شناسنامه کتابشناختی اثر
المصباح المنير في غريب الشرح الكبير
al-miṣbāḥ-ul munīr fī ġarīb-iš š.-il kabīr
پیوند کوتاه:
/w/60303
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #60303
پدیدآور / مؤلف:
فیومی، احمد بن محمد
تاریخ و سده تألیف:
734 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 29، ص 823
تا 826
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
لغت
عناوین دیگر و همتراز:
مصباح المنیر
(miṣbāḥ-ul munīr)
اثر مرتبط / وابسته به:
فتح العزیز = العزيز في شرح الوجیز؛ رافعی قزوینی، عبدالکریم بن محمد (557-623ق)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
امام محمد غزالی طوسی (- 505ق) کتابی در فقه شافعی دارد به نام «الوجیز»(این کتاب در قاهره چاپ شده است) و عبدالکریم بن محمد رافعی کتاب الوجیز غزالی را دو مرتبه شرح کرده و یک شرح آن به نام «شرح صغیر» است و شرح دیگرش شرح کبیر و به نام «فتح العزیز علی کتاب الوجیز» موسوم میباشد. احمد بن محمد بن علی مقری فیومی حموی مصری غرائب کتاب «فتح العزيز على كتاب الوجيز» را با مطالب علیحده بسیاری از لغت و غیره جمع کرده است که از کتب معتمده لغت عرب به شمار میرود و به نام «المصباح المنير في غريب الشرح الكبير» موسوم داشته است که همین کتاب موجود است.(فاضل)
آغاز اثر
« بسمله - يقول العبد الفقير الى الله تعالى احمد بن محمد بن على المعرى الفيومى عفى الله عنه ... أما بعد فانی كنت جمعت كتاباً في غريب شرح الوجيز للرافعى »
انجام اثر
« ليس الفاضل من لايغلط بل الفاضل من بعد غلطه ونسأل الله حسن العاقبة فى الدنيا والإخره وان ينفع به طالبه والناظر فيه وان يعاملنا بما هو اهله »
سوابق و چاپهای اثر
مشار عربی، ص854؛ مکرر در قاهره و ایران و ... چاپ شده است؛ قاهره، المعارف، محقق: عبد العظیم الشناوی، چاپ جدید، 712ص، 1396ق؛ ایران، سنگی، بی ناشر، بدون تاریخ، وزیری
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
اللآلى الصحاح الجامعة لما في المصباح؛ غزی، بشیر بن هلال (- 1339)
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
کشف الظنون، 710/2
اکتفاء القنوع/ 325
معجم المطبوعات 1476
مکتبة امیرالمؤمنین 318/4
هدية العارفين 113
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● المصباح المنير في غريب الشرح الكبير = مصباح المنیر / لغت / عربی
al-miṣbāḥ-ul munīr fī ġarīb-iš š.-il kabīr = miṣbāḥ-ul munīr
فیومی، احمد بن محمد، - 770؟ قمری
fayyūmī, aḥmad ebn-e mohammad (- 1369)
وابسته به: فتح العزیز = العزيز في شرح الوجیز؛ رافعی قزوینی، عبدالکریم بن محمد (557-623ق)
تاریخ تألیف: دهه پایانی شعبان 734ق
امام محمد غزالی طوسی (- 505ق) کتابی در فقه شافعی دارد به نام «الوجیز»(این کتاب در قاهره چاپ شده است) و عبدالکریم بن محمد رافعی کتاب الوجیز غزالی را دو مرتبه شرح کرده و یک شرح آن به نام «شرح صغیر» است و شرح دیگرش شرح کبیر و به نام «فتح العزیز علی کتاب الوجیز» موسوم میباشد. احمد بن محمد بن علی مقری فیومی حموی مصری غرائب کتاب «فتح العزيز على كتاب الوجيز» را با مطالب علیحده بسیاری از لغت و غیره جمع کرده است که از کتب معتمده لغت عرب به شمار میرود و به نام «المصباح المنير في غريب الشرح الكبير» موسوم داشته است که همین کتاب موجود است.(فاضل)
آغاز: بسمله - يقول العبد الفقير الى الله تعالى احمد بن محمد بن على المعرى الفيومى عفى الله عنه ... أما بعد فانی كنت جمعت كتاباً في غريب شرح الوجيز للرافعى
انجام: ليس الفاضل من لايغلط بل الفاضل من بعد غلطه ونسأل الله حسن العاقبة فى الدنيا والإخره وان ينفع به طالبه والناظر فيه وان يعاملنا بما هو اهله
چاپ: مشار عربی، ص854؛ مکرر در قاهره و ایران و ... چاپ شده است؛ قاهره، المعارف، محقق: عبد العظیم الشناوی، چاپ جدید، 712ص، 1396ق؛ ایران، سنگی، بی ناشر، بدون تاریخ، وزیری
[کشف الظنون، 710/2؛ اکتفاء القنوع/ 325؛ معجم المطبوعات 1476؛ مکتبة امیرالمؤمنین 318/4؛ هدية العارفين 113]
شروح و حواشی:
1- اللآلى الصحاح الجامعة لما في المصباح؛ غزی، بشیر بن هلال (- 1339)
نسخههای خطی این اثر
33 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
ملی
شیراز
|
194 | فیومی، احمد بن محمد (مؤلف) | 734ق | نسخ | 393 | شناسنامه ← |
| 2 |
رضوی
مشهد
|
13644 | بیکاتب | قرن 10 | نسخ | 227 | شناسنامه ← |
| 3 |
رضوی
مشهد
|
11353 | محمد تقی قاری | قرن 10 | نسخ | 262 | شناسنامه ← |
| 4 |
دانشگاه
تهران
|
9354 | اخلاقی ازهری شافعی، محمد بن علی | جمعه 11 ذیقعده 973 | نسخ | 279 | شناسنامه ← |
| 5 |
مرعشی
قم
|
2168 | محمد بن علی بن محمد احلافی ازهری شافعی | اواخر رمضان 982ق | نسخ | 244 | شناسنامه ← |
| 6 |
مجلس
تهران
|
155/1-طباطبائی | عبدعلی بن محمد | قرن 11 | نسخ | 270 | شناسنامه ← |
| 7 |
دائرة المعارف
تهران
|
741 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 277 | شناسنامه ← |
| 8 |
فرهاد معتمد
تهران
|
145 | حسین بن شاه محمد مکی | شنبه 25 رجب 1066ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 9 |
مدرسه غرب
همدان
|
66 | بیکاتب | 1086ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 10 |
مرعشی
قم
|
8674 | خلیل بن رکن الدین مسعود حسینی | پنجشنبه 19 رمضان1092ق، استکتاب محمد علم الهدی کاشانی | نسخ | 234 | شناسنامه ← |
| 11 |
مسجد اعظم
قم
|
1750 | بیکاتب | جمادی الاول1099ق | نستعلیق | 309 | شناسنامه ← |
| 12 |
مجلس
تهران
|
8662 | بیکاتب | قرن 11 و12 | نسخ | 336 | شناسنامه ← |
| 13 |
ملی
تهران
|
1568 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | 202 | شناسنامه ← |
| 14 |
رضوی
مشهد
|
23766 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 15 |
ملک
تهران
|
311 | احمد بن محمد عاملی | سهشنبه 9 ذیحجه 1116ق | نسخ | 270 | شناسنامه ← |
| 16 |
سریزدی
یزد
|
269 | محمد علی بن حسن مشهدی | چهارشنبه غره جمادی الثانی 1132ق | نسخ | 183 | شناسنامه ← |
| 17 |
رضوی
مشهد
|
5744 | عطاءالله قاینی | محرم1134ق | نسخ | 254 | شناسنامه ← |
| 18 |
دائرة المعارف
تهران
|
1547-عکسی | قاسم علی بن حاج محمد طاهر جرمقی | 15 رمضان1150ق | نستعلیق | 498 | شناسنامه ← |
| 19 |
وزیری
یزد
|
2349 | محمد صالح بن میرزا محمد حسین | 1175ق | نستعلیق | 420 | شناسنامه ← |
| 20 |
فیضیه
قم
|
909 | محمدطبیبراوری | 1223ق | نستعلیق | 390 | شناسنامه ← |
| 21 |
رضوی
مشهد
|
8658 | عباس بن حاجی علی جنابدی | جمادی الاول1233ق | نستعلیق، نسخ | 222 | شناسنامه ← |
| 22 |
رضوی
مشهد
|
25206 | محمد نبی بن محسن رستقانی | 1234ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 23 |
مجلس
تهران
|
4246 | محمد جعفر بن محمد حسین نائینی | جمعه دهه وسط جمادی الاول1234ق | نسخ | 292 | شناسنامه ← |
| 24 |
مجلس
تهران
|
8349 | محمد علی آقا ولی بیدگلی کاشانی | غره جمادی الثانی 1256ق | نسخ | 176 | شناسنامه ← |
| 25 |
گوهرشاد
مشهد
|
65 | محمد صادق بن حاج محمد تقی | 7 شعبان1256ق | نسخ | 165 | شناسنامه ← |
| 26 |
دائرة المعارف
تهران
|
291 | ابوالقاسم جعفر حسینی موسوی | اواخر جمادی الثانی 1262ق | نسخ | 194 | شناسنامه ← |
| 27 |
گلپایگانی
قم
|
7719-52/59 | احمد الشریف بن علی بن محمد ملقب به صایب شریف خوانساری | 22 جمادی الثانی 1264ق | نسخ | 182 | شناسنامه ← |
| 28 |
ملک
تهران
|
430 | علی بن نواب شیرازی | پنج شنبه 19 محرم 1287ق، برای محمد ولی میرزا شاهزاده | نسخ | 317 | شناسنامه ← |
| 29 |
دانشگاه
تهران
|
3543 | خوانساری، محمد علی بن حسین | قرن 14 | نستعلیق | 261 | شناسنامه ← |
| 30 |
مجلس
تهران
|
411 معزی | اسدالله بن عبدالنبی اصف شوشتری | 18 جمادی الثانی 1313ق، به خواهش مقرب الخاقان و مؤتمر السلطان آقا محمدرضا مستوفی | نسخ | 202 | شناسنامه ← |