منازل السائرين

● منازل السائرين / عرفان و تصوف / فارسی manāzel-os sā'erīn نسفی، عزیزالدین بن محمد، ق7قمری nasafī, ‘azīz-od-dīn ebn-e mohammad(- 13c) نسفی دو منازل السائرین نگاشته است، یکی مطول و دیگری کوتاه تر. از مقابله مقدمه نسخه در دست با مقدمه مجموعه رساله‌های او که با عنوان «الانسان الکامل» شهرت یافته است، روشن شد که آن مقدمه منازل السائرین مطول، و این یکی مقدمه منازل السائرين مختصر اوست. منازل السائرين مطول و منازل السائرين مختصر – که مقدمه آن در دست است و جای بحث دارد – هر دو مجموعه رساله‌هایی مستقل هستند، هر رساله با خطبه‌ای جداگانه آمده و افزون بر دگرگونی‌های ناشی از گذشت سال‌ها و کار رونویسان، ترتیب آنها در مجموعه‌ها، جا: به جاست. از این رو، هر یک از این رساله‌ها که به دست آمده، جداگانه در این فهرست شناسانده شده است. مؤلف در آغاز مقدمه منازل السائرين مختصر، پس از نام خود، می‌گوید: «منازل و مقامات سالکان پیچیده و بسیار است، اجمالاً مقامات را ده مرتبه گفته‌اند، و از این ده مرتبه، نه منزل است و دهم مقصد. هر مرتبه را سخنانی است و این بیچاره در این کتب و رسائل سخن 4 مرتبه را نوشت، و بیش از این ننوشت، چه طالب عالی همتی و ... ندیدم. اگر یافته شود، هر ده مرتبه جمع کرده آید. بدانکه دو منازل السائرين جمع کردیم، یکی مطول و یکی مختصر و این مختصر آن است و پیش از این 6 فصل را آوریم». وی پس از پایان 6 فصل می‌نویسد: «6 فصل که گفته بودیم، تمام شد. اکنون ابتدا در رسائل خواهیم کرد. و ابتدای منزل یکم از اینجا خواهد بود». فصل‌ها: 1. بیان شریعت و طریقت و حقیقت؛ 2. بیان انسان کامل؛ 3. بیان انسان کامل آزاد؛ 4. بیان ترک؛ 5. ترک، ترک فضولات است، نه ترک ما لابد؛ 6. بیان صحبت و همنشینی با پیران. (احمد منزوی) آغاز: بسمله، حمدله، عاقبه، صلات. چنین گوید اضعف ... النسفی که جماعت درویشان ... از این بیچاره درخواست کردند که می‌باید در منازل السائرین مجموعه جمع کند، که منزل چند است و مقصود کدام است ... انجام: در این رسائل که می‌آید، هر منزلی خواهد بود ... و الحمدلله رب العالمین چاپ: در انسان کامل او چاپ شده. [فهرستواره منزوی 985/8]