مقامات موسیقی

● مقامات موسیقی / موسیقی / فارسی maqāmāt-e mūsīqī کوکبی، نجم الدین، ق 10 قمری kowkabī,najm-od-dīn(- 16c) اهداء به: عبیدالله خان اوزبک رساله‌ای است نامبوب از کوکبی که تخلص او در اشعار پایان نسخه یاد شده است.این کوکبی به‌جز امیر خان کوکبی گرجی معاصر شاه سلطان حسین است که رساله‌ای در موسیقی به نام آن پادشاه در 1135ق نگاشته (نسخه شماره 2211 کتابخانه مجلس) و باید کوکبی نجم الدین باشد که در اوایل قرن 10 زندگی می‌کرده و رساله‌ای در موسیقی به نام عبیدالله خان اوزبک نگاشته است.زیرا ابیاتی از این رساله ــ به نام کوکبی و بدون این نام ــ در رساله موسیقی از خواجه عبدالرحمان فرزند سیف الدین غزنوی از موسیقی‌دانان و شاعران و غزل‌سرایان قرن 10 نقل شده است.در آن آمده است: «مقامات در اصل هفت بود و هر مقامی از پیغمبری ناشی چنان که حضرت آدم علیه السلام در آهنگ راست ربنا ظلمنا گفتی و گریستی و حضرت موسی در آهنگ عشاق تضرع و زاری کردی و حضرت یوسف در آهنگ عراق ... و حضرت یونس در آهنگ کوچک و حضرت داود در آهنگ حسنی نغمه نمودی ... و حضرت رسالت صلی الله علیه و سلم به موافقت اسماعیل در رهاوی قرآن خواندی. چون زمان شیرویه رسید استاد سعدی که در فن موسیقی ماهر بود مقام را به دوازده رسانید». در این رساله از شمس الدین محمد، کمال، استاد حسین و استاد اسحاق (شاید: ابو اسحاق) یاد شده است. [نسخه‌های‌منزوی 3919/5]