الاصل الکبیر

● الاصل الکبیر = کتاب اصول کبیر / کیمیا / عربی al-asl-ul-kabīr = k.-e osūl-e kabīr ابن وحشیه، احمد بن علی، -296 قمری ebn-e vahšīya, ahmad ebn-e ‘alī (- 910) رساله‌ای است منسوب به ابن وحشیه در کیمیا با عنوان «قال اصحاب الحيوان، قال اصحاب المعدنية، اصحاب العناصر، اصحاب الاحراق، طريق الخامس» و در آن از جابر بن حیان نقل کرده است. صوفی در بیان اختلاف علماء معدن‌شناس و گیاه‌شناس و حیوان‌شناسان درباره ماده‌ای حجر کیمیایی (به اصطلاح اهل كيميا)؛ معدن‌شناسان این حجر را از معدن دانند حیوان‌شناسان آن را از حیوان و گیاه‌شناسان از گیاه و سراسر رساله نقل مناظره و نقل مکرر ادله مختلف دو دسته است. آغاز: البسملة ... كتاب الاصول لابن وحشية رحمه الله تعالى. الحمدلله الذى من بالعقل الذى به عرفناه، فهو اجل شيء يميز به بين الحق و الباطل و الحسن و القبيح، و المحمود و المذموم، و غير ذلك مما هو معلوم، اما بعد: فانه ينبغى لمن طلب الصنعة التى تسمى الكيمياء و تسمى صنعة الحكمة قبل الطلب يلزم ان يعلم شيئا من علم النجوم، و ينظر فى شيء من الهندسة، و ان امكنه ان ياخذ فى كل جزء من اجزاء الفلسفة فليفعل انجام: و ينبغى ان يعرف قدر هذا الكتاب من وقع اليه و نظر فيه ... تمت هذه الرسالة بحمدالله و عونه و الصلاة و السلام على من لانبى بعده. و الحمدلله رب العالمين. [سزگین 282-662؛ دایرة المعارف بزرگ اسلامی 67/5-76]