الملخص فی اللغة

● الملخص فی اللغة / لغت / فارسی al-molaxxas fe-l loqa کافی، حمد بن محمد kāfī, hamd ebn-e mohammad فرهنگ لغت بسیار ارزشمند و ظاهراً منحصر به فردی است که نسخه آن در سال 684ق کتابت شده ولی متن آن، با توجه به لغات کهنه و نحو قدیمی آن در مقدمه کهنه تر می‌نماید. به نوشته مصنف، که نامی از وی عجالتاً در مآخذ تراجم یافت نشد، این فرهنگ برای استفاده نوآموزان تدوین شده است. وی شیوه خود و انگیزه تألیفش را در دیباچه که جملات مهم آن خواهد آمد، می‌آورد که باید بدان نگریست. از همین دیباچه برمی‌آید که «الملخص فی اللغة ...» بخشی باشد از کتاب دائرة المعارف گونه خود مؤلف با نام «افانین العلوم و امانی ذوی الفهوم». شیوه تدوین کتاب را که الفبایی است وی در دیباچه توضیح داده است. پس از حرف یاء، بابی شروع می‌شود با عنوان «باب در چیزها کی آوردن آن بر حروف معجم مرتب نباشد» شامل مواردی از نام ایام هفته، ماه‌های عربی، فارسی، سریانی، برج‌ها، منازل قمر، کواکب، حساب، بحثی در شعر و غیره. نام کتاب در مقدمه و صفحه عنوان چنین آمده است: «الملخص فی اللغة مع الوفاء بترجمة ما فی القرآن و الحاق غرایب الاحادیث بترجمتها به بتتمة النحو و التصریف».