار خود تا هفتاد سالگی‌اش را آورده و پس از وفات به تحریر آورده و اسامی و شرح حال فرزندانش (ملا شیخ محمد، ملا شیخ عبدالصمد و ملا شیخ عبدالباسط) و فرزندان آنها را افزوده است. در دانشنامه ادب فارسی (ج4 ص104) ادعا شده که تکمیل مناقب الاولیاء به دست عبدالقادر در فرزند مؤلف انجام گرفته است. نگارنده تکمله مناقب الاولیاء، شرح احوال خاندان خود به خصوص جدش منشی خدابخش خان بهادر را به تفصیل در تکمله ذکر کرده است. تکمله مناقب باید از نعمت علی باشد. چنان‌که در سه صفحه آخر نسخه حاضر تکمله جدیدی افزوده شده با این سرآغاز: «بنده راقم الحروف خاکپای شان حکیم محمود احمد علی خلف الصدق حکیم نعمت علی خان مرحوم محرر کتاب هذا، از حالات خود آنچه که بر من گذشته است را می‌نویسد ...».
[دانشنامه ادب فارسی 103/4-104؛ فهرستواره کتابهای فارسی 2299/3]
نسخه‌های خطی این اثر
1 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
مرعشی
قم
|
1754 | بی‌کاتب | بی‌تاریخ | نستعلیق | 103 | شناسنامه ← |