معلم المبتدى و مذكر المنتهى

● معلم المبتدى و مذكر المنتهى / تجوید / فارسی mo‘allem-ol mobtadī va mozakker-ol montahī حسین بن حاج بدرالدین hoseyn ebn-e hāj badr-od-dīn رساله‌ای است در وقف و وصل و ابتدا در جمیع الفاظ قر آن کریم از مقطوعات و موصولات و هاآت تأنیث موافق مصاحف عثمانی و ... و نیز ذکر ظاءات در جمیع سور تا از حروف ضاد ممتاز باشد به حسب مخرج؛ این رساله در دو «فصل»است: فصل 1. بیان مقطوعات و موصولات که در مصاحف عثمانی مکتوب است به ترتیب الفاظ قرآنی؛ فصل 2. بیان هاآت تأنیث که لاحق اسم ذکر شده است به رسم مصاحف عثمان.منابع مورد استناد مؤلف در این اثر عبارتند از: کتاب المقنع شیخ ابو عمرو دانی، قصیده رائیه شاطبیه،منظومه مقدمه تجوید شیخ محمد جزری(- 833ق)، أرجوزه مغربی مشهور به مورد الظمآن فی رسوم أحرف القرآن، جامع البیان شیخ ابوعمرو دانی، کتای رسم الهجا تألیف تاج القرا محمود بن حمزة بن نصر، النشر فی القراآت العشر شیخ محمد جزری و ... و نیز از قاریان مشهور چون کسائی، عاصم و ... فراوان نقل قول شده است. مؤلف این رساله بنابر قرائن از دانشمندان قرن 9 بوده و آن‌گونه که در پایان نسخه نیز آمده یک اثر نیز به نام مفرده کسائی نگاشته است. این احتمال نیز وجود دارد که رساله پیشین این مجموعه نیز از این مؤلف باشد مؤلف که خود شیعی مذهب بوده از خود در آغاز این رساله که بخشی از آن منظوم است به صورت زیر نام برده است: «جمع کرده این طریقه تا باشد ×× جمله را رسم و زینت قرا، بنده مخلص فقیر حقیر چاکر، خاندان آل عبا(ع) الحسین بن حاج بذرالدین ×× ربنا ارحمهما و من تبعا». (محمود مرعشی نجفی) آغاز: حمد مطلق حکیم یکتا را×× که برآورد جشمه از خارا / خاک را آب زندگی بخشید ×× آدمی را کزید بر اشیا... مقدمه: بدانکه این مختصر مرقوم شذ از برای خوانندگان قرآن بر حسب التماس ... انجام: هزار و هفتصد و شصت و دو عدد دیگر باماله محض و در مفرده کسانی که ثانیا این فقیر رقم زده است بتلیین جمله کرده شذه است تا مبتدی را آسان باشد و الله اعلم بالصواب.