مفتاح الحکمة العظمی

● مفتاح الحکمة العظمی / طبیعیات / عربی miftāḥ-ul ḥikmat-il ‘uẓmā مجریطی، مسلمة بن احمد، 338 - 398 قمری majrīṭī, moslemat ebn-e ahmad (950 - 1008) کتابی است در باب «ترکیب اجرام علویه و سفلیه» که بلیناس «از مؤلف این کتاب سؤالاتی در این باب نموده و مؤلف جواب‌هایی کافی شافی داده و اصل کتاب از نفیس‌ترین کتاب طبیعیه‌ای است که به مذاق فلاسفه متألهین تألیف یافته و خود نسخه نیز مقابله و تصحیح گردیده». مشتمل بر سه «مقاله» است: مقاله 1. ترکیب عناصر علویه و طبایع معتدله و مائله؛ 2. ترکیب معدن و اختلاط اجساد جسمانیه با اجساد روحانیه و امتزاج ارواح آنها به آنها و استحاله بعضی از آنها به بعض دیگر؛ 3. ترکیب نبات و حیوان و اتصال روح به نبات و نفس به حیوان و برحسب اصطلاح فلاسفه که کلمات و مقالات خود را دیوان می‌گفتند در تتمه متعرض است. همان که برخی آن را از ابن امیل دانسته‌اند.